Bộ Công Thương đề xuất quy định mới về kê khai và điều chỉnh giá xăng dầu
Trong dự thảo lần thứ ba của Thông tư quy định chi tiết một số điều của Nghị định về kinh doanh xăng dầu, Bộ Công Thương đã đưa ra đề xuất quan trọng. Theo đó, các thương nhân đầu mối kinh doanh và thương nhân phân phối xăng dầu sẽ phải thực hiện việc công bố và điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu trong hệ thống phân phối của mình. Riêng đối với dầu mazut, quy định này áp dụng cho giá bán buôn.
Quy trình kê khai giá bán lẻ xăng dầu
Theo đề xuất, các thương nhân này phải kê khai giá bán lẻ xăng dầu theo mẫu quy định và gửi về Bộ Công Thương, cụ thể là Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước. Đồng thời, họ cũng cần gửi thông tin này đến Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc cơ quan được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phân cấp, phân quyền tại địa bàn nơi thương nhân có hệ thống phân phối. Việc kê khai sẽ được thực hiện thông qua ứng dụng hoặc phần mềm do Bộ Công Thương quản lý, nhằm đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả.
Quy định cho thương nhân bán lẻ độc lập
Đối với các thương nhân bán lẻ xăng dầu không thuộc hệ thống phân phối, các đơn vị này được quyền công bố và điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu tại cửa hàng bán lẻ của mình. Tuy nhiên, mẫu kê khai giá bán lẻ vẫn phải được gửi đến Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc cơ quan được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phân cấp, phân quyền nơi thương nhân có cửa hàng bán lẻ xăng dầu. Quá trình này cũng sẽ sử dụng ứng dụng hoặc phần mềm của Bộ Công Thương để đảm bảo tính nhất quán và dễ dàng kiểm soát.
Thông báo phương pháp và nguyên tắc tính giá
Bên cạnh đó, theo dự thảo Thông tư, các thương nhân phải gửi văn bản thông báo về phương pháp và nguyên tắc tính giá, cũng như việc công bố giá bán xăng dầu tới Bộ Công Thương và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc cơ quan được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phân cấp, phân quyền tại địa bàn nơi thương nhân có hệ thống phân phối. Trong trường hợp có thay đổi về phương pháp hoặc nguyên tắc tính giá, công bố giá bán xăng dầu, các thương nhân phải thông báo tới các cơ quan này trước khi thực hiện, nhằm duy trì sự ổn định và minh bạch trên thị trường.
Tình hình giá xăng dầu hiện tại và tác động từ thị trường quốc tế
Hiện tại, cơ quan quản lý đưa ra giá cơ sở để làm căn cứ điều hành giá bán lẻ xăng dầu. Mức giá điều hành do Nhà nước công bố giống như giá trần để các doanh nghiệp xác định giá bán lẻ trong hệ thống. Trong lần điều chỉnh gần nhất vào chiều ngày 7/3 của Liên bộ Công Thương - Tài chính, giá xăng RON 95-III, loại phổ biến trên thị trường, đã tăng 4.700 đồng lên 27.040 đồng một lít. Đồng thời, E5 RON 92 cũng thêm 3.780 đồng, còn dầu diesel đã vượt mức 30.000 đồng.
Thị trường xăng dầu trong nước gần đây biến động mạnh sau khi xung đột tại Trung Đông leo thang vào cuối tuần trước. Các sự kiện như Qatar ngừng sản xuất khí hóa lỏng, Israel tạm đóng mỏ khí đốt, và Arab Saudi đóng cửa nhà máy lọc dầu lớn nhất nước vì chiến sự đã gây ra những tác động đáng kể. Hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz, được coi là "yết hầu" của dòng chảy dầu mỏ thế giới, gần như tê liệt khi hơn 10% đội tàu container toàn cầu bị kẹt tại đây.
Trên thị trường quốc tế, dầu thô Brent sáng ngày 9/3 có thời điểm tăng gần 30%, khi xung đột tại Trung Đông leo thang khiến nhà đầu tư lo ngại nguồn cung càng thắt chặt. Mở cửa phiên giao dịch đầu tuần này, giá cả hai loại dầu thô chủ chốt của thế giới đều lên trên 100 USD một thùng. Brent tăng 25% lên 116,3 USD, trong khi dầu thô Mỹ WTI tăng tới 28% lên 116,4 USD. Tuần trước, cả hai loại dầu này đều đã tăng khoảng 30%, đây là mức cao nhất kể từ tháng 7/2022. Giữa năm 2022, giá Brent từng lên trên 120 USD.
Dự báo và phân tích từ giới chuyên gia
Theo giới phân tích, kể cả khi xung đột kết thúc sớm, tình hình vẫn có thể khiến người tiêu dùng và doanh nghiệp toàn cầu đối mặt với giá nhiên liệu tăng cao suốt nhiều tuần hoặc nhiều tháng. Lý do là các nhà cung cấp phải khắc phục các cơ sở bị hư hại, chuỗi logistics bị gián đoạn và rủi ro vận chuyển gia tăng. Những yếu tố này tiếp tục gây áp lực lên thị trường xăng dầu, ảnh hưởng trực tiếp đến giá cả trong nước và quốc tế.
