SCIC chuyển mình thành Quỹ đầu tư quốc gia theo Nghị quyết 79-NQ/TW
Nghị quyết 79-NQ/TW của Bộ Chính trị đã nhấn mạnh yêu cầu cơ cấu lại vốn nhà nước và đổi mới, sắp xếp doanh nghiệp nhà nước. Trong cuộc trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Chí Thành, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC), khẳng định nghị quyết này tạo tiền đề quan trọng để SCIC chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang đầu tư vốn theo nguyên tắc thị trường.
Ba trụ cột chiến lược và thành tích ấn tượng
SCIC đặt mục tiêu từng bước phát triển thành một định chế đầu tư vốn nhà nước chuyên nghiệp và hướng tới hình thành Quỹ đầu tư quốc gia với ba trụ cột chiến lược: đầu tư có trọng tâm, trọng điểm và theo lộ trình. Kể từ khi thành lập năm 2006, tổng lợi nhuận trước thuế của SCIC đạt 114.546 tỷ đồng; nộp ngân sách nhà nước 103.465 tỷ đồng; tỷ suất lợi nhuận/vốn chủ sở hữu (ROE) bình quân 13,3%/năm.
Tổng tài sản tăng 13 lần, vốn chủ sở hữu tăng 17 lần, tổng doanh thu tăng 93 lần, lợi nhuận sau thuế tăng 94 lần, và nộp ngân sách Nhà nước tăng 51 lần. Năm 2024, SCIC nằm trong TOP 20 doanh nghiệp nộp ngân sách nhà nước lớn nhất cả nước với 10.865 tỷ đồng.
Định hướng triển khai và chuyển đổi mô hình
SCIC sẽ thực hiện đồng bộ các định hướng lớn: tiếp tục là đầu mối tập trung, tiếp nhận, quản lý và cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp; phối hợp với các bộ, ngành, địa phương để tăng cường tiếp nhận vốn, tách bạch chức năng quản lý nhà nước với chủ sở hữu vốn; áp dụng nguyên tắc quản trị của OECD và thông lệ quốc tế.
Tổ chức này sẽ tái cơ cấu để nâng cao hiệu quả, củng cố và phát triển các doanh nghiệp quy mô lớn, hiệu quả, có năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế, hoàn thành lựa chọn và phương án tái cơ cấu cụ thể trong giai đoạn 2026-2030. Đồng thời, đẩy mạnh cổ phần hóa, bán vốn, sắp xếp lại doanh nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp trong danh mục cơ cấu lại quản trị, ứng dụng quản trị số, và đổi mới sáng tạo.
Phát triển theo hướng Quỹ đầu tư quốc gia
SCIC sẽ đổi mới mô hình hoạt động theo tinh thần Nghị quyết 79, phát triển thành định chế đầu tư vốn nhà nước chuyên nghiệp, vận hành theo nguyên tắc thị trường, có khả năng huy động và phân bổ nguồn lực hiệu quả cho các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội trung và dài hạn. Trong giai đoạn ngắn và trung hạn, ưu tiên cao nhất dành cho phát triển và nâng cao năng lực các doanh nghiệp lớn, nòng cốt trong nền kinh tế.
Song song, đầu tư vào công nghệ, đổi mới sáng tạo và các lĩnh vực có hàm lượng tri thức cao sẽ được tăng dần tỷ trọng, nhưng theo cách tiếp cận chọn lọc, tập trung vào ngành chiến lược. Đối với hoạt động mua bán-sáp nhập và đầu tư quốc tế, SCIC xác định triển khai theo lộ trình thận trọng, ưu tiên các thương vụ chiến lược.
Khung pháp lý và kiến nghị
SCIC đề xuất xây dựng khung pháp lý riêng cho Quỹ đầu tư quốc gia ở cấp độ Luật, xác định rõ địa vị pháp lý, chức năng, phạm vi hoạt động và nguyên tắc đầu tư, cho phép đầu tư trong và ngoài nước với cơ chế linh hoạt. Cần mở rộng thẩm quyền quyết định đầu tư, gắn với cơ chế phân cấp, phân quyền rõ ràng, và thiết kế cơ chế đánh giá hiệu quả phù hợp với đặc thù của mô hình Quỹ đầu tư quốc gia.
Về cơ chế hoạt động, cần quy định linh hoạt trong tổ chức, tài chính và nhân sự, cho phép áp dụng chế độ lương, thưởng tiệm cận với thị trường để thu hút nhân sự chất lượng cao. SCIC cũng kiến nghị hoàn thiện khung pháp lý với các quy định riêng, xây dựng Nghị định về cơ chế hoạt động và tài chính, và thúc đẩy chuyển giao vốn và doanh nghiệp từ các bộ/ngành/địa phương về SCIC để tiếp tục quá trình sắp xếp, cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước.
Ông Nguyễn Chí Thành tin tưởng Nghị quyết 79 sẽ tạo tiền đề và động lực để SCIC lớn mạnh và đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển của đất nước.
