TP.HCM đề xuất phương án 1 thống nhất quy định tách thửa đất sau sáp nhập
Trong cuộc họp gần đây, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM Nguyễn Thái Sinh đã báo cáo về tình hình quản lý đất đai trên địa bàn thành phố. Hiện nay, TP.HCM đang tồn tại ba quy định khác nhau về tách thửa và hợp thửa, bao gồm Quyết định 100 áp dụng cho khu vực TP.HCM cũ, Quyết định 38 cho Bình Dương cũ và Quyết định 24 cho Bà Rịa - Vũng Tàu cũ.
Việc áp dụng đồng thời nhiều văn bản này gây ra không ít khó khăn cho công tác quản lý nhà nước về đất đai và thực hiện thủ tục hành chính của người dân. Nếu không kịp thời ban hành một văn bản quy định chung và thống nhất cho toàn TP.HCM sau sáp nhập, sự thiếu đồng bộ trong triển khai sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả của cơ quan thực thi và quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất khi thực hiện các quyền tách, hợp thửa.
Những vấn đề từ quy định cũ và đề xuất mới
Trước đây, tại địa bàn TP.HCM cũ, UBND quận, huyện chịu trách nhiệm tổ chức họp Tổ công tác liên ngành để xem xét và quyết định tách thửa đất cho các hộ gia đình, cá nhân thuộc chuẩn hộ nghèo, hộ cận nghèo hoặc có hoàn cảnh khó khăn. Tuy nhiên, do pháp luật không quy định rõ ràng về các chuẩn này, đã dẫn đến những hành vi tiêu cực trong quá trình giải quyết.
Vì vậy, lần này, Sở Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị không đặt ra quy định để giải quyết trường hợp cá biệt, nhằm tránh tình trạng lạm dụng và đảm bảo tính minh bạch.
Để đồng bộ hóa, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM đã chủ trì cùng các sở ngành dự thảo quyết định về điều kiện hợp thửa, tách thửa và tổ chức lấy ý kiến từ các đơn vị liên quan. Sở đã gửi lấy ý kiến 176 đơn vị và nhận được phản hồi từ 77 đơn vị, trong đó 24 đơn vị thống nhất nội dung dự thảo và 53 đơn vị có ý kiến góp ý.
Phương án 1 được lựa chọn và các thách thức
Sau khi tổng hợp ý kiến, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM đã chọn phương án 1 trong dự thảo để trình UBND TP.HCM xem xét. Phương án này được chia theo bảng giá đất, với các nhóm nhỏ để xử lý sự khác biệt giữa TP.HCM và hai tỉnh còn lại.
Nhiều ý kiến cho rằng, nếu điều chỉnh diện tích tối thiểu về 36 m2 toàn bộ, đô thị Vũng Tàu và Bình Dương sẽ quá nhỏ, gây áp lực lên hạ tầng. Ngược lại, nếu tăng lên, người dân TP.HCM có thể phản ứng. Do đó, giải pháp đề xuất là trong từng khu vực lớn, có thể chia nhỏ theo từng phường/xã cụ thể để phù hợp với thực tế.
Chỉ đạo từ lãnh đạo thành phố
Chỉ đạo cuộc họp, ông Bùi Minh Thạnh, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, yêu cầu dự thảo quyết định cần được ban hành chặt chẽ hơn, khắc phục được những tồn tại của quy định cũ. Mục tiêu là tạo điều kiện cho người dân có cuộc sống ổn định về chỗ ở và hạ tầng, đồng thời ngăn ngừa việc lợi dụng tách thửa để phát sinh tiêu cực, ảnh hưởng đến sự phát triển chung của thành phố.
Ông Thạnh nhấn mạnh: "Không để cá nhân, tổ chức trục lợi và làm phát sinh tiêu cực." Hiện dự thảo vẫn có nhiều vấn đề cần làm rõ, chẳng hạn như quy định về cấp thoát nước ở các xã nông thôn, nơi hạ tầng chưa đồng bộ.
Chi tiết về diện tích tối thiểu và kế hoạch ban hành
Theo dự thảo Quy định về điều kiện tách thửa đất, hợp thửa đất và diện tích tối thiểu được tách thửa trên địa bàn TP.HCM, diện tích tối thiểu được tách thửa đối với đất ở là 36 m2. Phương án 1 được chia thành 4 khu vực:
- Khu vực 1: Diện tích tối thiểu 36 m2, chiều rộng mặt tiền và chiều sâu không nhỏ hơn 3 m.
- Khu vực 4: Diện tích tối thiểu 100 m2, chiều rộng mặt tiền và chiều sâu không nhỏ hơn 5 m.
Đối với thửa đất nông nghiệp, diện tích tối thiểu là 500 m2 cho đất trồng cây hàng năm và đất nông nghiệp khác, và 1.000 m2 cho đất trồng cây lâu năm, đất nuôi trồng thủy sản, đất làm muối, đất chăn nuôi tập trung.
Phó chủ tịch UBND Bùi Minh Thạnh đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục lấy ý kiến góp ý từ các chuyên gia, hiệp hội và đặc biệt là từ các phường, xã, để hoàn thiện dự thảo trình UBND TP.HCM xem xét ban hành trong tháng 3/2026.
