Malaysia đang đặt tham vọng trở thành 'Thung lũng Silicon' mới của Đông Nam Á với mục tiêu tạo ra 5.000 công ty khởi nghiệp và 5 kỳ lân (startup định giá trên 1 tỷ USD) vào năm 2025. Quốc gia này hiện có khoảng 4.000 startup, tập trung chủ yếu ở thủ đô Kuala Lumpur và các khu vực lân cận.
Cơ hội từ làn sóng đầu tư công nghệ
Căng thẳng Mỹ-Trung và chiến tranh Ukraine đã thúc đẩy dòng vốn đầu tư tìm đến các thiên đường mới như Malaysia. Quốc gia này sở hữu trữ lượng đất và nước lớn, phù hợp cho các trung tâm dữ liệu của Intel, Nvidia và ByteDance. Thủ tướng Malaysia thừa nhận nước này đã bỏ lỡ nhiều cơ hội đầu tư trước đây, nhưng nay đang nỗ lực bắt kịp.
Kean Wei Kong, nhà sáng lập startup công nghệ Kommu, cho biết: 'Thế hệ trẻ đang tiến lên. Chúng tôi đang trong giai đoạn đổi mới rồi'. Sản phẩm của anh là hệ thống hỗ trợ lái xe tự động một phần, có thể lắp đặt trên xe hơi Malaysia với giá chỉ 800 USD. Kean thừa nhận sản phẩm hoạt động trong 'vùng xám' pháp lý, nhưng cho rằng điều này tạo cơ hội cho startup.
Nỗ lực xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp
Tổng công ty Kinh tế số Malaysia (MDEC) đang triển khai 'vùng hạ cánh mềm' cho startup nước ngoài, cung cấp chi phí kinh doanh thấp và tiếp cận vốn. Kể từ năm 2016, MDEC đã hợp tác với 23 địa điểm, phục vụ khoảng 600 startup. Chuyên gia Noor Amy Ismail cho biết bà đã nghiên cứu chiến dịch công nghệ năm 2014 của Hàn Quốc và khuyến nghị các quỹ chính phủ nên tạo tiền đề, sau đó giảm dần khi nhà đầu tư tư nhân tham gia.
Jimmy How, một nhà sáng lập, nhận xét: '10 năm trước, các quỹ đầu tư quốc gia như Khazanah thậm chí không thèm để mắt đến startup. Nhưng nay, Vircle - startup của Gokula Krishnan - đã nhận được đầu tư hạt giống từ Khazanah vào năm 2023. Krishnan nói: 'Nhân tài tương đối rẻ, không gian văn phòng có sẵn, chi phí sinh hoạt siêu rẻ. Tôi không thấy quốc gia nào khác ở Đông Nam Á có sự kết hợp này'.
Ngành bán dẫn: trụ cột tăng trưởng
Malaysia là nhà xuất khẩu chất bán dẫn lớn thứ sáu thế giới và đóng góp lớn nhất vào nhập khẩu chất bán dẫn của Mỹ, với mức tăng trưởng hơn 20% giá trị hàng năm, vượt Đài Loan, Hàn Quốc và Nhật Bản. Tuy nhiên, nước này vẫn bị lu mờ trong sản xuất chip tiên tiến. Chan của Ngân hàng Đầu tư Affin Hwang cho biết: 'Việc khai thác vào thị trường rất quan trọng để thúc đẩy giai đoạn tăng trưởng chất bán dẫn tiếp theo của Malaysia'.
Fong Swee Kiang, nhà sáng lập SkyeChip, thiết kế chip AI cho trung tâm dữ liệu và ô tô. Ông có hàng tá bằng sáng chế, nhưng thừa nhận Malaysia thiếu kỹ sư chip có trình độ. Kalai Selvan Subramaniam, CEO của Infinecs Systems, nhấn mạnh: 'Một trong những thứ quan trọng là làm thế nào để phát triển nhân tài ở Malaysia cũng như thu hút nhân tài từ nước ngoài'.
Thách thức về đầu tư và nhân lực
Penang, trung tâm bán dẫn, thu hút 60,1 tỷ ringgit (12,65 tỷ USD) FDI vào năm 2023, trong khi đầu tư trong nước chỉ khoảng 3 tỷ ringgit. Eugene Khoo, CEO của Experior, cảnh báo: 'FDI là một điều tốt, nhưng cũng có nhược điểm'. Loo Lee Lian, CEO của InvestPenang, cho biết bang sẽ thúc đẩy nội địa hóa chuỗi cung ứng. Bộ trưởng Thương mại Malaysia Zafrul Aziz khẳng định: 'Nuôi dưỡng một nền văn hóa khởi nghiệp sôi động là rất quan trọng'.
