TikTok Mỹ: Chính phủ thu phí 10 tỉ USD từ thỏa thuận chuyển giao quyền kiểm soát
Theo báo cáo từ The Wall Street Journal vào ngày 13 tháng 3, dựa trên thông tin từ các nguồn thạo tin, một khoản tiền lớn đã được chi trả bởi nhóm nhà đầu tư nắm quyền kiểm soát hoạt động của TikTok tại Hoa Kỳ. Khoản tiền này xuất phát từ thỏa thuận đạt được với công ty mẹ ByteDance của Trung Quốc, cho phép thành lập một thực thể mới để điều hành nền tảng mạng xã hội này tại thị trường Mỹ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký sắc lệnh về thỏa thuận thoái vốn hoạt động của TikTok tại Mỹ vào ngày 25 tháng 9 năm 2025, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc xử lý các vấn đề an ninh quốc gia liên quan đến nền tảng này.
Chi tiết về khoản thanh toán và nhóm nhà đầu tư
Các nguồn tin tiết lộ rằng nhóm nhà đầu tư bao gồm các tên tuổi lớn như Oracle, Silver Lake và quỹ đầu tư Abu Dhabi MGX. Họ đã thực hiện thanh toán khoảng 2,5 tỉ USD cho Bộ Tài chính Mỹ khi thỏa thuận hoàn tất vào tháng 1, với kế hoạch tiếp tục các khoản chi trả khác để đạt tổng số tiền lên đến khoảng 10 tỉ USD.
Khoản thanh toán này được xem là một phần không thể tách rời trong thỏa thuận chuyển quyền kiểm soát TikTok Mỹ sang các nhà đầu tư thân thiện với chính quyền của Tổng thống Trump. Đáng chú ý, ByteDance vẫn duy trì một phần cổ phần, cụ thể là gần 20%, đồng thời cấp phép thuật toán cốt lõi của TikTok cho liên doanh mới được thành lập.
Phản ứng và đánh giá từ các bên liên quan
Khi công bố khuôn khổ thỏa thuận vào tháng 9, Tổng thống Trump nhấn mạnh rằng "Mỹ sẽ nhận được một khoản phí khổng lồ chỉ vì đạt được thỏa thuận này". Ông cũng bày tỏ sự tin tưởng rằng quy mô của thỏa thuận cùng với số tiền và công sức mà chính phủ bỏ ra là hoàn toàn xứng đáng với khoản tiền thu được.
Theo Phó tổng thống Mỹ JD Vance, thực thể TikTok mới điều hành hoạt động tại Mỹ được định giá khoảng 14 tỉ USD trong thương vụ này. Tuy nhiên, một số nhà phân tích công nghệ đã chỉ ra rằng mức định giá này có thể thấp hơn đáng kể so với giá trị thực tế của nền tảng, gợi lên những tranh cãi về tính công bằng trong giao dịch.
So sánh với các thương vụ thông thường
Các nhà sử học và chuyên gia tài chính nhận định rằng khoản phí 10 tỉ USD là một trường hợp gần như chưa từng có tiền lệ, khi một chính phủ tham gia trực tiếp vào việc dàn xếp một thương vụ doanh nghiệp. Trong các giao dịch thông thường, các ngân hàng đầu tư tư vấn thường chỉ nhận phí dưới 1% giá trị giao dịch.
Ví dụ điển hình, Bank of America dự kiến nhận khoảng 130 triệu USD khi tư vấn cho thương vụ bán lại công ty đường sắt Norfolk Southern cho Union Pacific với giá 71,5 tỉ USD – đây là một trong những khoản phí tư vấn lớn nhất từng được ghi nhận. So sánh này làm nổi bật sự khác biệt đáng kể trong cách tiếp cận của chính quyền Mỹ đối với thương vụ TikTok.
Lý do và bối cảnh đằng sau thỏa thuận
Các quan chức chính quyền của Tổng thống Trump cho rằng khoản phí trong thương vụ TikTok là hợp lý, bởi Mỹ đã đóng vai trò quan trọng trong việc đàm phán với Trung Quốc, giải quyết các lo ngại về an ninh quốc gia và đảm bảo ứng dụng này tiếp tục hoạt động tại thị trường Mỹ. Thỏa thuận này được thúc đẩy mạnh mẽ sau khi Quốc hội Mỹ thông qua đạo luật yêu cầu TikTok phải giảm tỷ lệ sở hữu của ByteDance hoặc đối mặt với nguy cơ bị cấm hoạt động.
Nhiều nhà lập pháp bày tỏ lo ngại về việc một công ty Trung Quốc kiểm soát nền tảng chứa lượng lớn dữ liệu cá nhân của người dùng Mỹ, có thể gây ra những rủi ro an ninh nghiêm trọng. Điều này đã thúc đẩy các biện pháp mạnh mẽ nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia.
Xu hướng can dự của chính quyền Trump
Thương vụ TikTok cũng phản ánh xu hướng rõ rệt của chính quyền ông Trump trong việc can dự sâu hơn vào các giao dịch doanh nghiệp lớn. Chính quyền Mỹ gần đây đã tham gia hoặc có ảnh hưởng trực tiếp đến một số thương vụ trong lĩnh vực công nghệ và công nghiệp chiến lược, đặc biệt liên quan đến chuỗi cung ứng bán dẫn và các tập đoàn sản xuất lớn.
Cụ thể, ông Trump đã nắm giữ gần 10% cổ phần tại hãng bán dẫn Intel, đồng thời đồng ý nhận một phần doanh thu từ hoạt động bán chip sang Trung Quốc của NVIDIA để đổi lấy việc cấp giấy phép xuất khẩu. Ngoài ra, chính quyền Mỹ cũng có tiếng nói quan trọng trong hoạt động của U.S. Steel sau thỏa thuận "cổ phần vàng" với tập đoàn Nippon Steel của Nhật Bản trong thương vụ thâu tóm công ty này.
Nhìn chung, thỏa thuận TikTok không chỉ là một câu chuyện về tài chính mà còn là minh chứng cho sự thay đổi trong cách tiếp cận của chính phủ Mỹ đối với các vấn đề an ninh và kinh tế trong kỷ nguyên số.
