Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) vừa công bố báo cáo cho thấy các biện pháp hạn chế xuất khẩu nguyên liệu thiết yếu trên toàn cầu đã tăng mạnh trong thời gian gần đây, gây ra nhiều lo ngại về sự ổn định của chuỗi cung ứng và tác động tiêu cực đến nền kinh tế thế giới.
Nguyên liệu thiết yếu bị hạn chế xuất khẩu gia tăng
Theo báo cáo, số lượng các biện pháp hạn chế xuất khẩu đối với các nguyên liệu thiết yếu như đất hiếm, lithium, coban và các khoáng sản quan trọng khác đã tăng đáng kể trong những năm qua. Các nước trên thế giới ngày càng áp dụng nhiều chính sách bảo hộ nhằm đảm bảo nguồn cung trong nước, đặc biệt là trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược về công nghệ và năng lượng sạch gia tăng.
Báo cáo của OECD chỉ ra rằng, từ năm 2020 đến nay, số lượng các biện pháp hạn chế xuất khẩu mới đối với nguyên liệu thiết yếu đã tăng gấp đôi. Các biện pháp này bao gồm thuế xuất khẩu, hạn ngạch, giấy phép và các rào cản kỹ thuật khác. Điều này đang gây ra những xáo trộn lớn trong chuỗi cung ứng toàn cầu, ảnh hưởng đến các ngành công nghiệp sản xuất pin, xe điện, thiết bị điện tử và năng lượng tái tạo.
Tác động đến chuỗi cung ứng và kinh tế toàn cầu
Các chuyên gia kinh tế cho rằng, việc gia tăng hạn chế xuất khẩu nguyên liệu thiết yếu có thể dẫn đến tình trạng khan hiếm nguồn cung, đẩy giá nguyên liệu lên cao và gây khó khăn cho các nhà sản xuất trên toàn cầu. Điều này đặc biệt nghiêm trọng đối với các nước phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu nguyên liệu để sản xuất các sản phẩm công nghệ cao.
Báo cáo của OECD cũng nhấn mạnh rằng, các biện pháp hạn chế xuất khẩu không chỉ làm gián đoạn chuỗi cung ứng mà còn có thể gây ra hiệu ứng domino, khi các nước khác cũng áp dụng các biện pháp tương tự để bảo vệ lợi ích của mình. Điều này sẽ làm suy yếu thương mại toàn cầu và cản trở quá trình phục hồi kinh tế sau đại dịch Covid-19.
Giải pháp và khuyến nghị
Để giảm thiểu tác động tiêu cực của các biện pháp hạn chế xuất khẩu, OECD khuyến nghị các nước cần tăng cường hợp tác quốc tế, minh bạch hóa các chính sách thương mại và thúc đẩy đa dạng hóa nguồn cung. Các nước cũng cần đầu tư vào nghiên cứu và phát triển các công nghệ tái chế và thay thế nguyên liệu, nhằm giảm sự phụ thuộc vào một số nguồn cung nhất định.
Ngoài ra, OECD cũng kêu gọi các nền kinh tế lớn như Mỹ, Trung Quốc và Liên minh châu Âu cần đi đầu trong việc xây dựng các quy tắc thương mại công bằng và bền vững, tránh các biện pháp bảo hộ gây tổn hại đến lợi ích chung của cộng đồng quốc tế.
Báo cáo của OECD là một hồi chuông cảnh báo về tình trạng gia tăng chủ nghĩa bảo hộ trong lĩnh vực nguyên liệu thiết yếu. Việc các nước cùng nhau hợp tác và tìm ra giải pháp chung sẽ là chìa khóa để đảm bảo sự ổn định của chuỗi cung ứng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong tương lai.
