Bộ trưởng Tài chính báo cáo Quốc hội về mục tiêu tăng trưởng hai con số và giải pháp kinh tế
Tại phiên thảo luận của Quốc hội diễn ra vào sáng ngày 21/4, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã trình bày báo cáo chi tiết, làm rõ nhiều nội dung quan trọng được các đại biểu Quốc hội đặc biệt quan tâm. Các vấn đề bao gồm tình hình kinh tế - xã hội, ngân sách Nhà nước năm 2025, kết quả quý I/2026 và định hướng phát triển cho giai đoạn từ 2026 đến 2030.
Mục tiêu tăng trưởng hai con số: Thách thức và cơ hội
Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, mục tiêu tăng trưởng hai con số đã thu hút sự chú ý đặc biệt từ các đại biểu Quốc hội và được xác định là "con đường tất yếu" để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển đất nước vào năm 2045. Ông đồng tình với nhận định rằng đây là một thách thức rất lớn, đồng thời dẫn chứng từ các báo cáo quốc tế cho thấy từ năm 1946 đến nay, chỉ có 13 quốc gia và vùng lãnh thổ duy trì được mức tăng trưởng hai con số trong hơn 10 năm.
Việt Nam, sau hơn 40 năm đổi mới, mới chỉ có 2 năm đạt mức tăng trưởng trên 9% và chưa từng chạm ngưỡng hai con số. Tuy nhiên, với định hướng rõ ràng trong các nghị quyết của Đảng, Chính phủ đã cụ thể hóa bằng 59 chỉ tiêu, 11 nhóm nhiệm vụ và 92 nhiệm vụ cụ thể cho năm 2026. Bộ trưởng nhấn mạnh yêu cầu cả hệ thống chính trị phải vào cuộc để triển khai, giám sát và điều chỉnh kịp thời các biện pháp này.
Diễn biến kinh tế quý I/2026 và dự báo tương lai
Về diễn biến kinh tế, quý I/2026 ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực, bao gồm:
- Tăng trưởng kinh tế đạt mức 7,8 - 7,9%.
- Xuất khẩu tăng trên 19%.
- Giải ngân đầu tư công tăng 1,2%.
- Số doanh nghiệp thành lập mới tăng trên 31,7%.
Tuy nhiên, Bộ trưởng cảnh báo rằng từ quý II trở đi, nền kinh tế sẽ chịu tác động rõ rệt hơn từ các biến động quốc tế, đặc biệt là giá dầu. Theo tính toán, nếu giá dầu tăng 10%, có thể làm giảm tăng trưởng kinh tế 0,4% và tăng lạm phát 0,5%. Để đạt mục tiêu tăng trưởng năm 2026 trên 10%, các quý còn lại phải đạt mức tăng trưởng từ 10% đến 11%.
Giải pháp tài khóa và hỗ trợ doanh nghiệp
Bộ trưởng khẳng định, Bộ Tài chính sẽ tham mưu cho Chính phủ triển khai các giải pháp quan trọng, bao gồm:
- Rà soát và cập nhật kịch bản tăng trưởng phù hợp với tình hình mới.
- Giao nhiệm vụ phấn đấu cụ thể cho từng cơ quan, địa phương, bộ, ngành và doanh nghiệp.
- Phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ.
Đồng thời, Bộ sẽ hoàn thiện chính sách thuế theo hướng vừa bảo đảm nguồn thu ngân sách, vừa hỗ trợ tối đa cho doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa - chiếm khoảng 96% số lượng doanh nghiệp và đóng góp hơn 50% GDP.
Giải ngân đầu tư công và xử lý dự án tồn đọng
Chia sẻ thêm về vấn đề giải ngân vốn đầu tư công, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết Bộ đang quyết liệt triển khai các nhiệm vụ đã được phân công. Tuần này, Thủ tướng Chính phủ sẽ chủ trì hội nghị toàn quốc nhằm bảo đảm giải ngân đầu tư công đạt mục tiêu năm 2026.
Một nhiệm vụ khác là giải quyết các dự án tồn đọng. Bộ trưởng nhận định đây là một điểm nghẽn nhưng cũng là nguồn lực và động lực tăng trưởng trong thời gian tới. Khối lượng dự án tồn đọng được đánh giá là nguồn lực rất lớn chưa được khai thác, với khoảng 200.000 ha đất và giá trị khoảng 3,3 triệu tỷ đồng, gấp 3 lần kế hoạch đầu tư công năm 2026.
Để giải quyết điểm nghẽn này, Quốc hội đã sắp xếp chương trình để tiếp tục mở rộng tháo gỡ. Bộ trưởng mong muốn Quốc hội tiếp tục ủng hộ và giám sát để giải quyết vấn đề này một cách hiệu quả.
Cải cách thuế và huy động vốn giai đoạn 2026-2030
Cũng tại kỳ họp này, Bộ trưởng cho biết Bộ Tài chính sẽ trình Quốc hội sửa đổi 4 luật thuế quan trọng, bao gồm Luật Thuế thu nhập cá nhân, Thuế thu nhập doanh nghiệp, Thuế giá trị gia tăng và Thuế tiêu thụ đặc biệt. Mục tiêu là tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển.
Về huy động vốn, giai đoạn 2026-2030 đặt mục tiêu nâng tỉ lệ đầu tư toàn xã hội lên khoảng 40% GDP. Tổng nhu cầu vốn dự kiến tăng 2,2 lần, trong đó ngân sách Trung ương tăng 3,4 lần và thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tăng 1,7 lần.
Tuy nhiên, Bộ trưởng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả đầu tư. Nếu không cải thiện hệ số ICOR, để đạt mức tăng trưởng hai con số, tổng đầu tư toàn xã hội có thể phải lên tới 70% GDP. Do đó, mục tiêu là kéo hệ số ICOR về khoảng 4-4,5 thông qua việc nâng cao chất lượng chuẩn bị và triển khai các dự án đầu tư.
