Mỹ đang đối mặt với thách thức lớn trong chuỗi cung ứng khiến hoạt động sản xuất tên lửa vướng phải điểm nghẽn, gây khó khăn trong việc bù đắp kho hỏa lực hao hụt sau các chiến dịch tại Trung Đông.
Kho tên lửa hao hụt nghiêm trọng
Các cuộc chiến của Mỹ tại Trung Đông dưới thời chính quyền Tổng thống Donald Trump đã tiêu hao tên lửa đánh chặn tiên tiến với tốc độ nhanh hơn nhiều so với khả năng bổ sung của nền công nghiệp quốc phòng. Bộ Quốc phòng Mỹ không công bố dữ liệu chính thức, nhưng giới chuyên gia dựa trên báo cáo sử dụng và năng lực sản xuất để phác họa bức tranh tổng thể.
Những loại tên lửa đối mặt với khủng hoảng bổ sung nghiêm trọng nhất là SM-6 và SM-2, tên lửa đánh chặn chủ lực của Hải quân Mỹ, bảo vệ tàu sân bay, tàu khu trục và các tài sản hải quân quan trọng. Tại biển Đỏ và vịnh Ba Tư, tàu khu trục Mỹ đã phóng hàng trăm quả đạn để đánh chặn tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và UAV tấn công.
Sản lượng hạn chế và áp lực lên kho dự trữ
RTX (Raytheon), nhà thầu chính sản xuất SM-6, hiện chỉ chế tạo khoảng 125-200 quả mỗi năm. Như vậy, Mỹ đã tiêu thụ lượng tên lửa tương đương nhiều năm sản xuất cho một chiến dịch có lợi ích chiến lược tương đối hạn chế.
Kho dự trữ Patriot PAC-3 MSE, do Lục quân Mỹ quản lý, cũng chịu áp lực cực lớn. Lockheed Martin hiện sản xuất khoảng 550-650 quả Patriot mỗi năm, phải phục vụ cho lực lượng Mỹ trên toàn thế giới. Xung đột ở Ukraine đã buộc chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden chuyển hướng các lô PAC-3 dành cho NATO sang Ukraine, và cuộc khủng hoảng Trung Đông càng làm tình hình nghiêm trọng hơn. Tình trạng thiếu hụt đã dẫn tới đầu tư mới nhằm tăng sản lượng PAC-3, bao gồm thuê sản xuất ở nước ngoài.
Tên lửa không đối không AIM-120 AMRAAM cũng chịu áp lực đáng kể. AMRAAM được sử dụng bởi tiêm kích Không quân và Hải quân Mỹ, lực lượng không quân đồng minh NATO, Ukraine và hệ thống NASAMS. RTX hiện chế tạo khoảng 1.200 quả AMRAAM mỗi năm, dù công ty dự định tăng gấp đôi công suất vào năm 2028 và đã đầu tư vào dây chuyền mới.
Rào cản sản xuất: động cơ, lao động và thiết bị
Rào cản chính không phải tiền bạc mà là năng lực công nghiệp. Đầu tiên, động cơ nhiên liệu rắn phụ thuộc vào lĩnh vực sản xuất có mức độ tập trung cao, khó mở rộng và đòi hỏi chuyên môn kỹ thuật. Thứ hai, lao động tay nghề cao cần nhiều năm đào tạo và phải trải qua thẩm tra an ninh nghiêm ngặt. Thứ ba, thiết bị sản xuất chính xác có chi phí cao và chịu hạn chế chuỗi cung ứng riêng. Theo các chuyên gia, nền tảng công nghiệp quốc phòng Mỹ được tối ưu cho mua sắm thời bình, không phải cho nhu cầu đột ngột thời chiến.
Phản ứng và triển vọng tái bổ sung
Washington đang tăng mạnh ngân sách quốc phòng: nguồn vốn cho tên lửa SM tăng từ 1,26 tỷ USD lên 8,5 tỷ USD từ năm tài khóa 2026 sang 2027. Tuy nhiên, tên lửa không thể bổ sung nhanh. Theo các ước tính, số lượng SM-6 sẽ không thể trở lại mức dự trữ trước năm 2025 cho đến năm 2028 hoặc 2029, PAC-3 phải tới giữa năm 2029, THAAD tới cuối năm 2029, còn Tomahawk phải tới khoảng năm 2030. Nhiều loại tên lửa đánh chặn tiên tiến cần khoảng 2 năm từ sản xuất linh kiện đến bàn giao hoàn chỉnh.
