SoftBank chao đảo trước cơn bão cổ phiếu, áp lực từ khoản đầu tư "khủng" vào OpenAI
Khi Masayoshi Son, chủ tịch SoftBank, đã "máu" đầu tư, sự nhiệt tình của ông dường như không có giới hạn. Tuy nhiên, tập đoàn đầu tư khổng lồ này lại đang phải đối mặt với những ràng buộc ngày càng chặt chẽ hơn. Cổ phiếu của SoftBank, một gã khổng lồ công nghệ Nhật Bản, đã lao dốc gần một nửa chỉ trong vòng bốn tháng qua. Nguyên nhân chính đến từ những câu hỏi liên tục được đặt ra về quy mô tham gia của họ vào OpenAI, công ty đứng sau nền tảng ChatGPT nổi tiếng.
Phiên giao dịch đen tối và những hệ lụy từ dự án Stargate
Trong phiên giao dịch ngày thứ hai gần đây, cổ phiếu SoftBank đã giảm mạnh 9,8%, mất giá hơn gấp đôi so với mức sụt giảm chung của toàn thị trường Nhật Bản. Sự sụt giảm này bắt nguồn từ các báo cáo cho thấy OpenAI và Oracle đã từ bỏ kế hoạch mở rộng một trung tâm dữ liệu tại bang Texas, thuộc dự án Stargate. Dự án này vốn được hậu thuẫn chung và có sự tham gia tích cực của SoftBank.
Đây không phải là lần đầu tiên SoftBank chứng kiến cổ phiếu của mình lao dốc. Lần gần nhất xảy ra vào năm 2021, và sau đó, thị trường gấu toàn cầu đã xuất hiện khoảng tám tháng sau. Điều này khiến nhiều nhà phân tích và nhà đầu tư đặt câu hỏi: Liệu đợt sụt giảm hiện tại có phải là tín hiệu cảnh báo cho một cuộc khủng hoảng tương tự sắp diễn ra?
Khoản đầu tư khổng lồ và những rủi ro tiềm ẩn
Tháng trước, SoftBank đã đồng ý đầu tư 30 tỷ USD vào vòng gọi vốn mới trị giá 110 tỷ USD của OpenAI. Khoản đầu tư này nâng tổng số tiền mà tập đoàn Nhật Bản đã rót vào OpenAI lên con số khổng lồ 64,6 tỷ USD, đổi lấy 13% cổ phần của công ty trí tuệ nhân tạo hàng đầu thế giới.
Tuy nhiên, theo S&P Global, hơn một nửa danh mục đầu tư trị giá 320 tỷ USD của SoftBank hiện đang nằm trong các tài sản chưa niêm yết và kém thanh khoản. Tháng này, hãng xếp hạng tín nhiệm đã hạ triển vọng của SoftBank xuống mức tiêu cực, dù công ty vốn đã mang mức xếp hạng "rác" (junk). Nguyên nhân chính đến từ những lo ngại về thanh khoản và chất lượng tín dụng yếu của OpenAI.
Thách thức thanh khoản và chiến lược tài chính
Tình hình càng trở nên phức tạp khi SoftBank đang tích cực tìm kiếm các khoản vay bắc cầu để tài trợ cho khoản đầu tư vào OpenAI, trong khi chờ đợi bán bớt một số tài sản khác. Mặc dù vậy, tập đoàn vẫn sở hữu nhiều tài sản thanh khoản có giá trị, bao gồm 80 tỷ USD cổ phần tại nhà thiết kế chip Arm.
Năm ngoái, SoftBank đã bán cổ phần tại Nvidia để tài trợ cho một khoản đầu tư trước đó vào OpenAI. Tuần trước, công ty cũng tiến hành thương vụ IPO trị giá 1 tỷ USD tại New York cho nền tảng thanh toán số Nhật Bản PayPay, bất chấp những bất ổn đang diễn ra tại khu vực Trung Đông.
Lịch sử đầu tư: Thành công và thất bại
Nhìn lại lịch sử của SoftBank, có thể thấy đây thường là những chu kỳ đầu tư đầy phấn khích. Masayoshi Son thường hứng thú với một xu hướng mới, các khoản đầu tư trở nên ngày càng lớn, và đòn bẩy tài chính tăng cao cho đến khi cổ đông hoặc chủ nợ buộc phải can thiệp để kìm lại.
Đôi khi, ông đi trước thời đại, như khi đầu tư sớm vào Alibaba của Trung Quốc hay khi mở rộng quy mô quỹ đầu tư mạo hiểm với Vision Fund trị giá 100 tỷ USD vào năm 2017. Tuy nhiên, cũng có những khoản đặt cược thất bại, điển hình như trường hợp WeWork - một thương vụ mà Son có lẽ muốn quên đi mãi mãi.
Tác động lan rộng và triển vọng tương lai
Các công ty khác liên quan đến OpenAI cũng đang gặp khó khăn. Cổ phiếu của Oracle và CoreWeave đều đã giảm hơn 40% kể từ khi SoftBank đạt đỉnh vào cuối tháng 10. Tuy nhiên, SoftBank vẫn sở hữu một danh mục đầu tư đa dạng ngoài OpenAI. Gần đây, công ty đã chi hơn 9 tỷ USD để đầu tư vào lĩnh vực robotics và một quỹ đầu tư hạ tầng số.
Việc nắm giữ cổ phần kém thanh khoản không phải là điều hiếm thấy trong thị trường hiện nay. Ngay cả nền tảng môi giới Robinhood cũng vừa ra mắt một sản phẩm tương tự. Nhưng với quy mô lớn, danh tiếng và xu hướng sử dụng đòn bẩy tài chính mạnh mẽ, SoftBank trở thành một trong những cách dễ tiếp cận nhất để đầu tư vào các xu hướng Big Tech.
Điều này cũng khiến cổ phiếu của họ thường là thứ bị bán ra đầu tiên khi niềm tin vào các "siêu xu hướng" của Masayoshi Son bắt đầu lung lay. Hiện tại, SoftBank được xem là một trong những cách trực tiếp nhất để nhà đầu tư phổ thông đặt cược vào OpenAI, theo cả hai chiều hướng tăng hoặc giảm.
