Kinh tế tầm thấp: 'Vùng trời mới' hứa hẹn đột phá cho Việt Nam
Chủ tịch Viettel Tào Đức Thắng tiết lộ, khoảng 2-3 năm trước, tại các sự kiện công nghệ toàn cầu đã xuất hiện khái niệm "kinh tế tầm thấp" và "an ninh tầm thấp". Đến năm 2025, những thuật ngữ này càng được nhắc đến nhiều hơn, báo hiệu một xu hướng mới đang hình thành. Ông Thắng nhấn mạnh rằng công nghệ liên quan đang dần được tích hợp vào sản phẩm viễn thông, mở ra một "sân chơi" đầy tiềm năng cho Việt Nam.
Không gian bị lãng quên và tiềm năng khổng lồ
Theo các chuyên gia, kinh tế tầm thấp bao gồm mọi hoạt động kinh tế diễn ra ở độ cao dưới 1.000m, có thể mở rộng đến 5.000m tùy nhu cầu từng quốc gia. Không gian này, vốn ít được khai thác, đang trở thành nền tảng cho hàng loạt dịch vụ mới, từ giám sát môi trường, nông nghiệp chính xác, đến logistics thương mại điện tử và quản lý hạ tầng.
Logistics: Lĩnh vực phát triển nhanh nhất
Logistics là một trong những lĩnh vực có tốc độ phát triển nhanh nhất trong kinh tế tầm thấp. Với sự bùng nổ của thương mại điện tử và nhu cầu giao hàng siêu tốc, hệ thống giao thông mặt đất ngày càng quá tải. Ứng dụng UAV vào vận chuyển hàng hóa giúp rút ngắn thời gian, giảm chi phí, tối ưu hóa tuyến đường, và đặc biệt phù hợp với địa hình đồi núi, hải đảo của Việt Nam.
Không chỉ vận chuyển hàng hóa hạng nhẹ, UAV còn được sử dụng để vận chuyển vật tư y tế khẩn cấp, tiếp cận khu vực bị chia cắt do thiên tai, hoặc đảm bảo chuỗi cung ứng ở vùng nông nghiệp xa trung tâm. Sự hình thành của các điểm trung chuyển UAV, hay droneport, là bước tiến quan trọng để biến logistics tầm thấp thành hạ tầng kinh tế thiết yếu.
Nông nghiệp và cứu hộ: Hưởng lợi trực tiếp
Nông nghiệp Việt Nam, với diện tích canh tác lớn và địa hình phức tạp, đang chịu áp lực nâng cao năng suất. UAV nông nghiệp giúp phun phân bón, thuốc bảo vệ thực vật chính xác hơn, giảm lượng hóa chất và rủi ro cho lao động. Hệ thống camera và cảm biến trên UAV cung cấp dữ liệu chi tiết về cây trồng, cho phép quyết định canh tác dựa trên dữ liệu thay vì kinh nghiệm.
Trong cứu hộ, UAV chứng minh giá trị đặc biệt khi thiên tai ngày càng khốc liệt. Tại các tỉnh miền Trung, UAV trở thành phương tiện duy nhất tiếp cận người dân bị cô lập, mang theo phao cứu hộ, thuốc men, và hỗ trợ đánh giá thiệt hại. Các doanh nghiệp như CT UAV Viettel hay HERA đã phát triển UAV hoạt động trong điều kiện khắc nghiệt, giúp Việt Nam tự chủ hơn trong nhiệm vụ an sinh.
Quản lý đô thị và du lịch: Chuyển đổi sâu rộng
Kinh tế tầm thấp cũng mang lại khả năng chuyển đổi cho quản lý đô thị. UAV kết hợp mạng dữ liệu thời gian thực có thể giám sát giao thông, đưa ra cảnh báo ùn tắc, và hỗ trợ xử lý kịp thời. Trong du lịch, công nghệ trình diễn ánh sáng bằng UAV, dịch vụ quay phim trên không, và trải nghiệm bay ngắm cảnh đang mở ra thị trường mới, đặc biệt tại điểm đến như Đà Nẵng, Phú Quốc, hay Hạ Long.
Cơ hội tăng trưởng đột phá
Ông Trần Kim Chung, Chủ tịch CT Group, cho rằng kinh tế tầm thấp là động lực tăng trưởng đột phá của thế kỷ XXI, không phải một ngành riêng lẻ mà là hệ sinh thái đa chiều. Ông Trần Anh Tuấn, CEO Mạng lưới hàng không vũ trụ và UAV Việt Nam, nhận định đây là "vùng trời mới" mở ra ngành công nghiệp chưa từng tồn tại.
Quy mô thị trường toàn cầu dự kiến đạt 700 tỷ USD vào năm 2035. Riêng Việt Nam có tiềm năng đạt 10 tỷ USD nhờ tốc độ đô thị hóa nhanh, địa hình phân mảnh, và nhu cầu tự động hóa cao. Theo ông Vũ Anh Tú, Giám đốc Công nghệ Tập đoàn FPT, kinh tế tầm thấp có thể tạo ra 1 triệu việc làm và đưa Việt Nam trở thành trung tâm sản xuất, dịch vụ của khu vực.
Ông Tú nhấn mạnh: "Bầu trời Việt Nam đang mở ra một không gian phát triển chưa từng có tiền lệ." Nếu tận dụng đúng thời điểm, Việt Nam không chỉ xây dựng ngành kinh tế mới mà còn khơi dậy sáng tạo, mang dịch vụ tốt hơn đến vùng sâu xa và khẳng định vị thế trên bản đồ công nghệ toàn cầu.
