Các công ty Mỹ 'hốt bạc' giữa xung đột Iran, lợi nhuận tăng vọt từ giá dầu
Trong bối cảnh xung đột leo thang giữa Mỹ - Israel và Iran, giá dầu toàn cầu đã tăng vọt lên hơn 110 USD/thùng, tạo ra cơ hội kiếm lời khổng lồ cho nhiều công ty năng lượng Mỹ. Thượng nghị sĩ Lindsey Graham của đảng Cộng hòa nhận định, nếu Mỹ chiến thắng trong cuộc chiến này, nước này có thể kiểm soát gần 1/3 trữ lượng dầu mỏ thế giới và thu về lợi nhuận năng lượng đáng kể.
Lợi nhuận khổng lồ từ khủng hoảng địa chính trị
Ông Graham cho rằng Washington đã đầu tư "khoản tiền tốt nhất từ trước đến nay" vào cuộc chiến nhằm ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân, mặc dù Tehran luôn phủ nhận cáo buộc này. Ông nhấn mạnh: "Chúng ta sẽ có một Trung Đông mới, chúng ta sẽ kiếm được rất nhiều tiền. Không ai đe dọa eo biển Hormuz nữa. Venezuela và Iran sở hữu 31% trữ lượng dầu mỏ của thế giới. Chúng ta sẽ hợp tác chia sẻ 31% đó".
Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz để trả đũa chiến dịch của Mỹ và Israel, đồng thời tấn công một số tàu chở dầu, dẫn đến gián đoạn nghiêm trọng trong dòng chảy năng lượng toàn cầu. Khi giá năng lượng tăng cao, các công ty Mỹ như ExxonMobil và Chevron chắc chắn sẽ hưởng lợi. Trong quý III/2022, hai công ty này báo cáo tổng lợi nhuận hơn 30 tỷ USD nhờ giá dầu thô và khí đốt tự nhiên tăng vọt sau xung đột Nga - Ukraine.
Thị trường năng lượng biến động tích cực
Thị trường chứng khoán cũng phản ánh sự lạc quan này. Đầu tuần qua, cổ phiếu ExxonMobil tăng hơn 4%, đạt mức cao nhất mọi thời đại, trong khi Chevron, Occidental Petroleum và ConocoPhillips cũng ghi nhận mức tăng tương đương. John Kilduff, chuyên gia từ Again Capital, cho biết: "Các nhà sản xuất chắc chắn hưởng lợi khi giá cả tăng cao, từ đó cải thiện lợi nhuận của họ".
Ngoài ra, xung đột kéo dài có thể thúc đẩy lĩnh vực năng lượng tái tạo, khi nhiều bên tìm kiếm các nguồn năng lượng thay thế như mặt trời hay gió. Pavel Molchanov, CEO ngân hàng đầu tư Raymond James, nhận định: "Năng lượng tái tạo mang lại mức độ rủi ro về hàng hóa thấp hơn đáng kể so với nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch. Lợi ích đó có thể thúc đẩy giá cổ phiếu trong ngành".
Thách thức trong việc tăng sản lượng
Tuy nhiên, việc tăng sản lượng không phải chuyện một sớm một chiều. Các công ty sẽ không khoan thêm giếng dầu hoặc tăng ngân sách đầu tư trừ khi họ nhận thấy giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài. Neil Quilliam, nghiên cứu viên tại Chatham House, giải thích: "Mỹ có thể tận dụng khoảng trống LNG từ Qatar và giành lấy thị phần, dù sẽ mất nhiều tháng các công ty mới tăng đủ sản lượng. Tới lúc đó, cuộc khủng hoảng có thể đã kết thúc".
Mỹ hiện là nước xuất khẩu dầu mỏ và sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất thế giới, nhưng các nhà máy đang hoạt động gần hết công suất và hầu hết lô hàng đã ký kết hợp đồng dài hạn. Brian Kessens, quản lý danh mục đầu tư tại Tortoise Capital, cho rằng Washington "không thể đơn giản 'bật công tắc' thay thế những sự cố gián đoạn lớn và đột ngột ở Trung Đông".
Triển vọng giá dầu và tác động lâu dài
Ken Medlock, chuyên gia tại Đại học Rice, dự đoán giá dầu có thể hạ nhiệt nếu Mỹ, Trung Quốc và nhiều nước khác sử dụng nguồn dự trữ khẩn cấp. Ông nói: "Dựa trên chỉ số thị trường, giá dầu sẽ giảm dần trong nửa cuối năm 2026, ngụ ý thị trường đang xem đây là gián đoạn ngắn hạn".
Trong khi đó, thế giới tiêu thụ khoảng 11,3 tỷ m3 khí đốt mỗi ngày, với LNG chiếm 1,5 tỷ m3. Mỹ, Australia và Qatar nắm giữ 60% sản lượng LNG toàn cầu, nhưng các mỏ khai thác mới của Mỹ chỉ có thể cung cấp thêm 56 triệu m3/ngày, không đủ lấp đầy khoảng trống 280 triệu m3/ngày mà Qatar để lại.
Nhìn chung, xung đột Iran mang lại cơ hội kiếm lời cho các công ty năng lượng Mỹ, nhưng lợi ích thực tế phụ thuộc vào thời gian khủng hoảng và khả năng tăng sản lượng nhanh chóng. Cuộc chiến này không chỉ ảnh hưởng đến thị trường dầu mỏ mà còn có thể thúc đẩy sự chuyển dịch sang năng lượng tái tạo trong tương lai.
