Quá trình đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) giữa Việt Nam và Hiệp hội Mậu dịch Tự do châu Âu (EFTA) khởi động từ tháng 7/2012, đến nay đã trải qua 20 vòng đàm phán. Các bên thảo luận chuyên sâu về thương mại hàng hóa, dịch vụ, quyền sở hữu trí tuệ và phát triển bền vững.
Thương mại song phương tăng trưởng ấn tượng
Theo Bộ Công Thương, kim ngạch thương mại song phương giữa EFTA và Việt Nam đạt 5,5 tỷ USD vào năm 2025, với tốc độ tăng trưởng hằng năm hơn 10% ở cả hai chiều. Việt Nam duy trì thặng dư thương mại đáng kể với EFTA. Máy móc điện, thủy sản, dược phẩm và máy móc cơ khí là những mặt hàng xuất khẩu hàng đầu của EFTA sang Việt Nam; trong khi máy móc điện, giày dép, quần áo và máy cơ khí là các mặt hàng xuất khẩu chính của Việt Nam sang EFTA.
Ủy ban Nghị viện EFTA ủng hộ hoàn tất đàm phán
Trong khuôn khổ vòng đàm phán FTA, đoàn công tác của Ủy ban Nghị viện EFTA đã thăm Việt Nam, thể hiện sự ủng hộ đối với mục tiêu hoàn tất đàm phán, đồng thời tăng cường quan hệ giữa Quốc hội Việt Nam và nghị viện các nước EFTA. Trưởng đoàn công tác, ông Nikolai Astrup, đánh giá: “Tôi cho rằng khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam đang phát triển, trong khi Na Uy có những công ty mạnh trong nhiều lĩnh vực và có tiềm năng rất lớn cho sự hợp tác và tăng cường thương mại giữa hai nước. Kinh nghiệm của Na Uy trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, công nghệ hàng hải và xe điện giúp chúng tôi có vị thế tốt để hợp tác với Việt Nam, đặc biệt là công nghệ điện gió ngoài khơi và nuôi trồng thủy sản”.
Kinh nghiệm bền vững từ Iceland và Liechtenstein
Đại diện Iceland, ông Grimur Grimsson, chia sẻ kinh nghiệm quản lý tài nguyên biển và nghề cá bền vững thông qua hệ thống hạn ngạch từ những năm 1980. Ông cho biết: “Cả hai nước đều hướng đến việc hưởng lợi từ FTA, tập trung vào tính bền vững và xây dựng lòng tin. Hiện nay, các hiệp định thương mại hiện đại ngày càng tăng cường cam kết về tính bền vững. Thông qua FTA, chúng tôi mong rằng sẽ cùng Việt Nam xây dựng một hệ thống bền vững và kinh doanh có trách nhiệm”.
EFTA: Thị trường chất lượng cao và cơ hội đa dạng hóa
EFTA gồm Iceland, Liechtenstein, Na Uy và Thụy Sĩ, thành lập năm 1960, là nhóm thị trường thu nhập cao, tiêu chuẩn khắt khe, dẫn đầu châu Âu về công nghệ, tài chính, đổi mới sáng tạo và phát triển xanh. EFTA đã xây dựng mạng lưới thương mại tự do với 35 FTA cùng 49 quốc gia và vùng lãnh thổ ngoài EU. Các chuyên gia nhận định giá trị của hiệp định không nằm ở quy mô dân số mà ở chất lượng thị trường và cơ hội hợp tác, góp phần đa dạng hóa thị trường xuất khẩu của Việt Nam.
Lợi ích cụ thể cho các lĩnh vực trọng điểm
Ông Sebastian Gassner, Trưởng đoàn Liechtenstein, nêu bật cơ hội tại Việt Nam trong lĩnh vực sản xuất xe điện và linh kiện công nghiệp. Trưởng đoàn Thụy Sĩ, ông Damian Muller, nhấn mạnh tiềm năng tăng trưởng và cơ hội FTA mang lại cho doanh nghiệp hai phía, đặc biệt trong dược phẩm và công nghệ. Theo ông, FTA cho phép áp dụng thuế suất bằng 0 và thúc đẩy đổi mới qua các chương trình đào tạo nghề và tăng trưởng bền vững. Ông Muller bày tỏ tin tưởng vào những nỗ lực hợp tác để bảo đảm tuân thủ và tăng cường mối quan hệ giữa Việt Nam và các nước EFTA.
