Xe Hydro Nhật Bản 'đắp chiếu': Doanh số sụt 83%, hạ tầng teo tóp, giấc mơ tỷ USD thành 'bom xịt'?
Cuộc đua xe xanh toàn cầu đang chứng kiến một thực tế nghiệt ngã tại Nhật Bản, nơi từng được mệnh danh là 'vương quốc hydro'. Trong khi xe xăng vẫn phủ sóng mọi ngõ ngách, giấc mơ về xe chạy bằng pin nhiên liệu hydro (FCV) đang dần thu hẹp một cách đáng báo động. Theo Nikkei Asian Review, doanh số FCV mới tại đây đã bốc hơi 83% vào năm 2025 so với năm 2021, chỉ còn 431 chiếc, báo hiệu một cuộc khủng hoảng sâu sắc.
Thách thức hạ tầng: Người dùng lo lắng, trạm nạp thưa thớt
Một người đàn ông ngoài 70 tuổi ở tỉnh Shizuoka, chủ sở hữu chiếc Toyota Mirai, chia sẻ: 'Tôi từng nghĩ cơ sở hạ tầng hydro sẽ tiếp tục mở rộng. Giờ đây, tôi cảm thấy quá lo lắng để có thể lái xe đi xa.' Ông mua xe vào năm 2021 với hy vọng về quãng đường di chuyển hơn 800 km và tính thân thiện môi trường, nhưng việc thiếu trạm nạp đã trở thành nỗi ám ảnh. Tỉnh Shizuoka chỉ có 7 trạm hydro, khiến các chuyến đi dài trở nên bất khả thi.
Số liệu từ Trung tâm Thúc đẩy Xe Thế hệ Mới (NGVPC) tại Tokyo vẽ nên bức tranh u ám hơn. Tính đến năm tài chính 2025, số lượng trạm hydro tại Nhật Bản chỉ còn 149 trạm, giảm 10% so với năm 2021 và cách xa mục tiêu 320 trạm của chính phủ. Phân tích cho thấy 90% diện tích Nhật Bản là 'vùng trắng' hạ tầng hydro, với hơn 1.500 đô thị hoàn toàn không có trạm nạp. Ngay cả tại Tokyo, diện tích sử dụng thường xuyên đã giảm 10% từ 2021-2025.
Giờ giấc hạn chế và áp lực tâm lý
Không chỉ thiếu về số lượng, giờ giấc hoạt động của các trạm hydro cũng là một 'gáo nước lạnh' dội vào lòng tin người tiêu dùng. Khoảng 70% trạm đóng cửa trước 5 giờ chiều, và sau 6 giờ tối, khả năng tiếp cận dịch vụ chỉ đáp ứng chưa đầy 10% dân số. Nhiều trạm không mở cửa hàng ngày, gây thêm phiền toái. Một người lái xe hydro tâm sự: 'Nó không mang lại sự an tâm về mặt tâm lý như xe chạy xăng.'
Bài toán kinh tế: Không có lợi nhuận, chi phí cao ngất
Nguyên nhân sâu xa của sự suy thoái này nằm ở bài toán kinh tế khó giải. Một nhân viên vận hành trạm ở Tokyo tiết lộ: 'Ngay cả với trợ cấp, việc kinh doanh cũng không hiệu quả. Chỉ có khoảng 5 xe buýt FCV đến mỗi ngày, rất khó đạt lợi nhuận trừ khi có 10 xe buýt hoặc 30 xe con.' Chi phí xây dựng một trạm hydro lên tới 500 triệu Yên (khoảng 3,26 triệu USD), cộng với chi phí bảo trì và lưu trữ đắt đỏ, đã buộc nhiều nhà vận hành đóng cửa do thua lỗ.
Giá bán xe cao cũng là rào cản lớn. Toyota Mirai có giá khởi điểm 7,41 triệu Yên (khoảng 48.000 USD), trong khi Honda CR-V e:FCEV lên tới 8,33 triệu Yên. Từ tháng 4 tới, trợ cấp cho xe FCV sẽ bị cắt giảm đáng kể, trong khi xe điện (EV) có giá chỉ từ 2 triệu Yên và nhận trợ cấp tới 1,3 triệu Yên, khiến khoảng cách giá càng nới rộng.
Làn sóng tháo chạy toàn cầu và hy vọng cuối cùng
Xu hướng này không chỉ giới hạn ở Nhật Bản. Tại châu Âu, tập đoàn OMV của Áo đã rút khỏi mảng trạm hydro vào năm 2025, và Shell đóng cửa các trạm tại Anh. Stellantis ngừng phát triển do 'không có triển vọng kinh tế bền vững', Renault hủy kế hoạch gia nhập, và General Motors (GM) tạm dừng phát triển tế bào nhiên liệu thế hệ tiếp theo, chấm dứt hợp tác với Honda vào năm 2026.
Tuy nhiên, một số nhà sản xuất vẫn chưa từ bỏ hy vọng. Chủ tịch Toyota, ông Koji Sato, nhấn mạnh cần xây dựng chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu dùng. Toyota dự kiến lắp đặt thiết bị sản xuất hydro tại nhà máy Aichi vào năm 2026 và thúc đẩy xe taxi hydro tại Tokyo. Hyundai của Hàn Quốc cũng chuẩn bị ra mắt dòng Nexo mới vào năm 2026 với mong muốn hâm nóng thị trường.
Tương lai của xe hydro hiện đang đứng trước ngã ba đường. Công nghệ này có thể là giải pháp tối ưu cho môi trường, nhưng nếu không phá vỡ 'vòng xoáy tử thần' giữa thiếu hạ tầng và doanh số thấp, giấc mơ về một nền kinh tế hydro sẽ mãi chỉ là những kế hoạch đầy tham vọng trên giấy.
