Xăng E10 đang ngày càng phổ biến, kéo theo nhiều tranh luận về nguy cơ gây yếu máy, hỏng hóc động cơ hay thậm chí cháy nổ. Tuy nhiên, theo chuyên gia Hải Kar, bản chất của nhiên liệu sinh học không phải là “thủ phạm” phá hỏng xe như nhiều người lo ngại. Vấn đề thực sự nằm ở thói quen sử dụng sai cách và sự không tương thích với một số dòng xe cũ.
Bản chất của xăng E10
Xăng E10 là loại xăng khoáng được pha thêm 10% ethanol sinh học, một loại cồn sản xuất từ các nguyên liệu tái tạo như ngô, khoai, sắn hoặc mía đường. Tương tự, xăng E5 chứa 5% ethanol. Chuyên gia Hải Kar giải thích rằng cảm giác xe “hụt ga”, yếu máy khi chuyển sang dùng E5 hoặc E10 xuất phát từ đặc tính nhiệt trị thấp của ethanol. So với xăng khoáng nguyên chất, ethanol tạo ra ít năng lượng hơn khi đốt cháy cùng một thể tích nhiên liệu. Vì vậy, những người quen dùng xăng RON 95 truyền thống có thể cảm thấy xe kém bốc hơn, nhưng ông nhấn mạnh đây không phải dấu hiệu của xăng kém chất lượng.
Rủi ro với xe cũ và xe chế hòa khí
Đối với xe máy đời cũ sử dụng bộ chế hòa khí, nguy cơ chính đến từ đặc tính hóa học của ethanol. Ethanol có khả năng ăn mòn và làm biến chất các chi tiết cao su tự nhiên. Nhiều xe đời cũ dùng nhiều gioăng, phớt, kim ba cạnh hoặc ống dẫn bằng cao su trong hệ thống nhiên liệu. Khi tiếp xúc lâu dài với xăng E10, các chi tiết này có thể bị trương nở, chai cứng hoặc nứt hỏng, dẫn đến rò rỉ nhiên liệu. Trong môi trường nhiệt độ cao quanh động cơ, rò rỉ xăng pha cồn làm tăng nguy cơ cháy nổ. Ngược lại, các mẫu xe đời mới sử dụng hệ thống phun xăng điện tử (EFI) có khả năng tương thích tốt hơn với nhiên liệu sinh học. Dù vậy, chuyên gia Hải Kar khuyến nghị người dùng nên kiểm tra hướng dẫn từ nhà sản xuất hoặc tem khuyến cáo trên xe trước khi sử dụng E10 thường xuyên.
Cảnh báo về mẹo “tách nước khỏi xăng”
Liên quan đến mẹo “tách nước khỏi xăng” đang lan truyền trên mạng xã hội, chuyên gia Hải Kar khẳng định đây là phương pháp nguy hiểm và phản khoa học. Việc tự ý lưu trữ, pha trộn và xử lý xăng tại nhà tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ cao, đồng thời vi phạm quy định an toàn phòng cháy chữa cháy. Hơn nữa, thao tác này làm giảm nghiêm trọng chất lượng nhiên liệu. Xăng nền dùng để pha E10 thường có chỉ số octane thấp, chỉ khoảng 87-90. Ethanol có chỉ số octane rất cao, khoảng 108-115, nên khi pha vào mới tạo hỗn hợp đạt chuẩn RON 95. Nếu loại bỏ ethanol, lượng xăng còn lại sẽ có octane thấp hơn nhiều so với yêu cầu của động cơ hiện đại, dễ gây kích nổ, giật cục và ảnh hưởng tuổi thọ máy.
Quan niệm sai lầm về “bơm đầy bình xăng” khi lưu kho
Chuyên gia cũng phản bác lời khuyên “bơm đầy bình xăng khi lưu kho xe lâu ngày”. Ông giải thích rằng ô tô hiện đại được thiết kế để luôn tồn tại khoảng trống không khí trong bình nhiên liệu nhằm tạo không gian giãn nở cho xăng khi nhiệt độ thay đổi. Dù đổ đầy, bình xăng vẫn còn khoảng 5-10% thể tích chứa không khí. Nếu cố tình bơm tràn, xăng lỏng có thể tràn vào hệ thống thu hồi hơi xăng và làm hỏng bộ lọc than hoạt tính, khiến chi phí sửa chữa tăng cao. Ngoài ra, khi xảy ra hiện tượng tách lớp do ethanol hút ẩm, lượng dung dịch cồn ngậm nước trong bình đầy sẽ lớn hơn rất nhiều so với bình chỉ chứa ít nhiên liệu. Ví dụ, một bình 80 lít có thể sinh ra gần 8 lít dung dịch nước cồn lắng dưới đáy nếu bị phân tách hoàn toàn.
Giải pháp cho người dùng
Theo chuyên gia Hải Kar, hiện tượng phân lớp thường xảy ra khi xe không vận hành trong thời gian dài, khoảng trên một tháng. Khi đó, lớp nước cồn nặng hơn sẽ chìm xuống đáy bình. Trong lần khởi động đầu tiên, bơm nhiên liệu sẽ hút lớp dung dịch này vào buồng đốt, có thể gây hỏng hóc ngay lập tức. Để hạn chế rủi ro, ông đưa ra 3 giải pháp theo mức độ ưu tiên:
- Đầu tiên, rút cạn toàn bộ nhiên liệu trước khi lưu kho, đặc biệt với xe máy hoặc xe ít sử dụng.
- Thứ hai, chỉ giữ lượng xăng ở mức tối thiểu để giảm khả năng phân tách nước.
- Cuối cùng, với ô tô hoặc xe khó xả bình nhiên liệu, người dùng có thể sử dụng các loại phụ gia chống tách lớp chuyên dụng.
Chuyên gia cho biết trên thị trường hiện có nhiều sản phẩm hỗ trợ ổn định nhiên liệu từ các thương hiệu như CRC, Liqui Moly, Motul hay Castrol. Những phụ gia này giúp hạn chế hiện tượng ethanol liên kết với nước trong quá trình lưu trữ dài ngày. Dù vậy, Hải Kar nhấn mạnh rằng với các phương tiện sử dụng thường xuyên, đổ xăng liên tục mỗi tuần, người dùng gần như không cần tới phụ gia do nhiên liệu luôn được luân chuyển và làm mới.
Kết luận
Khép lại chương trình, chuyên gia Hải Kar nhận định xăng E10 không phải “thủ phạm” trực tiếp gây hỏng xe nếu được sử dụng đúng cách. Với xe đời mới vận hành hàng ngày, nhiên liệu sinh học nhìn chung không phải vấn đề đáng lo ngại. Tuy nhiên, người dùng xe cũ hoặc thường xuyên lưu kho phương tiện cần thay đổi thói quen sử dụng để thích nghi với xu hướng nhiên liệu mới.
