Trung Quốc vừa hoàn thành một dự án hạ tầng năng lượng quy mô lớn, đó là vòng lưới điện siêu cao thế 750kV bao quanh bồn địa Tarim ở Khu tự trị Tân Cương. Với tổng chiều dài 4.197 km, đây là vòng lưới điện siêu cao thế lớn nhất cả nước, được xây dựng trong suốt 15 năm.
Cột mốc hoàn thành
Theo CCTV, vào ngày 13/7/2025, tại rìa phía nam sa mạc Taklamakan, đoạn dây dẫn cuối cùng đã được kéo từ cột điện số 183, băng qua tuyến đường sắt Hòa Nhược và quốc lộ 315, trước khi được cố định vào cột số 188. Sự kiện này đánh dấu việc toàn bộ tuyến đường dây đã được kết nối thông suốt.
Công trình này là một trong những dự án hạ tầng mới nhất của Trung Quốc quanh sa mạc Taklamakan, bên cạnh hệ thống đường sắt và đường bộ đã được xây dựng trước đó. Nhìn từ trên cao, mạng lưới truyền tải điện siêu cao áp uốn lượn dọc theo rìa bồn địa Tarim, băng qua các vùng sa mạc và sườn núi dốc.
Gần 10.000 cột tháp điện và 9 trạm biến áp
Gần 10.000 cột tháp điện được dựng trên sa mạc và vùng đất sỏi đá, đóng vai trò như bộ khung nâng đỡ toàn bộ hệ thống. Trong khi đó, 9 trạm biến áp 750 kV được ví như những trái tim, tiếp nhận điện năng từ các nguồn điện gió, điện mặt trời, nhiệt điện và thủy điện, sau đó điều chỉnh điện áp trước khi truyền tải đến các khu vực khác.
Động lực mới cho phát triển kinh tế
Ông Dilixiati, Phó Chủ tịch Chính hiệp huyện Thả Mạt, nhận định dự án giống như một cơn mưa đúng lúc đối với khu vực Nam Tân Cương. Theo thống kê của Công ty Điện lực Quốc gia Tân Cương, tổng lượng điện tiêu thụ của toàn khu vực Nam Tân Cương trong năm 2024 đạt 73,699 tỷ kWh, cao gấp khoảng 6 lần so với năm 2010. Con số này phản ánh tốc độ phát triển kinh tế cũng như nhu cầu năng lượng ngày càng tăng.
Ông Dilixiati cho biết hệ thống điện 220 kV trước đây ngày càng khó đáp ứng nhu cầu phát triển. Nếu mạng lưới 220 kV được ví như những tuyến đường cấp huyện, thì hệ thống 750 kV tương đương với đường cao tốc, cho phép truyền tải điện quy mô lớn giữa các khu vực, liên tỉnh và xa hơn.
Các doanh nghiệp địa phương cũng kỳ vọng dự án sẽ tạo thêm động lực cho phát triển công nghiệp. Ông Tống Tiểu Quân, Giám đốc thiết bị của Công ty Năng lượng mới Xinjiang Guosheng Qicheng tại huyện Nhược Khương, cho biết nhà máy sản xuất mô-đun quang điện của doanh nghiệp hiện tạo khoảng 280 việc làm và đạt giá trị sản xuất khoảng 2 tỷ NDT mỗi năm. Việc hoàn thành mạng lưới điện mới được kỳ vọng sẽ thúc đẩy xây dựng thêm nhiều nhà máy năng lượng tái tạo tại Nam Tân Cương và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Thách thức thi công giữa sa mạc khắc nghiệt
Quá trình xây dựng dự án được đánh giá là đặc biệt khó khăn. Trong giai đoạn cao điểm, hơn 3.000 công nhân làm việc đồng thời mỗi ngày, với tổng số lượt nhân công tham gia vượt 15.000 người. Khoảng 60% diện tích bồn địa Tarim nằm trong sa mạc Taklamakan. Cát tại đây liên tục dịch chuyển dưới tác động của gió. Nhiều khu vực có những cồn cát cao hơn 50m, khiến các tuyến đường thi công vừa được san phẳng đã nhanh chóng bị cát phủ lấp trở lại.
Các phương tiện thi công hạng nặng thường xuyên bị sa lầy. Để mở đường, các đội thi công phải sử dụng xe ủi tạo mặt bằng, trải vải địa kỹ thuật, phủ đá dăm và liên tục lu lèn nhằm cố định nền đường trên lớp cát di động. Một số đoạn tuyến đi qua vùng núi phía bắc dãy Côn Lôn, nơi địa hình dốc, độ cao lớn và điều kiện vận chuyển vật liệu vô cùng khó khăn. Tại đây, các kỹ sư phải lắp đặt hệ thống cáp treo chuyên dụng để vận chuyển gần 3.000 tấn vật liệu xây dựng phục vụ dựng cột tháp điện.
Khi đi vào hoạt động, hệ thống này sẽ kết nối các nguồn điện gió và điện mặt trời phân tán trên khắp khu vực, tạo thành mạng lưới truyền tải quy mô lớn, góp phần hỗ trợ phát triển kinh tế và mở rộng sử dụng năng lượng sạch tại Trung Quốc.
