Hiện trạng hoang tàn của nhà máy Ethanol Phú Thọ
Kể từ khi khởi công vào năm 2009 đến nay đã 17 năm, Nhà máy Ethanol Phú Thọ tọa lạc tại xã Vạn Xuân, tỉnh Phú Thọ vẫn trong cảnh "đắp chiếu". Cơ sở vật chất xuống cấp trầm trọng, gây lãng phí lớn về nguồn lực đầu tư. Dự án có tổng vốn đầu tư sau điều chỉnh lên đến hơn 2.400 tỷ đồng, từng được kỳ vọng trở thành nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học đầu tiên của khu vực phía Bắc, góp phần phát triển ngành nhiên liệu sạch và tạo đầu ra ổn định cho vùng nguyên liệu sắn, mía địa phương.
Quá trình triển khai và đình trệ
Nhà máy Nhiên liệu sinh học Ethanol Phú Thọ được khởi công vào tháng 6 năm 2009 tại huyện Tam Nông, nay thuộc xã Vạn Xuân, tỉnh Phú Thọ. Chủ đầu tư là Công ty Cổ phần Hóa dầu và Nhiên liệu sinh học Dầu khí (PVB). Dự án có tổng mức đầu tư ban đầu khoảng 1.317 tỷ đồng, sau đó được điều chỉnh tăng lên hơn 2.400 tỷ đồng. Công suất thiết kế là 100 triệu lít ethanol mỗi năm. Khi triển khai, dự án được kỳ vọng góp phần thực hiện Đề án phát triển nhiên liệu sinh học quốc gia, cung cấp nguyên liệu cho sản xuất xăng sinh học E5, xăng E10 và tạo động lực phát triển kinh tế cho khu vực trung du Bắc Bộ.
Tuy nhiên, chỉ sau khoảng 3 năm triển khai, đến năm 2011, dự án bất ngờ dừng thi công khi mới đạt khoảng 78% khối lượng tổng thể. Từ đó đến nay, nhà máy chưa từng được vận hành thương mại, trở thành một trong những dự án thua lỗ, chậm tiến độ lớn của ngành dầu khí.
Hiện trạng xuống cấp nghiêm trọng
Theo thời gian, khu nhà máy từng được kỳ vọng trở thành dự án công nghiệp trọng điểm nay phủ kín cỏ dại và cây bụi. Bên trong khuôn viên nhà máy vắng lặng, nhiều hạng mục xây dựng dang dở đã có dấu hiệu xuống cấp. Cỏ dại mọc um tùm, len lỏi vào các khu nhà xưởng, bám kín nền bê tông và các công trình phụ trợ. Nhiều công trình, thiết bị và kết cấu thép xuất hiện dấu hiệu xuống cấp do không được vận hành, bảo dưỡng thường xuyên.
Bên ngoài hàng rào dự án, một số diện tích đất được người dân tận dụng để trồng cỏ, chăn nuôi, trong khi bên trong khung cảnh hoang vắng, trái ngược hoàn toàn với kỳ vọng về một nhà máy sản xuất quy mô lớn từng được đặt ra.
Nguyên nhân và hệ quả
Ông Bùi Thế Học - Chủ tịch UBND xã Vạn Xuân - cho biết nhà máy chưa hoạt động trở lại vì đang chờ thủ tục giải quyết của tòa án và Bộ Tài chính sau vụ án Ethanol Phú Thọ. Năm 2017, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố vụ án liên quan đến dự án. Nhiều lãnh đạo, cán bộ của chủ đầu tư và các đơn vị liên quan đã bị khởi tố, xét xử về các sai phạm trong quá trình triển khai, gây thiệt hại đặc biệt lớn cho Nhà nước.
Việc dự án kéo dài nhiều năm chưa thể đưa vào khai thác đã gây lãng phí lớn về nguồn lực đầu tư và quỹ đất công nghiệp. Từ một dự án được kỳ vọng thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương, khu công nghiệp rộng lớn nay bỏ hoang, nhiều hạng mục vẫn nằm "bất động" giữa vùng nguyên liệu từng được quy hoạch phục vụ sản xuất.
