Sáng 2/6, HĐND TP.HCM phối hợp với Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, Sở Quy hoạch - Kiến trúc và Sở Tài chính thành phố tổ chức hội thảo Quy hoạch tổng thể TP.HCM tầm nhìn 100 năm. Phát biểu khai mạc, ông Võ Văn Minh, Chủ tịch HĐND TP.HCM cho biết TP.HCM hiện có diện tích hơn 6.700 km2, dân số trên 14 triệu người, trở thành siêu đô thị hàng đầu Đông Nam Á, đóng góp hơn 23% GDP quốc gia và trên 30% tổng thu ngân sách nhà nước.
Lãnh đạo thành phố nhấn mạnh việc xây dựng quy hoạch tổng thể mang ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng, nhằm định hình mô hình phát triển tích hợp, đồng bộ về không gian, hạ tầng, kinh tế - xã hội; tối ưu hóa nguồn lực; nâng cao chất lượng sống; tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu; đồng thời khẳng định vị thế của TP.HCM trong vùng Đông Nam Bộ, cả nước và khu vực.
Bốn nhóm vấn đề cốt lõi
Ông Võ Văn Minh đề nghị các chuyên gia tập trung thảo luận về 4 nhóm vấn đề cốt lõi, với mục tiêu xây dựng mô hình đô thị đa trung tâm thích ứng với biến đổi khí hậu, tối ưu hóa nguồn lực hạ tầng để phát triển bền vững.
Thứ nhất là khung chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, xác định vị thế của TP.HCM trong chuỗi giá trị toàn cầu với năm trụ cột: công nghiệp công nghệ cao; logistics gắn với cảng biển, hàng không và khu mậu dịch tự do; trung tâm tài chính quốc tế; du lịch và công nghiệp văn hóa; giáo dục, y tế và khoa học - công nghệ.
Thứ hai là định hướng cấu trúc không gian đô thị theo mô hình siêu đô thị đa cực, tích hợp và bền vững; tái cấu trúc không gian sau hợp nhất; phát huy lợi thế từng khu vực, gắn với bảo tồn giá trị văn hóa, lịch sử và sinh thái.
Thứ ba là phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, hiện đại; tăng cường kết nối giao thông vùng, kết nối cảng biển, hàng không; phát triển năng lượng, cấp thoát nước và hạ tầng số trên nền tảng công nghệ tiên tiến.
Thứ tư là quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu; bảo tồn hệ sinh thái quan trọng; thúc đẩy phát triển xanh, kinh tế tuần hoàn, năng lượng tái tạo và nâng cao năng lực chống chịu của đô thị.
Chuyển từ quy hoạch đất sang quy hoạch hệ sinh thái kinh tế
TS Trần Du Lịch nhấn mạnh TP.HCM không còn là đô thị riêng lẻ mà đang hình thành một đại đô thị như Thượng Hải, Tokyo, New York. Ông kiến nghị quy hoạch đến năm 2050, tầm nhìn 100 năm cần chuyển từ tư duy quy hoạch mở rộng đô thị sang xây dựng trung tâm kinh tế - đổi mới sáng tạo có sức cạnh tranh toàn cầu; chuyển từ quy hoạch đất sang quy hoạch hệ sinh thái kinh tế.
Theo TS Lịch, thay vì hỏi đất này làm gì, quy hoạch mới phải trả lời: ngành kinh tế nào tạo giá trị gia tăng cao nhất; con người sống và làm việc như thế nào; hệ thống hạ tầng nào giúp tăng năng suất đột phá; nhân tố nào bảo đảm phát triển bền vững, bao trùm, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Ông đề xuất quy hoạch cần làm rõ mục tiêu cho từng thời kỳ 2035, 2045, 2075 với 6 nội dung cốt lõi: trung tâm tài chính quốc tế hàng đầu Đông Nam Á; trung tâm logistics và cảng biển quốc tế; trung tâm đổi mới sáng tạo, AI và công nghệ cao của ASEAN; đô thị biển - sông nước thích ứng biến đổi khí hậu kiểu mẫu; thành phố vận hành dựa trên dữ liệu và AI; hạt nhân của siêu vùng kinh tế phía Nam với dân số 30-40 triệu người.
TS Lịch nhấn mạnh: Quy hoạch hiện đại không chỉ hỏi thành phố sẽ xây thêm gì, mà còn phải trả lời trong 25, 50, 100 năm tới thành phố giữ vai trò gì trong mạng lưới các thành phố toàn cầu của châu Á và thế giới.
Ông cũng đề xuất chính sách đột phá giai đoạn 2026-2035, thúc đẩy đầu tư hạ tầng quy mô lớn, Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam, kinh tế biển và logistics, chuyển đổi công nghiệp sang công nghệ cao, cải cách thể chế, kinh tế số và dữ liệu, nhằm tăng tỷ trọng kinh tế số trong GRDP.
Theo Nghị quyết số 9 của Bộ Chính trị, đến năm 2035 kinh tế số phải đóng góp 60% GRDP - thách thức lớn, nhưng nếu không đạt thì không thể đạt chỉ tiêu GRDP bình quân đầu người tối thiểu 25.000 USD vào năm 2035.
