Thị trường kim cương trong nước đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin nghiêm trọng khi hàng loạt thương hiệu kinh doanh mặt hàng này phải đóng cửa hoặc tạm ngừng hoạt động tại TP.HCM. Diễn biến này khiến nhiều khách hàng lo ngại về số tiền đã thanh toán, sản phẩm chưa nhận, tài sản gửi chế tác cũng như quyền bảo hành, thu đổi kim cương theo cam kết.
Khủng hoảng niềm tin và tác động đến người tiêu dùng
Theo đại diện Hội Bảo vệ Người tiêu dùng Việt Nam, việc doanh nghiệp ngừng hoạt động khi còn nghĩa vụ chưa hoàn thành có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng. Nhóm khách hàng chịu tác động rõ nhất là những người đã thanh toán nhưng chưa nhận sản phẩm, đang gửi tài sản chế tác, sửa chữa hoặc còn trong thời hạn bảo hành, bảo dưỡng.
Đối với các chính sách thu mua lại, thu đổi hoặc bảo đảm giá trị sản phẩm, Hội Bảo vệ Người tiêu dùng cho rằng cần căn cứ vào hợp đồng, hóa đơn, phiếu bảo hành và các điều khoản doanh nghiệp đã công bố. “Nếu doanh nghiệp đã cam kết nhưng không thực hiện, người tiêu dùng có quyền yêu cầu doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền hỗ trợ giải quyết theo quy định của pháp luật”, đại diện Hội nhấn mạnh.
Khuyến nghị cho người tiêu dùng
Hội Bảo vệ Người tiêu dùng khuyến nghị người dân cần giữ bình tĩnh, không tin vào thông tin chưa kiểm chứng. Trước hết, người tiêu dùng nên rà soát và lưu giữ đầy đủ hồ sơ giao dịch như hợp đồng mua bán, hóa đơn, phiếu thu, chứng từ thanh toán, phiếu bảo hành, giấy chứng nhận kiểm định, các thông báo, quảng cáo, cam kết của doanh nghiệp, tin nhắn và email trao đổi. Đây là những căn cứ quan trọng nếu phát sinh tranh chấp.
Bên cạnh đó, người tiêu dùng nên chủ động liên hệ với doanh nghiệp bằng văn bản hoặc hình thức có thể lưu giữ để yêu cầu thực hiện nghĩa vụ. Nếu doanh nghiệp không phản hồi, người dân có thể gửi đơn tới cơ quan quản lý thị trường, cơ quan bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thuộc Bộ Công Thương hoặc Sở Công Thương địa phương, thậm chí cơ quan điều tra nếu có dấu hiệu vi phạm hình sự. Trường hợp cần thiết, người tiêu dùng có quyền khởi kiện tại tòa án.
Bối cảnh vụ án buôn lậu kim cương
Đầu tháng 7, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa triệt phá đường dây buôn lậu kim cương xuyên quốc gia do người nước ngoài điều hành. Từ năm 2024, đường dây này đã thực hiện 141 lượt vận chuyển, đưa hơn 28.000 viên kim cương từ Hong Kong (Trung Quốc) vào Việt Nam tiêu thụ, với doanh thu ước tính khoảng 280 tỷ đồng. Cơ quan công an đã khởi tố nhiều bị can, bao gồm chủ tiệm vàng Kim Lý, Ngọc Châu Âu, Ngọc Tâm và lãnh đạo, nhân viên tại các công ty như P-Lab, SJC.
Sau thông tin vụ án, nhiều cửa hàng kim cương chịu áp lực thanh khoản khi lượng khách bán lại tăng mạnh, doanh nghiệp không đủ nguồn lực tài chính để thu mua, buộc phải tạm dừng hoặc đóng cửa.
Kiến nghị với doanh nghiệp và cơ quan quản lý
Hội Bảo vệ Người tiêu dùng đề nghị doanh nghiệp thực hiện nghiêm quy định pháp luật, công khai chính sách bán hàng, bảo hành, đổi trả và thu mua lại, bảo đảm thực hiện đầy đủ nghĩa vụ cam kết kể cả khi thay đổi mô hình hoạt động hoặc chấm dứt kinh doanh. Đối với cơ quan quản lý nhà nước, Hội kiến nghị tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện cam kết của doanh nghiệp, xử lý nghiêm vi phạm và cảnh báo rủi ro kịp thời.
Hội Bảo vệ Người tiêu dùng Việt Nam cho biết sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, tư vấn, hỗ trợ người tiêu dùng khi có khiếu nại, tranh chấp, tham gia hòa giải và tổng hợp bất cập để kiến nghị hoàn thiện chính sách.
Qua vụ việc, Hội khuyến nghị người dân thận trọng khi mua sản phẩm giá trị lớn như kim cương, đá quý. Trước giao dịch, cần tìm hiểu uy tín doanh nghiệp, yêu cầu cung cấp hóa đơn, hợp đồng, phiếu bảo hành, chứng nhận kiểm định và tài liệu chứng minh nguồn gốc, chất lượng sản phẩm. Đối với chính sách thu đổi, thu mua lại, người tiêu dùng nên yêu cầu doanh nghiệp thể hiện rõ bằng văn bản để có cơ sở bảo vệ quyền lợi.
