Doanh nghiệp Việt đứng trước cơ hội lớn trong chuỗi cung ứng Đức và châu Âu
Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang mong muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của Đức và châu Âu, hướng tới các mối quan hệ hợp tác dài hạn thay vì đầu tư ngắn hạn. Theo ông Alexander Ziehe, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Đức tại Việt Nam (GBA), đây là xu hướng tích cực nhưng vẫn còn những rào cản cần vượt qua.
Rào cản chính và yêu cầu từ doanh nghiệp Đức
Trong những năm gần đây, các doanh nghiệp Việt Nam đã gia tăng đáng kể mức độ tham gia vào thị trường quốc tế, và tỷ lệ nội dung Việt Nam trong chuỗi cung ứng của Đức và châu Âu ngày càng tăng. Tuy nhiên, so với các cụm cung ứng lớn khác, đặc biệt là Trung Quốc, vẫn còn tồn tại một khoảng cách đáng kể. Để thu hẹp khoảng cách này, các doanh nghiệp Việt Nam cần hiểu rõ hơn về thị trường mục tiêu cũng như yêu cầu của khách hàng, đặc biệt là các tiêu chuẩn về chất lượng và tuân thủ.
Doanh nghiệp Đức đặc biệt coi trọng hồ sơ tài liệu đầy đủ, tính nhất quán trong quy trình sản xuất, sự minh bạch và tuân thủ quy định. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp Đức vẫn phải đầu tư thêm nguồn lực để hỗ trợ nhà cung cấp đạt được các tiêu chuẩn cần thiết. Bên cạnh đó, một số nhà cung cấp Việt Nam còn hạn chế về quy mô, chưa đủ năng lực để đảm bảo mức giá cạnh tranh ổn định, và cần tiếp tục mở rộng năng lực sản xuất để đạt trình độ tương đương với các quốc gia cung ứng khác.
Dù còn nhiều thách thức, đã có không ít câu chuyện thành công được ghi nhận. Khi các rào cản này được giải quyết một cách có hệ thống, nhiều dự án mới sẽ được triển khai đúng tiến độ, bởi Việt Nam vẫn là quốc gia then chốt trong chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng của doanh nghiệp Đức.
Đóng góp của mô hình đào tạo nghề Đức
Các thông lệ kinh doanh của Đức được các đối tác và người lao động Việt Nam đánh giá cao, và khi được triển khai tại Việt Nam đặc biệt bởi các nhà đầu tư Đức đã cho thấy hiệu quả rõ rệt. Điều này tạo ra lợi ích hai chiều: đào tạo nhân lực bài bản và lộ trình phát triển rõ ràng giúp nâng cao tỷ lệ gắn bó của người lao động, cải thiện chất lượng công việc và xây dựng văn hóa doanh nghiệp bền vững.
Bên cạnh đó, Việt Nam hiện có nhiều chương trình đào tạo nghề được hỗ trợ bởi các tổ chức Đức. Học viên tốt nghiệp từ các chương trình này thường có cơ hội phát triển nghề nghiệp rộng mở nhờ chất lượng đào tạo cao và tính thực tiễn. Khi các tiêu chuẩn này nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Đức, các hiệu ứng lan tỏa tích cực cũng sẽ mở rộng sang cộng đồng doanh nghiệp trong nước, giúp ngày càng nhiều lao động Việt Nam được hưởng lợi từ mô hình đào tạo nghề của Đức.
Cải cách chính sách để thu hút đầu tư công nghệ cao
Việt Nam đang bước vào một giai đoạn cải cách quan trọng, dự kiến sẽ tiếp tục duy trì đà tích cực trong năm 2026. Để thu hút thêm các dòng vốn đầu tư chất lượng cao, cần tiếp tục đơn giản hóa thủ tục đầu tư, giảm bớt sự phức tạp trong hành chính và tinh gọn các quy trình phê duyệt. Số lượng giấy phép cần thiết để đầu tư, vận hành và duy trì hoạt động nên được cắt giảm xuống mức tối thiểu, tiệm cận với các điểm đến đầu tư hàng đầu như Malaysia và Singapore.
Một vấn đề then chốt khác là khả năng tiếp cận nguồn chuyên gia nước ngoài có trình độ cao. Các quy định hiện hành về giấy phép lao động đôi khi làm chậm tiến độ triển khai dự án, do đó việc tiếp tục cải thiện và đơn giản hóa trong lĩnh vực này là rất cần thiết. Ngoài ra, tiếp cận nguồn tài chính quốc tế vẫn còn hạn chế do thiếu các công cụ tài chính phù hợp và các quy định quản lý ngoại hối tương đối chặt chẽ. Việc đẩy nhanh hình thành trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam sẽ là yếu tố quan trọng để cải thiện môi trường đầu tư.
Hiện nay, Việt Nam đã thu hút được nhiều nhân tài và nhà đầu tư, song cần thêm các cải cách để hệ sinh thái có thể tăng tốc và phát triển mạnh mẽ hơn. Dù hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp vẫn đang ở giai đoạn đầu, Việt Nam sở hữu nguồn nhân lực trẻ, sáng tạo dồi dào và có tiềm năng lớn để trở thành động lực đổi mới trong khu vực khi các cải cách được triển khai hiệu quả.
Kinh nghiệm phát triển bền vững từ doanh nghiệp Đức
Đối với doanh nghiệp Đức, phát triển bền vững không chỉ dừng lại ở việc áp dụng các công nghệ riêng lẻ như năng lượng mặt trời. Quan trọng hơn, đó là việc xây dựng chiến lược kinh doanh dài hạn, với định hướng tăng trưởng ổn định, các cột mốc rõ ràng và cam kết lâu dài với đối tác. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp chủ động phân bổ nguồn lực phù hợp và tránh lãng phí.
Ở cấp độ vận hành, nhiều thông lệ tốt có thể được áp dụng ở mọi quy mô doanh nghiệp, bao gồm quy trình sản xuất tiết kiệm tài nguyên, chú trọng sức khỏe và an toàn của người lao động, cũng như xây dựng văn hóa doanh nghiệp trong đó phát triển bền vững được lồng ghép vào các quyết định hàng ngày. Khi phát triển bền vững trở thành trách nhiệm chung, hiệu quả đạt được sẽ rõ ràng và lâu dài.
