Bộ Công Thương đề xuất cơ chế bình ổn giá xăng dầu khi tăng 20% trong một tháng

Bộ Công Thương đề xuất cơ chế bình ổn giá xăng dầu khi tăng 20% trong một tháng

Bộ Công Thương vừa ban hành văn bản góp ý hồ sơ dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Nghị định kinh doanh xăng dầu, trong đó bổ sung điều kiện cho hoạt động bình ổn giá xăng dầu. Cơ chế này được kích hoạt khi giá xăng dầu trong nước biến động bất thường, tăng liên tiếp trong một tháng với tổng mức tăng từ 20% trở lên, có nguy cơ ảnh hưởng đến ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và đời sống người dân.

Tiêu chí cụ thể để kích hoạt bình ổn giá

Dự thảo thông tư quy định các mặt hàng thuộc diện bình ổn giá gồm xăng, xăng sinh học và dầu diesel. Giá để theo dõi, đánh giá bình ổn là giá bán lẻ do các thương nhân đầu mối công bố, dựa trên dữ liệu tiêu thụ của một số doanh nghiệp đầu mối xăng dầu có tính đại diện, có tổng sản lượng tiêu thụ chiếm trên 70% sản lượng tiêu thụ trên cả nước.

So với dự thảo hồi cuối tháng 1, dự thảo Thông tư mới đã bổ sung tiêu chí cụ thể để kích hoạt bình ổn giá xăng dầu, đặc biệt là phương án bình ổn khi giá bán lẻ trong nước tăng liên tiếp trong một tháng với mức tăng cộng dồn từ 20% trở lên. Đồng thời, dự thảo cũng làm rõ phương pháp theo dõi mặt bằng giá dựa trên dữ liệu tiêu thụ của các doanh nghiệp đầu mối đại diện chiếm trên 70% sản lượng thị trường.

—

Quy trình thực hiện bình ổn giá

Khi xuất hiện tình trạng giá tăng bất thường, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với Bộ Tài chính và các bộ, ngành liên quan đánh giá tình hình cung cầu, giá thế giới, các yếu tố cấu thành giá cơ sở, giá bán lẻ, tồn kho, nhu cầu tiêu dùng, tình hình sản xuất và nhập khẩu để báo cáo Chính phủ quyết định chủ trương bình ổn giá theo quy định của Luật Giá và các nghị định liên quan.

Trường hợp cơ quan có thẩm quyền ban bố tình trạng khẩn cấp, sự cố, thảm họa, thiên tai, dịch bệnh và mặt bằng giá bán lẻ các mặt hàng xăng dầu có biến động bất thường, Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các bộ ngành có liên quan tổ chức thực hiện bình ổn giá theo quy định tại Điều 6 Nghị định số 85/2024/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Giá và văn bản sửa đổi, bổ sung, thay thế (nếu có), Nghị quyết của Chính phủ về phương án bình ổn giá và quy định khác của pháp luật có liên quan.

Tình hình quỹ bình ổn giá xăng dầu

Từ cuối năm 2023 đến nay, liên Bộ Tài chính, Bộ Công Thương không chi sử dụng và cũng không yêu cầu doanh nghiệp trích lập quỹ bình ổn giá xăng dầu tại các kỳ điều hành giá. Quỹ bình ổn giá xăng dầu được lập theo Nghị định 84/2009 của Chính phủ về kinh doanh xăng dầu và các nghị định sửa đổi sau này (Nghị định 83, 95 và 80). Quỹ này không nằm trong cân đối ngân sách Nhà nước, do các doanh nghiệp đầu mối xăng dầu tự thu chi, quản lý tại tài khoản ngân hàng. Mức trích lập và chi sẽ do cơ quan quản lý quyết định tại mỗi kỳ điều hành.

Theo công bố mới nhất của Bộ Công Thương, đến hết quý III/2025, Quỹ bình ổn giá xăng dầu của 27 thương nhân đầu mối đạt hơn 5.617 tỷ đồng, tăng nhẹ so với quý trước. Do từ năm 2023 đến nay không chi hay trích quỹ bình ổn giá nên mức tăng của quỹ trong thời gian qua chủ yếu đến từ lãi phát sinh trên số dư hiện có.

Bối cảnh thị trường hiện tại

So với cuối tháng 2, giá xăng RON 95 đã tăng hơn 34%, cho thấy biến động mạnh trên thị trường. Điều này làm dấy lên lo ngại về tác động đến lạm phát và ổn định kinh tế, thúc đẩy Bộ Công Thương đề xuất cơ chế bình ổn giá kịp thời. Việc này nhằm đảm bảo an sinh xã hội và hỗ trợ người tiêu dùng trong bối cảnh giá cả leo thang.

Đề xuất mới của Bộ Công Thương được kỳ vọng sẽ giúp kiểm soát tốt hơn các cú sốc giá, bảo vệ nền kinh tế khỏi những biến động bất lợi từ thị trường năng lượng toàn cầu, đồng thời duy trì ổn định cho các hoạt động sản xuất và tiêu dùng trong nước.