Dragon Capital vừa chính thức xác nhận tham gia đợt IPO của CTCP Đầu tư Điện Máy Xanh (DMX) với cam kết đầu tư tối thiểu 50 triệu USD, tương đương gần 1.350 tỷ đồng. Động thái này được kỳ vọng sẽ làm gia tăng đáng kể tổng mức đầu tư của Dragon Capital vào hệ sinh thái bán lẻ của MWG và Điện Máy Xanh, so với khoản đầu tư hiện tại chỉ tập trung vào MWG.
Thương vụ IPO tỷ USD thu hút sự chú ý
Trong tuần đầu tiên chào bán IPO với mức giá 80.000 đồng/cổ phiếu, CTCP Đầu tư Điện Máy Xanh (DMX) đã trở thành tâm điểm của thị trường chứng khoán nhờ quy mô thương vụ lên tới hàng tỷ USD – đây là thương vụ IPO lớn nhất trong vài năm trở lại đây và là thương vụ tỷ USD đầu tiên trong năm nay. Sau khi phát hành, doanh nghiệp được định giá khoảng 3,9 tỷ USD, qua đó trở thành một trong những công ty bán lẻ có giá trị lớn nhất trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
Sự chú ý dành cho thương vụ này càng gia tăng khi Dragon Capital – công ty quản lý quỹ lớn nhất và lâu đời nhất tại thị trường vốn Việt Nam – xác nhận đăng ký mua tối thiểu 50 triệu USD cổ phần IPO của Điện Máy Xanh và coi đây là một cơ hội đầu tư hấp dẫn.
Luận điểm đầu tư của Dragon Capital
Chia sẻ về luận điểm đầu tư vào Điện Máy Xanh, ông Lê Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Dragon Capital, nhận định rằng DMX đang sở hữu sự kết hợp hiếm có giữa tăng trưởng bền vững, dòng cổ tức đều đặn và dư địa mở rộng trong dài hạn. Đặc biệt, mảng kinh doanh EraBlue tại Indonesia được đánh giá còn nhiều tiềm năng tăng trưởng nhưng chưa được phản ánh đầy đủ vào định giá hiện tại.
Theo ông Tuấn, thị trường hiện nay nhìn nhận ngành bán lẻ điện thoại và điện máy đã tiệm cận bão hòa, nhưng đó là một "đồng thuận" đã lỗi thời. Thực tế, DMX đã có sự chuyển dịch căn bản trong mô hình kinh doanh: từ cạnh tranh chủ yếu bằng giá sang chiến lược sở hữu trọn vòng đời khách hàng. Chiến lược này bao gồm các dịch vụ tài trợ mua hàng (trả góp 0%), lắp đặt và sửa chữa (Thợ Điện Máy Xanh), cùng bảo hành và nâng cấp thiết bị.
Dragon Capital cho rằng bệ đỡ cho sự chuyển dịch này chính là quy mô – lợi thế cạnh tranh bền vững của DMX. Chuỗi cửa hàng hiện nắm giữ khoảng 60–80% thị phần tại Việt Nam ở hầu hết các hãng lớn, từ đó sở hữu hai lợi thế khó sao chép: điều khoản mua hàng tốt nhất thị trường và khả năng tài trợ chi phí tài chính cho khách hàng (lãi suất 0%) ở mức gần như không có đối thủ. Thay vì "đốt" tiền vào các chương trình khuyến mãi một lần, DMX dùng sức mạnh quy mô để tài trợ cho trải nghiệm sở hữu trọn đời của khách hàng.
Kết quả là một cấu trúc tăng trưởng hiếm gặp trong ngành bán lẻ: doanh thu tiếp tục tăng nhờ dịch vụ, tài chính tiêu dùng và chu kỳ thay thế thiết bị, trong khi biên lợi nhuận được cải thiện nhờ kỷ luật giá bán, danh mục sản phẩm độc quyền và tỷ trọng dịch vụ ngày càng cao. Đi kèm với đó là mô hình tạo dòng tiền mạnh, hỗ trợ chính sách cổ tức đều đặn.
Tiềm năng từ thị trường Indonesia
Một điểm cộng quan trọng khác là khi đầu tư vào DMX, nhà đầu tư đồng thời sở hữu thêm một "DMX thứ hai" đang hình thành tại Indonesia. Thông qua EraBlue, DMX đang triển khai đúng công thức đã thành công ở Việt Nam – quy mô, sản phẩm phù hợp túi tiền, tài chính tiêu dùng và dịch vụ sau bán – tại một thị trường có nhiều điểm tương đồng với Việt Nam trong giai đoạn đầu hiện đại hóa ngành bán lẻ điện máy. Tuy nhiên, thị trường Indonesia có quy mô lớn hơn nhiều với dân số trên 280 triệu người, mật độ dân cư cao gấp khoảng 4 lần, và phần lớn thị trường điện máy vẫn nằm ở kênh truyền thống.
EraBlue không còn là ý tưởng trên giấy: doanh nghiệp đã có lãi ở cấp công ty và đang mở rộng nhanh chóng, hướng tới mục tiêu 1.000 cửa hàng vào năm 2030. "Tại mức giá IPO, nhà đầu tư về cơ bản mới chỉ trả khoảng 10 lần lợi nhuận cho mảng kinh doanh tại Việt Nam; phần giá trị đến từ Indonesia gần như chưa được ghi nhận. Theo ước tính nội bộ, riêng EraBlue có thể đạt quy mô giá trị khoảng 1 tỷ USD vào năm 2030 – một lớp giá trị mà bội số cốt lõi gần như chưa phản ánh", đại diện Dragon Capital nhấn mạnh.
Định giá hấp dẫn so với thị trường
Với dự phóng tăng trưởng lợi nhuận, định giá DMX chỉ ở mức khoảng 10 lần, thấp đáng kể so với mức trung vị khoảng 16 lần của nhóm doanh nghiệp tiêu dùng đầu ngành niêm yết tại Việt Nam, trong khi DMX lại có tốc độ tăng trưởng lợi nhuận cao hơn. Tóm lại, ở vùng giá này, nhà đầu tư đang đổ vốn vào một doanh nghiệp có tăng trưởng lợi nhuận khoảng 15%/năm, định giá quanh 10 lần lợi nhuận, được vận hành bởi đội ngũ có năng lực thực thi hàng đầu, được bảo vệ bởi mức lợi suất cổ tức tiền mặt bền vững khoảng 4–5%, và sở hữu thêm dư địa tăng trưởng từ Indonesia gần như vẫn để ngỏ trong định giá. Đó là cơ sở để Dragon Capital xếp DMX vào vùng hấp dẫn nếu nhìn theo tiêu chí tăng trưởng so với giá.
Cam kết của ban lãnh đạo
Trả lời về yếu tố tiên quyết khi quyết định đầu tư vào DMX, ông Lê Anh Tuấn cho biết Dragon Capital đánh giá cao mức độ cam kết và sự đồng hành của Ban lãnh đạo đối với cổ đông. "Một mô hình kinh doanh tốt chỉ tạo ra giá trị cho cổ đông khi những người điều hành thực sự mong muốn và cam kết theo đuổi giá trị đó trong dài hạn – và ở DMX, chúng tôi nhìn thấy điều này rất rõ". Theo ông Tuấn, đội ngũ hiện tại là thế hệ thứ hai, có sự chuyên nghiệp, khát khao tăng trưởng và đã chứng minh năng lực thực thi bằng kết quả cụ thể.
Quan trọng hơn, Ban lãnh đạo công khai cam kết dùng tiền cá nhân để tham gia chính đợt IPO này: Tổng giám đốc Đoàn Văn Hiểu Em đăng ký mua 2 triệu cổ phiếu, ông Nguyễn Đức Tài cùng gia đình đăng ký mua 1,9 triệu cổ phiếu. "Theo chúng tôi được biết, nhiều thành viên chủ chốt khác cũng sẽ tham gia. Khi người điều hành bỏ tiền túi để mua đúng thương vụ mình đang chào bán - thay vì rút ra - đó là tín hiệu rõ ràng nhất về một đội ngũ đứng cùng phía với cổ đông", ông Tuấn nhìn nhận.
Sự đồng hành này còn thể hiện qua cách điều hành khi lựa chọn hướng về giá trị dài hạn, chủ động ưu tiên lợi nhuận và kỷ luật giá, thay vì giảm giá bằng mọi cách để đẩy mạnh số lượng sản phẩm bán ra. Nếu trong tương lai, Ban lãnh đạo DMX tiếp tục áp dụng các cấu trúc thân thiện với cổ đông, chẳng hạn như chương trình quyền chọn cổ phiếu thay thế cho ESOP trước đây, lợi ích giữa đội ngũ điều hành và cổ đông sẽ càng gắn kết, phù hợp với mục tiêu dài hạn mà Dragon Capital đang theo đuổi.
