Dự thảo thông tư mới về kinh doanh xăng dầu: Cơ chế bình ổn giá được kích hoạt khi tăng 20% trong tháng
Bộ Công thương đang công bố lấy ý kiến dự thảo thông tư hướng dẫn thực hiện Nghị định về kinh doanh xăng dầu, với những quy định mới đáng chú ý nhằm ổn định thị trường và bảo vệ người tiêu dùng.
Cơ chế kích hoạt bình ổn giá xăng dầu
Theo dự thảo, các mặt hàng được áp dụng cơ chế bình ổn giá bao gồm xăng, xăng sinh học và dầu diesel. Cơ chế này sẽ được xem xét kích hoạt khi giá bán lẻ xăng dầu tăng liên tiếp trong một tháng, với biên độ lớn và mức tăng cộng dồn từ 20% trở lên. Đồng thời, đà tăng này phải có nguy cơ ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế vĩ mô, lạm phát và đời sống người dân.
Bộ Công thương sẽ phối hợp với Bộ Tài chính để phân tích diễn biến thị trường, dựa trên mức bán lẻ do thương nhân đầu mối công bố (nhóm đại diện có tổng sản lượng chiếm hơn 70% thị trường). Sau đó, bộ sẽ báo cáo Chính phủ xem xét và quyết định. Khi Chính phủ ban hành chủ trương, Bộ Công thương sẽ hướng dẫn các địa phương thực hiện biện pháp bình ổn giá theo luật Giá.
Quỹ bình ổn giá xăng dầu và các công cụ tài chính
Việc bình ổn giá xăng dầu được thực hiện thông qua sự kết hợp giữa điều tiết cung cầu và các công cụ tài chính, trong đó có Quỹ bình ổn giá xăng dầu. Tuy nhiên, trong hơn 2 năm qua, quỹ này hầu như không được sử dụng, ngay cả khi giá biến động mạnh từ đầu tháng 3 đến nay. Tính đến cuối quý 3/2025, Quỹ bình ổn giá xăng dầu còn dư hơn 5.617 tỉ đồng.
Quy định mới về công bố và điều chỉnh giá
Dự thảo thông tư giữ nguyên cơ chế thương nhân đầu mối và phân phối tự công bố, điều chỉnh mức bán lẻ trong hệ thống phân phối (trừ dầu mazut là giá bán buôn). Các doanh nghiệp sẽ kê khai giá và gửi báo cáo về Bộ Công thương, cơ quan quản lý địa phương thông qua ứng dụng và phần mềm theo dõi.
Đối với thương nhân bán lẻ không thuộc hệ thống của doanh nghiệp đầu mối và phân phối, họ sẽ tự công bố và điều chỉnh giá tại cửa hàng, nhưng vẫn phải kê khai giá tương tự như các doanh nghiệp đầu mối và phân phối. Khi thay đổi phương pháp hoặc nguyên tắc tính giá, các thương nhân kinh doanh xăng dầu phải thông báo tới cơ quan quản lý trước khi thực hiện.
Tình hình thị trường xăng dầu hiện nay
Số liệu từ Bộ Công thương cho biết, tính đến cuối tháng 2, cả nước còn 33 doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu, bao gồm 5 đơn vị kinh doanh nhiên liệu bay và 2 đơn vị sản xuất - lọc hóa dầu. Ngoài ra, thị trường có khoảng 250 thương nhân phân phối, giảm gần 25% so với cách đây 3 năm, phản ánh sự thay đổi và cạnh tranh trong ngành này.
Dự thảo thông tư này được kỳ vọng sẽ giúp tăng cường quản lý thị trường xăng dầu, đảm bảo ổn định giá cả và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong bối cảnh kinh tế biến động.
