Giá dysprosium tại châu Âu đã đạt 2.250 USD/kg, cao gấp khoảng 8 lần so với trước khi Trung Quốc áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu từ tháng 4/2025. Đây là nguyên tố đất hiếm nặng đóng vai trò quan trọng trong động cơ xe điện. Trong cùng giai đoạn, giá terbium cũng tăng hơn 5 lần.
Tác động đến chuỗi cung ứng toàn cầu
Việc Trung Quốc siết chặt kiểm soát xuất khẩu đất hiếm đã làm gián đoạn nguồn cung, kéo dài thời gian giao hàng và buộc nhiều nhà sản xuất phải cắt giảm sản lượng. Tại Nhật Bản, khảo sát của công ty quản lý rủi ro chuỗi cung ứng Resilire cho thấy 88,2% doanh nghiệp liên quan đến đất hiếm bị ảnh hưởng, chủ yếu do giao hàng chậm và cắt giảm sản lượng. Trong đó, 17,5% doanh nghiệp phải tạm dừng sản xuất.
Trung Quốc cũng tăng cường kiểm soát xuất khẩu các mặt hàng lưỡng dụng sang Nhật Bản. Dữ liệu hải quan cho thấy nước này không xuất khẩu bất kỳ mặt hàng nào có chứa dysprosium sang Nhật kể từ đầu năm. Nhiều doanh nghiệp Nhật buộc phải tìm nguồn cung từ Mỹ và châu Âu, trong khi các công ty ở nhiều quốc gia khác cũng đẩy mạnh tích trữ đất hiếm.
Giá trong nước Trung Quốc ít biến động
Trong khi giá đất hiếm tại châu Âu tăng vọt, giá dysprosium tại Trung Quốc ngày 9/7 chỉ khoảng 270 USD/kg, tương đương 1/8 giá tại châu Âu và tăng chưa đến 20% so với trước khi siết xuất khẩu. Trung Quốc gần như độc quyền nguồn cung dysprosium và nhiều nguyên tố đất hiếm nặng nên giá trong nước ít biến động. Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), sản lượng đất hiếm của nước này vẫn duy trì khoảng 270.000 tấn trong năm ngoái.
Nỗ lực giảm phụ thuộc vào đất hiếm
Các nhà sản xuất đang nỗ lực giảm phụ thuộc vào đất hiếm. Nissan cho biết mẫu Leaf thế hệ mới đã cắt giảm hơn 90% lượng đất hiếm nặng trong động cơ so với phiên bản đầu tiên ra mắt năm 2010. Giáo sư Toru Okabe (Đại học Tokyo) nhận định nếu xu hướng phát triển các sản phẩm không sử dụng đất hiếm tiếp tục tăng tốc, giá đất hiếm nặng có thể giảm trong tương lai.
Ông Yoshikiyo Shimamine, chuyên gia cao cấp tại Viện Nghiên cứu Dai-ichi Life, cho rằng Trung Quốc khó nới lỏng các biện pháp kiểm soát do vẫn muốn duy trì đất hiếm như một công cụ chiến lược trong ngoại giao và thương mại.
