Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Hoàng Văn Thu vừa tiết lộ thông tin quan trọng tại Hội thảo "Lộ trình niêm yết cho doanh nghiệp FDI tại Việt Nam" sáng 28/7: Một loạt định chế tài chính hàng đầu thế giới như Vanguard, Blackstone, UBS, Morgan Stanley đã hoàn tất công tác chuẩn bị kỹ thuật để tham gia đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam thông qua các công ty chứng khoán lớn như SSI, Vietcap. Đây được xem là tín hiệu tích cực cho quá trình nâng hạng thị trường.
Định chế tài chính toàn cầu sẵn sàng đầu tư
Theo ông Thu, thị trường chứng khoán Việt Nam đang từng bước được nâng hạng, thu hút sự quan tâm của các quỹ và định chế quốc tế. Việc các ông lớn như Vanguard, Blackstone, UBS, Morgan Stanley chuẩn bị gia nhập cho thấy niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài vào tiềm năng tăng trưởng dài hạn của thị trường Việt Nam. Các định chế này dự kiến sẽ đầu tư thông qua các công ty chứng khoán trong nước như SSI và Vietcap, tạo điều kiện cho dòng vốn ngoại chảy vào mạnh mẽ hơn.
Nhu cầu vốn khủng cho giai đoạn 2026-2030
Phó Chủ tịch UBCKNN nhấn mạnh nhu cầu vốn cho tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2026-2030 là rất lớn, với tổng vốn đầu tư toàn xã hội cần tới 38,5 triệu tỷ đồng. Trong đó, thị trường vốn do UBCKNN quản lý phải đáp ứng khoảng 5,4 triệu tỷ đồng. Đề án nâng hạng thị trường đặt mục tiêu đến năm 2030, giá trị tài sản đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài đạt khoảng 15% GDP, và tài sản ròng của các quỹ đầu tư chứng khoán đạt 5% GDP. Đây là những mục tiêu tham vọng, đòi hỏi sự nỗ lực lớn từ cơ quan quản lý và doanh nghiệp.
Doanh nghiệp FDI còn khiêm tốn trên thị trường chứng khoán
Mặc dù khu vực FDI đóng góp lớn vào nền kinh tế, nhưng sự hiện diện của các doanh nghiệp FDI trên thị trường chứng khoán còn rất khiêm tốn. Tính đến nay, chỉ có 10 doanh nghiệp FDI tham gia niêm yết với tổng vốn điều lệ 12.629 tỷ đồng và tổng tài sản 44.696 tỷ đồng, tương ứng chỉ chiếm 0,15% vốn điều lệ và 0,48% tổng tài sản của toàn bộ doanh nghiệp trên thị trường. Từ năm 2017 đến nay, dù có thêm 4 doanh nghiệp FDI chuyển đổi và đăng ký công ty đại chúng, chưa có trường hợp mới nào thực hiện niêm yết hoặc đăng ký giao dịch.
Khuyến khích FDI niêm yết và cải cách thủ tục
Ông Hoàng Văn Thu khẳng định pháp luật chứng khoán hiện không phân biệt doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI. Tuy nhiên, một số doanh nghiệp FDI vẫn chịu ràng buộc bởi cam kết đầu tư, ưu đãi thuế, thời hạn hoạt động của dự án hoặc điều kiện chuyển nhượng vốn. Ông Thu nhấn mạnh định hướng khuyến khích những doanh nghiệp FDI không còn bị ràng buộc bởi điều kiện riêng thực hiện chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) gắn với niêm yết, qua đó huy động thêm vốn mở rộng hoạt động tại Việt Nam.
Để thúc đẩy quá trình này, UBCKNN đang nỗ lực ban hành Thông tư số 08 thay thế ba thông tư sửa đổi, bổ sung trước đây, cho phép nhà đầu tư nước ngoài giao dịch qua môi giới toàn cầu, giảm thủ tục và chi phí, phù hợp với thông lệ quốc tế. Ông Trịnh Sơn Hồng, Quyền Chủ tịch Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HoSE), cho biết việc có thêm doanh nghiệp FDI niêm yết sẽ đa dạng hóa cơ cấu hàng hóa, bổ sung nguồn cổ phiếu chất lượng, đồng thời nâng cao chuẩn mực quản trị công ty và minh bạch thông tin trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
