Mỹ và Nhật Bản khởi động loạt dự án tỷ đô, Tổng thống Trump nhấn mạnh yếu tố thuế quan
Trên nền tảng Truth Social, cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra tuyên bố mạnh mẽ về các dự án đầu tư lớn giữa hai quốc gia. Ông khẳng định: “Những dự án này có quy mô rất lớn và không thể thực hiện nếu thiếu một từ đặc biệt: thuế quan. Nước Mỹ đang xây dựng trở lại. Nước Mỹ đang sản xuất trở lại...”. Theo ông Trump, đây là nhóm các khoản đầu tư đầu tiên theo thỏa thuận Mỹ–Nhật được công bố năm ngoái, hướng tới mục tiêu tái thiết nền tảng công nghiệp Mỹ.
Chi tiết các dự án trọng điểm
Loạt dự án này được kỳ vọng tạo ra hàng trăm nghìn việc làm cho người dân Mỹ, đồng thời tăng cường an ninh quốc gia và kinh tế ở mức chưa từng có. Dự án lớn nhất là nhà máy phát điện chạy bằng khí đốt trị giá 33 tỷ USD tại Portsmouth, bang Ohio. Dự kiến, cơ sở này sẽ sản xuất 9,2 gigawatt điện, trở thành một trong những dự án điện lớn nhất từng được công bố tại Mỹ. Các quan chức cho biết, nhà máy sẽ do SB Energy, một công ty con của SoftBank, chủ trì.
Bên cạnh đó, Nhật Bản cũng đang đầu tư hơn 2 tỷ USD vào một cơ sở xuất khẩu dầu thô nước sâu trên bờ Vịnh Texas, do Sentinel Midstream chủ trì. Theo các quan chức Bộ Thương mại Mỹ, bến cảng này sẽ mở ra một tuyến đường mới quan trọng cho xuất khẩu dầu thô của Mỹ, góp phần đa dạng hóa thị trường.
Dự án thứ ba liên quan đến một cơ sở sản xuất bột mài kim cương tại bang Georgia. Bột mài kim cương là vật liệu carbon quan trọng được sử dụng trong các ứng dụng công nghiệp và năng lượng, đặc biệt là kim cương tổng hợp. Khoản đầu tư khoảng 600 triệu USD sẽ được thực hiện cùng công ty con của De Beers là Element Six - một công ty chuyên về siêu vật liệu kim cương tổng hợp và tungsten carbide.
Mục tiêu chiến lược và cam kết đầu tư
Về phía Nhật Bản, Thủ tướng Sanae Takaichi cho biết, hạ tầng khí đốt sẽ cung cấp điện cho các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo. Trong khi đó, việc sản xuất kim cương tổng hợp - ứng dụng trong các ngành bán dẫn, ô-tô và hàng không - nhằm giảm sự phụ thuộc quá mức của hai nước vào một quốc gia cụ thể, tăng cường tự chủ chuỗi cung ứng.
Theo thỏa thuận thương mại đạt được hồi tháng 7 năm ngoái, Nhật Bản cam kết đầu tư 550 tỷ USD vào Mỹ trước khi nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump kết thúc vào tháng 1/2029. Cam kết này bao gồm:
- Các khoản đầu tư trực tiếp.
- Cho vay và bảo lãnh tín dụng từ các định chế tài chính được Chính phủ Nhật Bản hậu thuẫn.
Tuần trước, Bộ trưởng Công nghiệp Nhật Bản Ryosei Akazawa và Bộ trưởng Thương mại Mỹ Lutnick đã nhất trí tại Washington về việc đẩy nhanh quá trình lựa chọn các dự án đầu tư đầu tiên. Hai bên thống nhất tập trung đầu tư vào các lĩnh vực chiến lược như:
- Khoáng sản quan trọng.
- Chất bán dẫn.
- Trí tuệ nhân tạo.
- Năng lượng.
Mục tiêu là thúc đẩy lợi ích an ninh quốc gia và mục tiêu kinh tế của mỗi nước. Giới chức thương mại Mỹ cho biết, lợi nhuận từ các dự án sẽ được chia theo tỷ lệ 50–50 cho đến khi Nhật Bản thu hồi được khoản đầu tư ban đầu. Sau đó, lợi nhuận sẽ được chia theo tỷ lệ 90-10 nghiêng về phía Mỹ, phản ánh sự cân bằng lợi ích lâu dài giữa hai đối tác.
