Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang lấy ý kiến cho dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 52/2024/NĐ-CP về thanh toán không dùng tiền mặt. Theo đó, NHNN đề xuất bổ sung trường hợp đóng tài khoản thanh toán đối với các tài khoản không phát sinh giao dịch trong thời gian từ 3 năm trở lên, tính từ giao dịch cuối cùng, trừ khi có thỏa thuận khác giữa khách hàng và ngân hàng.
Lý do đề xuất đóng tài khoản 'ngủ đông'
Theo NHNN, hiện nay tồn tại nhiều tài khoản thanh toán không còn được sử dụng trong thời gian dài hoặc bị bỏ quên, thường gọi là tài khoản 'rác' hoặc 'ngủ đông'. Các tài khoản này tiềm ẩn rủi ro bị lợi dụng cho các hoạt động lừa đảo, rửa tiền. Quy định hiện hành chủ yếu cho phép ngân hàng và khách hàng tự thỏa thuận xử lý, nhưng nhiều tài khoản mở trước khi Nghị định 52 và Thông tư 17/2024 có hiệu lực chưa có thỏa thuận cụ thể, gây khó khăn trong xử lý.
Tham khảo kinh nghiệm quốc tế
NHNN cho biết mốc 3 năm được tham khảo từ một số quốc gia. Tại Mỹ, tài khoản không hoạt động 3-5 năm được coi là 'dormant accounts', số dư được chuyển cho chính quyền tiểu bang quản lý như tài sản vô chủ. Khách hàng có thể lấy lại tiền qua cơ quan quản lý tài sản vô chủ. Tại UAE, tài khoản không giao dịch trên 3 năm được đưa vào danh sách theo dõi; sau 5 năm, ngân hàng xem xét đóng và chuyển số dư chưa nhận về ngân hàng trung ương, khách hàng cần làm thủ tục chứng minh danh tính để nhận lại.
Xử lý số dư sau khi đóng tài khoản
Dự thảo cũng sửa đổi quy định về xử lý số dư sau khi đóng tài khoản. Theo đó, ngân hàng sẽ tiếp tục theo dõi số dư còn lại để hoàn trả cho người thụ hưởng hợp pháp khi có yêu cầu hoặc xử lý theo quy định pháp luật, thay vì chỉ thông báo như hiện nay.
Đơn giản hóa thủ tục mở tài khoản
Ngoài ra, dự thảo sửa đổi quy định về hồ sơ mở tài khoản thanh toán tại NHNN theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, cho phép cơ quan tiếp nhận chủ động khai thác dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu đã công bố để thay thế một số thành phần hồ sơ mà tổ chức phải nộp.
