Ngày 5 tháng 5, Ủy ban Nhân dân tỉnh Nghệ An đã tổ chức Hội nghị trực tuyến toàn tỉnh nhằm thúc đẩy đầu tư công trong năm 2026. Ông Võ Trọng Hải, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh, chủ trì hội nghị.
Theo đó, tổng kế hoạch đầu tư công năm 2026 do Thủ tướng Chính phủ giao là 14.174 tỷ đồng. Trong số này, kế hoạch đầu tư công tập trung là 8.916 tỷ đồng, đã được giao chi tiết 100%. Ngoài ra, kế hoạch từ các năm trước được kéo dài sang năm 2026 là 2.266 tỷ đồng. Như vậy, tổng số vốn cần giải ngân trong năm 2026 lên tới 16.441 tỷ đồng.
Với quan điểm xác định đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công là một trong những nhiệm vụ chính trị quan trọng hàng đầu, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Chỉ thị số 10-CT/TU nhằm tăng cường lãnh đạo công tác quản lý vốn đầu tư công và xử lý dứt điểm nợ đọng xây dựng cơ bản. Ủy ban Nhân dân tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp quyết liệt để đẩy nhanh tiến độ giải ngân.
Theo báo cáo của ông Trịnh Thanh Hải, Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Nghệ An, tính đến ngày 30 tháng 4 năm 2026, tổng kế hoạch đầu tư công đã giải ngân được 2.170 tỷ đồng, đạt 13,54%. Trong đó, kế hoạch năm 2026 giải ngân 1.549 tỷ đồng, đạt 11,26% tổng kế hoạch, thấp hơn nhiều so với cùng kỳ (22,56%) và thấp hơn bình quân cả nước (14,2%). Kế hoạch kéo dài giải ngân 620 tỷ đồng, đạt 27,39%.
Nguyên nhân giải ngân chậm chủ yếu do đặc thù kế hoạch năm 2026 của tỉnh tập trung vào các dự án chuyển tiếp từ giai đoạn 2021-2025, vốn còn vướng mắc về hồ sơ thủ tục. Nhiều dự án đang phải thực hiện khối lượng để hoàn tạm ứng từ kế hoạch năm trước nên chưa thể giải ngân. Các dự án mới đều là những dự án lớn, như dự án cao tốc Vinh - Thanh Thủy và các trường nội trú liên cấp với tổng vốn 5.390 tỷ đồng, chiếm 38,3% tổng kế hoạch và 60,45% kế hoạch đầu tư công tập trung, nhưng đến nay mới hoàn thành trình giao vốn.
Do tác động khách quan của thị trường, giá xăng dầu tăng mạnh đã ảnh hưởng trực tiếp đến giá vật liệu xây dựng, chi phí vận hành và nhân công. Nguồn cung vật liệu xây dựng trên địa bàn khan hiếm, công tác tập kết vật tư ở vùng miền núi gặp nhiều khó khăn, dẫn đến tâm lý thi công cầm chừng của các nhà thầu, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện và giải ngân vốn dự án.
Trong bối cảnh khối lượng vốn phải giải ngân năm 2026 rất lớn, kết quả 4 tháng đầu năm cho thấy áp lực đối với những tháng còn lại là hết sức nặng nề để đạt mục tiêu giải ngân 100% theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Xử lý nhà thầu yếu kém
Phát biểu tại hội nghị, ông Võ Trọng Hải, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Nghệ An, chỉ rõ thực tế đáng lo ngại là nhiều địa phương vẫn còn lúng túng trong giải ngân đầu tư công. Dù nguồn vốn đã được tỉnh chủ động bố trí, nhưng thực tế giải ngân ở nhiều lĩnh vực vẫn rất thấp. Lĩnh vực an ninh quốc phòng đạt cao nhất với 84,76%, trong khi Nông nghiệp chỉ đạt 12,97%, Giáo dục và Y tế đạt 5,87%, và đặc biệt có lĩnh vực chỉ mới đạt 0,52%.
Để chấn chỉnh tình trạng này, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh chỉ đạo thành lập 5 Tổ công tác do các Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh trực tiếp phụ trách, nhằm tăng cường kiểm tra hiện trường từng dự án và giảm bớt các cuộc họp không cần thiết.
Quan điểm của tỉnh là sẽ xử lý mạnh đối với các nhà thầu yếu kém, không đủ năng lực hoặc cố tình trì hoãn thi công. Yêu cầu lập biên bản cắt hợp đồng tại chỗ và thông báo cấm thầu trên toàn tỉnh từ 3 đến 5 năm đối với những đơn vị vi phạm. Bên cạnh đó, các sở, ngành và địa phương phải tập trung quyết liệt cho công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư và giải quyết các bất cập trong đầu tư xây dựng mới để đẩy nhanh tiến độ dự án theo đúng kế hoạch.
Về nguồn vật liệu xây dựng, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh ghi nhận Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chủ động tham mưu bảo đảm vật liệu cho các dự án trọng điểm. Ông yêu cầu tiếp tục rà soát tổng thể các mỏ đất, đá, cát trên địa bàn để phục vụ không chỉ các dự án lớn mà cả các dự án khác của tỉnh, hạn chế tình trạng thiếu hụt nguồn cung ảnh hưởng đến tiến độ thi công. Ông cũng yêu cầu tập trung nguồn lực chỉnh trang hạ tầng giao thông, vì đây là quê hương của Bác Hồ - nơi diễn ra nhiều sự kiện lớn, nhưng hiện hệ thống hạ tầng giao thông vẫn còn nhiều hạn chế. Các cấp chính quyền cần tập trung chỉ đạo quyết liệt để cải thiện tình hình.
Ông Võ Trọng Hải nhấn mạnh, giải phóng mặt bằng là một trong những khâu then chốt quyết định tiến độ dự án. Các địa phương có dự án triển khai trên địa bàn phải xác định rõ trách nhiệm, chủ động vào cuộc, không phân biệt dự án do cấp nào làm chủ đầu tư. Bí thư cấp ủy và Chủ tịch Ủy ban Nhân dân cấp xã phải coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo để bảo đảm tiến độ, tránh phát sinh chi phí và kéo dài thời gian thực hiện. Kết quả giải ngân đầu tư công sẽ là căn cứ quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của Bí thư cấp ủy và Chủ tịch Ủy ban Nhân dân cấp xã.
