VN-Index đã có sự phục hồi mạnh mẽ trong tháng 4, tăng khoảng 179 điểm (10,7%) sau khi giảm 11% trong tháng 3. Đây là mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 8-2025. Theo Công ty cổ phần Chứng khoán SSI, động lực tăng điểm đến từ cả yếu tố bên ngoài và trong nước. Thị trường tài chính toàn cầu phục hồi khi căng thẳng địa chính trị tạm lắng, trong khi thông tin FTSE Russell xác nhận Việt Nam sẽ được nâng hạng lên thị trường mới nổi từ tháng 9-2026 củng cố kỳ vọng thu hút dòng vốn ngoại. Kết quả kinh doanh quý I-2026 tích cực và các chính sách điều hành như hạ lãi suất, điều chỉnh ngưỡng chịu thuế hộ kinh doanh cũng góp phần cải thiện môi trường vĩ mô.
Bước sang tháng 5, thị trường duy trì đà tăng. Tính đến hết phiên ngày 8-5, VN-Index tăng thêm 61 điểm (3,3%) so với cuối tháng 4. Tuy nhiên, nghịch lý là dù chỉ số tăng mạnh, không ít nhà đầu tư cá nhân vẫn thua lỗ hoặc chưa thể "về bờ". Nhiều tài khoản dù hồi phục so với giai đoạn giảm sâu trước đó nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với giá vốn.
Anh Nguyễn Văn Hùng, một nhà đầu tư, cho biết dù VN-Index đã tăng mạnh, danh mục của anh mới chỉ hồi phục một phần nhỏ vì phần lớn cổ phiếu nắm giữ thuộc nhóm vừa và nhỏ, từng giảm sâu trong tháng 3 và hiện thanh khoản yếu. Một nhà đầu tư khác chia sẻ tài khoản đang âm khoảng 25% do mua cổ phiếu công nghệ ở giá cao và bị kẹt hàng.
Nguyên nhân: Dòng tiền tập trung vào cổ phiếu trụ
Đà tăng của thị trường chủ yếu đến từ nhóm cổ phiếu trụ cột. Trong tháng 4, nhóm bất động sản, đặc biệt là các mã vốn hóa lớn như VIC và VHM, dẫn dắt gần như tuyệt đối. Hai mã này đóng góp tới 167 điểm trong tổng số 179 điểm tăng của VN-Index. Nếu loại trừ nhóm này, chỉ số gần như đi ngang với mức tăng khoảng 0,6%. Nhóm ngân hàng cũng ghi nhận diễn biến tích cực ở một số cổ phiếu, góp phần giữ nhịp cho thị trường.
Diễn biến tương tự tiếp diễn trong đầu tháng 5. Phiên ngày 7-5, VN-Index tăng gần 18 điểm, đóng cửa trên 1.909 điểm, nhờ sự hỗ trợ chính từ VIC và VHM, đóng góp hơn 15 điểm. Phiên ngày 8-5, phần lớn cổ phiếu giảm giá nhưng VN-Index vẫn tăng hơn 6 điểm lên 1.915,37 điểm (0,33%) – mức cao kỷ lục khi đóng cửa, nhờ cổ phiếu Vingroup và ngân hàng.
Thực tế cho thấy VN-Index dù lên vùng đỉnh nhưng không phải toàn bộ cổ phiếu đều quay lại vùng giá cũ. Đà tăng tập trung ở nhóm bluechip, khiến nhiều nhà đầu tư vẫn chưa có lãi hoặc vẫn lỗ. Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư Công ty cổ phần Chứng khoán An Bình, nhận định nhiều nhà đầu tư nắm giữ cổ phiếu từ trước khi thị trường giảm mạnh vào tháng 3 nhưng không cắt giảm rủi ro kịp thời. Dù VN-Index đã hồi phục, nhiều cổ phiếu vẫn chưa trở lại vùng giá cũ, khiến tài khoản vẫn âm.
Trạng thái “xanh vỏ đỏ lòng” diễn ra phổ biến, nhiều phiên VN-Index tăng mạnh nhưng số mã giảm giá vẫn áp đảo số mã tăng. Dòng tiền tập trung vào một số nhóm cổ phiếu dẫn dắt thay vì lan tỏa toàn thị trường.
Yếu tố hỗ trợ cổ phiếu họ Vin
Theo chuyên gia, có nhiều yếu tố hỗ trợ nhóm cổ phiếu “họ Vin”, đặc biệt là VIC và VHM. Tâm lý thị trường ổn định trở lại khi rủi ro địa chính trị giảm bớt, giúp dòng tiền quay lại cổ phiếu vốn hóa lớn. Câu chuyện chuyển đổi sang xe điện tạo kỳ vọng lớn cho VinFast và hệ sinh thái Vingroup. Khi giá dầu biến động, xu hướng xe điện được nhắc tới nhiều hơn, nhà đầu tư kỳ vọng VinFast tăng trưởng doanh số. Ngoài ra, kế hoạch chia cổ tức của công ty con Vingroup cũng hỗ trợ tâm lý thị trường.
Sai lầm của nhà đầu tư và lời khuyên
Ông Nguyễn Thế Minh cho rằng nhiều nhà đầu tư không có lãi dù thị trường tăng mạnh xuất phát từ các sai lầm chiến lược. Sai lầm đầu tiên là kỳ vọng quá lớn nhưng thiếu kiểm soát rủi ro, giữ cổ phiếu quá lâu với hy vọng thị trường hồi phục nhanh. Sai lầm thứ hai là lạm dụng margin (giao dịch ký quỹ), khiến tài khoản chịu áp lực khi cổ phiếu giảm sâu. Sai lầm thứ ba là lựa chọn sai cổ phiếu, ưu tiên bắt đáy những mã giảm sâu nhưng thiếu dòng tiền hỗ trợ.
Dự báo thời gian tới, nhiều chuyên gia cho rằng xu hướng thị trường vẫn tích cực nhờ rủi ro bên ngoài giảm và dòng tiền duy trì. Tuy nhiên, thị trường có thể phân hóa mạnh, nhà đầu tư cần linh hoạt trong chiến lược, ưu tiên nhóm cổ phiếu có dòng tiền mạnh, kết quả kinh doanh tích cực, hạn chế sử dụng margin quá cao và chú trọng quản trị rủi ro. Nhà đầu tư cần theo sát dòng tiền để chọn đúng nhóm cổ phiếu dẫn dắt và kiểm soát rủi ro thay vì chỉ kỳ vọng vào lợi nhuận.
