Ngày 23/7, UBND TP.HCM ban hành Quyết định số 4560/QĐ-UBND thành lập Khu Thương mại tự do gắn với cảng biển khu vực Cái Mép Hạ, quy mô 4.174 ha, đặt mục tiêu đến năm 2035 trở thành hạt nhân của trung tâm kinh tế biển vùng Đông Nam Bộ.
Phạm vi và cơ cấu Khu thương mại tự do
Khu Thương mại tự do nằm tại phường Tân Phước và phường Tân Hải, là khối liền kề bao quanh bởi sông rạch, đường 991B và vịnh Gành Rái; cách trung tâm TP.HCM khoảng 50 km về phía tây bắc, cách sân bay quốc tế Long Thành khoảng 25 km về phía bắc. Với diện tích 4.174 ha, khu vực được chia thành 3 khu chức năng với 8 phân khu liền kề: khu bến cảng container hiện hữu (305,03 ha), bến cảng container Cái Mép Hạ (351,2 ha), bến cảng container Cái Mép Hạ hạ lưu (780,66 ha), ga Cái Mép Hạ thuộc tuyến đường sắt Biên Hòa - Vũng Tàu (30,63 ha), cảng bến thủy nội địa (311,89 ha), khu nam Khu công nghiệp Cái Mép (272,45 ha), trung tâm logistics Cái Mép Hạ (906,07 ha), và khu công nghiệp, đô thị và dịch vụ (850,67 ha).
Mục tiêu chiến lược và định hướng phát triển
UBND TP.HCM đặt mục tiêu Khu Thương mại tự do trở thành mô hình tiên phong, thí điểm với thể chế vượt trội, môi trường đầu tư và thương mại tự do theo tiêu chuẩn quốc tế, thúc đẩy đổi mới thể chế, kết nối sản xuất, thương mại, dịch vụ của TP.HCM với khu vực và thế giới. Khu vực này được xác định là động lực tăng trưởng mới, nền tảng phát triển TP.HCM thành trung tâm kinh tế biển trong khu vực Đông Nam Á, tạo không gian phát triển nhanh, bền vững, hội nhập cho vùng Đông Nam Bộ và cả nước.
Theo định hướng, Khu Thương mại tự do lấy kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn làm trọng tâm, gắn với trung tâm logistics xanh, cụm cảng biển và cảng trung chuyển hàng hóa quốc tế, đóng vai trò đầu mối trong chuỗi cung ứng toàn cầu thông qua gắn kết chặt chẽ giữa cụm cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải, cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ và cảng hàng không quốc tế Long Thành.
Khu vực này kỳ vọng trở thành trung tâm sản xuất xanh, xuất khẩu sản phẩm giá trị gia tăng cao, tích hợp công nghệ tiên tiến và thân thiện môi trường; trung tâm đổi mới sáng tạo với hạ tầng tích hợp, thông minh, hiện đại; trung tâm thu hút nhân tài và trụ sở chính khu vực của các tập đoàn đa quốc gia về logistics, dịch vụ hàng hải, thương mại quốc tế.
Lộ trình phát triển theo từng giai đoạn
Giai đoạn 2026-2030, Khu Thương mại tự do tập trung nâng cao hiệu quả hoạt động các phân khu hiện hữu gồm cảng biển, kho bãi và nhà máy trong Khu công nghiệp Cái Mép. TP.HCM kiện toàn bộ máy quản lý, vận hành, ứng dụng khoa học công nghệ, xây dựng hệ thống nền tảng phần mềm quản lý, vận hành, giám sát toàn diện; ban hành quy chế hoạt động; đề xuất cơ chế ưu đãi đầu tư cho các dự án trong khu chức năng. Đồng thời, phát triển hạ tầng giao thông kết nối, giải phóng mặt bằng, lập quy hoạch phân khu, chi tiết các khu chức năng, lựa chọn nhà đầu tư chiến lược trong và ngoài nước.
Giai đoạn 2031-2035, TP.HCM đẩy mạnh phát triển dựa trên nền tảng hạ tầng và cơ chế ưu đãi đã thiết lập, thu hút thêm nhà đầu tư, tối ưu hóa quỹ đất. Khu Thương mại tự do hình thành hệ sinh thái kinh tế hàng hải cạnh tranh cao trong khu vực, hoàn thiện Khu Thương mại tự do xanh, đưa vào hoạt động toàn bộ các khu chức năng. Sau năm 2035, khu vực trở thành hạt nhân của trung tâm kinh tế biển vùng Đông Nam Bộ, cảng trung chuyển lớn nhất cả nước, tầm cỡ khu vực châu Á và quốc tế.
Cơ chế chính sách và phân công nhiệm vụ
Cơ chế chính sách đối với Khu Thương mại tự do được quy định tại Nghị quyết 98/2023/QH15, sửa đổi bổ sung tại Nghị quyết 260/2025/QH15 của Quốc hội. UBND TP.HCM sẽ tiếp tục đề xuất cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho nhà đầu tư, tăng sức hấp dẫn và tính cạnh tranh.
UBND TP.HCM giao Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TP làm cơ quan quản lý Nhà nước trực tiếp, thực hiện nhiệm vụ theo Nghị quyết 260/2025 và các chức năng do UBND giao. Quyết định cũng phân công nhiệm vụ cho hàng loạt sở, ngành: Sở Công Thương, Tài chính, Nội vụ, Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng, Quy hoạch - Kiến trúc, Khoa học và Công nghệ, Thuế thành phố, Chi cục Hải quan khu vực II, Bộ Tư lệnh thành phố, Bộ đội Biên phòng thành phố, Công an thành phố, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 2, cùng UBND phường Tân Phước và phường Tân Hải.
