Thị trường tiền số đang chao đảo khi bitcoin mất 20% giá trị kể từ tháng 5, kéo theo cuộc khủng hoảng tài chính nghiêm trọng tại "tay chơi" lớn nhất thị trường là Strategy. Giá bitcoin hiện giao dịch quanh mức 59.900 USD, mức thấp nhất trong 21 tháng qua, theo dữ liệu từ CoinGecko. Xu hướng tiêu cực này kéo theo ethereum lao dốc, khiến tổng vốn hóa thị trường crypto sụt giảm 36% trong một năm, còn hơn 2.000 tỷ USD.
Strategy và gánh nặng cổ tức 1,2 tỷ USD
Làn sóng bán tháo diễn ra trong bối cảnh niềm tin sụt giảm nghiêm trọng đối với Strategy. Doanh nghiệp này đang sở hữu khối tài sản bitcoin trị giá gần 51 tỷ USD, tương đương khoảng 4% tổng nguồn cung toàn cầu. Cổ phiếu của Strategy đã bốc hơi gần một nửa giá trị chỉ trong tháng qua, hiện giao dịch quanh mốc 85 USD. Mã chứng khoán đặc biệt STRC, từng được Chủ tịch Michael Saylor quảng bá, đã mất mốc 100 USD và đang giao dịch ở mức chỉ nhỉnh hơn 75 USD.
Áp lực bắt nguồn từ kỹ nghệ tài chính do Strategy tự thiết lập. Để gom bitcoin, doanh nghiệp phát hành cổ phiếu ưu đãi có mức chi trả cổ tức cao, như Stretch (STRC) với tỷ suất cổ tức lên tới 11,5% mỗi năm. Tuy nhiên, nghĩa vụ chi trả cổ tức hàng năm đã tăng gấp 4 lần kể từ đầu năm 2026, chạm mốc 1,2 tỷ USD. Giá vốn mua vào trung bình của Strategy là 75.000 USD mỗi bitcoin, cao hơn nhiều so với thị giá hiện tại.
Nguy cơ vỡ nợ và thế tiến thoái lưỡng nan
Theo dữ liệu công bố, lượng tiền mặt dự trữ hiện tại của Strategy chỉ đủ chi trả nghĩa vụ cổ tức trong khoảng 10 tháng. Công ty từng trích lập hơn 1 tỷ USD để bảo đảm thanh toán sau khi bitcoin giảm từ đỉnh, nhưng đã chi phần lớn quỹ dự trữ này để thanh toán khoản nợ 1,5 tỷ USD.
Chia sẻ với tờ Fortune, ông Matt Hougan, Giám đốc Đầu tư tại Bitwise, cho biết giới đầu tư lo sợ doanh nghiệp buộc phải bán tháo bitcoin để huy động tiền mặt gấp. Ông Sean Farrell, người đứng đầu bộ phận tài sản kỹ thuật số tại Fundstrat, nhận định trên Yahoo Finance rằng doanh nghiệp đang mắc kẹt và buộc phải bán đi một thứ gì đó. Phương án ít gây thiệt hại nhất là phát hành thêm cổ phiếu phổ thông, nhưng điều này sẽ pha loãng lợi ích của cổ đông hiện hữu.
Ngược lại, ông Jeff Dorman, Giám đốc Đầu tư của Arca, cho rằng giải pháp tốt nhất là chấp nhận bán mạnh khối tài sản bitcoin. Cả hai chuyên gia đều cảnh báo Strategy có nguy cơ đối mặt với các vụ kiện tụng từ cổ đông nếu tình hình tiếp tục xấu đi.
Triển vọng phục hồi và thanh lọc thị trường
Dù bức tranh hiện tại khá ảm đạm, một số chuyên gia nhận định đây là giai đoạn thanh lọc cần thiết. Ông Matt Hougan từ Bitwise cho rằng đợt sụt giảm này là dấu hiệu cho thấy xu hướng giảm đang đi đến hồi kết khi lượng vốn dư thừa bị ép ra ngoài. Thị trường được kỳ vọng sẽ ổn định và phục hồi trong nửa cuối năm nếu các khung pháp lý quản lý tài sản số được Quốc hội Mỹ thông qua.
