Bộ Xây dựng vừa đề xuất một quy định mới trong dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi, cho phép chủ đầu tư được thu tiền đặt cọc tối đa 5% giá trị hợp đồng mua bán nhà ở hình thành trong tương lai, ngay cả khi dự án chưa đáp ứng đủ điều kiện mở bán. Động thái này nhằm tạo cơ chế linh hoạt cho doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường bất động sản gặp nhiều khó khăn về dòng vốn.
Quy định chi tiết về khoản đặt cọc
Theo đề xuất, số tiền đặt cọc không được vượt quá 5% giá bán, giá cho thuê mua căn nhà. Khoản tiền này sẽ được bên chủ đầu tư và khách hàng thỏa thuận, nhưng phải tuân thủ mức tối đa nêu trên. Hiện nay, Luật Nhà ở 2014 và các văn bản hướng dẫn không cho phép thu bất kỳ khoản tiền nào từ khách hàng khi dự án chưa đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai.
Đại diện Bộ Xây dựng cho biết: "Quy định này nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc đặt cọc, giúp chủ đầu tư có nguồn vốn tạm thời để triển khai dự án, đồng thời bảo vệ quyền lợi của người mua nhà thông qua việc giới hạn mức đặt cọc và yêu cầu hợp đồng đặt cọc phải được công chứng".
Điều kiện để được thu tiền đặt cọc
Để được thu tiền đặt cọc, dự án phải đáp ứng các điều kiện: có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, có thiết kế cơ sở được phê duyệt, và chủ đầu tư đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai. Điều này nhằm đảm bảo dự án có tính khả thi, tránh tình trạng chủ đầu tư lợi dụng để huy động vốn trái phép.
Phản ứng từ thị trường và chuyên gia
Nhiều doanh nghiệp bất động sản ủng hộ đề xuất này, cho rằng nó sẽ giúp họ có thêm nguồn vốn ngắn hạn để đẩy nhanh tiến độ dự án. Ông Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, nhận định: "Quy định đặt cọc 5% là hợp lý, vừa đảm bảo quyền lợi người mua, vừa giúp chủ đầu tư có động lực phát triển dự án".
Tuy nhiên, một số chuyên gia pháp lý cảnh báo rằng cần có cơ chế giám sát chặt chẽ để tránh việc chủ đầu tư lạm dụng quy định này, gây rủi ro cho người mua nhà. Luật sư Trần Minh Hải, Giám đốc Công ty Luật Basico, cho rằng: "Cần quy định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư nếu không thực hiện đúng cam kết, và phải có biện pháp xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm".
Lộ trình áp dụng
Dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi dự kiến sẽ được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp cuối năm 2024. Nếu được thông qua, quy định về đặt cọc 5% sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2025, áp dụng cho các hợp đồng mua bán nhà ở hình thành trong tương lai được ký kết sau thời điểm này.
