Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc (MIIT) chuẩn bị siết chặt thực thi tiêu chuẩn quốc gia GB4785 về hệ thống chiếu sáng phương tiện, chính thức cấm trang bị đèn xanh ADAS trên các mẫu xe du lịch. Bắt đầu từ kỳ nộp hồ sơ phê duyệt xe mới vào tháng tới, bất kỳ mẫu xe nào có hệ thống đèn xanh nhỏ này sẽ bị từ chối cấp phép xuất xưởng.
Quy định pháp lý và lịch sử đèn xanh ADAS
Tiêu chuẩn bắt buộc hiện hành GB4785-2019 quy định rõ hệ thống chiếu sáng bên ngoài xe chỉ được phép sử dụng 4 màu chính: trắng, đỏ, vàng và cam. Các gam màu như xanh lam hay xanh lục không nằm trong danh mục cấp phép. Vì vậy, việc trang bị đèn báo ADAS màu xanh vốn nằm trong vùng xám về mặt pháp lý ngay từ khi xuất hiện.
Trào lưu này khởi phát từ tháng 8/2022 khi mẫu Li Auto L9 ra mắt với 5 điểm đèn báo màu xanh. Thiết kế lập tức được nhiều ông lớn học tập và áp dụng như Aito, Xpeng, Nio hay BYD. Đến phiên bản Li Auto L9 model 2026, hãng tích hợp cụm đèn vào dải đèn nhận diện 'Star Ring' ở phần đầu xe, tự động chuyển sang sắc xanh mỗi khi kích hoạt chế độ lái trợ lực.
Tranh cãi về an toàn và hiệu quả
Sự can thiệp của cơ quan quản lý xuất phát từ những tranh cãi gay gắt về tính hiệu quả và mức độ an toàn. Nhóm phản đối cho rằng dải đèn xanh có thể gây xao nhãng cho phương tiện khác và người đi bộ vào ban đêm, hoặc dễ bị nhầm lẫn với tín hiệu đèn báo rẽ. Ngoài ra, nhiều lo ngại cho rằng tài xế sẽ coi đây là 'lá chắn miễn trừ trách nhiệm', dẫn đến tâm lý chủ quan và phó mặc hoàn toàn cho máy tính.
Trong khi đó, nhóm ủng hộ duy trì quan điểm rằng dải đèn mang lại tín hiệu trực quan giúp những người xung quanh biết xe đang ở chế độ hỗ trợ tự động. Điều này được cho là đặc biệt cần thiết khi công nghệ tự lái ngày càng phổ biến.
Phản ứng từ các hãng xe và phương án xử lý
Trước động thái siết chặt quy định, các hãng xe tại Trung Quốc đang khẩn trương tìm phương án điều chỉnh. Trả lời Yicai, đại diện Geely cho biết: 'Chúng tôi đã nắm bắt được thông tin và cam kết tuân thủ nghiêm ngặt các quy định quốc gia.' Đối với phương tiện đã lưu thông, MIIT đang nghiên cứu phương án xử lý phù hợp. Còn với các mẫu xe tương lai, các chuyên gia nhận định nhà sản xuất có thể phát hành bản cập nhật OTA để chuyển màu đèn hoặc vô hiệu hóa tính năng.
Ủy ban Tiêu chuẩn hóa Ôtô Quốc gia Trung Quốc dự kiến sớm ban hành quy định bổ sung cho GB4785 để làm rõ ranh giới pháp lý. Sự thay đổi này đánh dấu hồi kết cho kỷ nguyên của những 'đốm đèn xanh nhỏ' trên ô tô tại Trung Quốc, đồng thời ảnh hưởng đến chiến lược thiết kế của nhiều hãng xe trong tương lai.
