Đúng 9 giờ sáng ngày 5/5/2025, hàng triệu nhà đầu tư mở ứng dụng chứng khoán và đặt lệnh như thường lệ. Nhưng phía sau màn hình, thị trường chứng khoán Việt Nam đã chuyển sang hệ thống công nghệ hoàn toàn mới: KRX. Sau nhiều năm chuẩn bị, hệ thống kết nối các sở giao dịch, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam cùng các thành viên thị trường chính thức vận hành. Phiên giao dịch đầu tiên kết thúc an toàn, hệ thống hoạt động ổn định, VN-Index tăng 1,12% với thanh khoản hơn 639 triệu cổ phiếu.
Sự kiện khởi đầu cho hạ tầng mới
Trước đó, thị trường từng nhiều lần rơi vào tình trạng nghẽn lệnh khi thanh khoản tăng đột biến. KRX được kỳ vọng không chỉ giải quyết giới hạn năng lực xử lý của hệ thống cũ mà còn tạo nền tảng cho các sản phẩm, cơ chế giao dịch và phương thức thanh toán mới. Các công ty chứng khoán đã phải nâng cấp nền tảng, kết nối dữ liệu, điều chỉnh quy trình để đảm bảo mỗi lệnh được chuyển đi chính xác. Vai trò của họ không chỉ nằm ở môi giới mà còn giúp hạ tầng mới đi vào đời sống của hàng triệu nhà đầu tư.
Top 15 công ty chứng khoán nộp ngân sách năm 2025
Năm 2025, quy mô thị trường bước lên mặt bằng mới. 15 công ty chứng khoán dẫn đầu đã nộp tổng cộng xấp xỉ 14.300 tỷ đồng vào ngân sách, tăng 2.946 tỷ đồng, tương đương gần 26% so với năm 2024. Trong đó, 10 công ty đến từ khối doanh nghiệp tư nhân, 3 công ty con của ngân hàng có vốn nhà nước chiếm đa số (MBS, VCBS, BSC) và 2 công ty thuộc sở hữu của tập đoàn tài chính Hàn Quốc (KIS và Mirae Asset).
VPS tiếp tục giữ ngôi đầu ba năm liên tiếp với 2.848 tỷ đồng, chiếm gần 20% tổng top 15 và tạo ra khoảng 18,5% phần tăng thêm. Vị trí này tương đồng với thị phần môi giới: VPS đứng đầu trên HOSE năm 2025 với 15,95%. Tuy nhiên, cuộc đua phía sau đã thay đổi. TCBS tăng số nộp từ 1.609 tỷ lên 2.369 tỷ đồng (hơn 47%), mức tăng tuyệt đối 760 tỷ đồng cao nhất trong 15 doanh nghiệp, đóng góp hơn 25% phần tăng thêm của toàn bảng. Nhờ đó, TCBS vượt SSI lên vị trí thứ hai.
Ba công ty nghìn tỷ và những bước tiến nổi bật
VPS, TCBS và SSI là ba công ty duy nhất nộp ngân sách trên 1.000 tỷ đồng, tổng đạt 7.024 tỷ đồng, chiếm hơn 49% top 15. SSI nộp 1.807 tỷ đồng, tăng từ 1.664 tỷ. VNDirect đứng thứ tư với 966 tỷ đồng, chỉ còn cách mốc nghìn tỷ 34 tỷ. HSC giữ vị trí thứ năm với 872 tỷ đồng.
MBS ghi nhận bước tiến nổi bật: tăng từ 553 tỷ lên 834 tỷ đồng (gần 51%), tiến từ thứ tám lên thứ sáu. KIS Việt Nam tăng từ 322 tỷ lên 395 tỷ đồng (23%), lên thứ 12. DNSE đứng thứ 15 với 332 tỷ đồng nhưng tốc độ tăng gần 38%, cao thứ tư toàn bảng.
Cơ cấu thuế phản ánh mô hình kinh doanh
Trong tổng 14.300 tỷ đồng, thuế thu nhập cá nhân đạt khoảng 9.313 tỷ đồng (65%), thuế thu nhập doanh nghiệp đạt 4.166 tỷ đồng (29%), phần còn lại gồm thuế GTGT và thuế khác. Đối với VPS, thuế thu nhập cá nhân chiếm gần 77% (2.187 tỷ đồng), phù hợp với vị thế số một về môi giới. Ngược lại, TCBS có thuế thu nhập doanh nghiệp lớn nhất, 970 tỷ đồng (41%), phản ánh mô hình WealthTech khi lợi nhuận doanh nghiệp là nguồn thu chính.
Thị trường mở rộng và trưởng thành
14 trong 15 công ty cùng tăng số nộp cho thấy thị trường đang lớn lên. Năm 2025, VN-Index đóng cửa ở 1.784,49 điểm, tăng 40,9% so với cuối năm 2024. HNX-Index đạt 248,77 điểm, tăng 9,4%. Giá trị giao dịch bình quân đạt 29.202 tỷ đồng mỗi phiên, cao hơn 39% so với năm 2024. Số tài khoản chứng khoán tăng thêm hơn 2,57 triệu, nâng tổng số lên 11,87 triệu (tăng 27,7%), vượt mục tiêu 11 triệu tài khoản vào năm 2030 của Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán. Bình quân mỗi tháng có hơn 214.000 tài khoản mới được mở.
Con số 14.300 tỷ đồng không chỉ là tổng thuế của 15 công ty: nó phản ánh vai trò kép của các công ty chứng khoán trong hạ tầng tài chính, vừa tạo ra lợi nhuận và việc làm, vừa là mắt xích tập hợp thuế từ hàng triệu nhà đầu tư cá nhân. Thị trường chứng khoán Việt Nam đang mở rộng, trưởng thành và gắn sâu hơn với nền kinh tế.
