Sáng 2/6, HĐND TP.HCM phối hợp với Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, Sở Quy hoạch – Kiến trúc và Sở Tài chính thành phố tổ chức hội thảo Quy hoạch tổng thể TP.HCM tầm nhìn 100 năm. Sự kiện đặt ra những câu hỏi chiến lược về vị thế của thành phố trong tương lai xa.
Định hướng chiến lược cho siêu đô thị
Phát biểu khai mạc, ông Võ Văn Minh, Chủ tịch HĐND TP.HCM cho biết TP.HCM hiện có diện tích hơn 6.700 km2, dân số trên 14 triệu người, trở thành siêu đô thị hàng đầu Đông Nam Á, đóng góp hơn 23% GDP quốc gia và trên 30% tổng thu ngân sách nhà nước. Ông nhấn mạnh việc xây dựng quy hoạch tổng thể mang ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng, nhằm định hình mô hình phát triển tích hợp, đồng bộ về không gian, hạ tầng, kinh tế – xã hội; tối ưu hóa nguồn lực; nâng cao chất lượng sống; tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu; đồng thời khẳng định vị thế của TP.HCM trong vùng Đông Nam Bộ, cả nước và khu vực.
Ông Minh đề nghị các nhà khoa học, chuyên gia tập trung thảo luận 4 nhóm vấn đề cốt lõi: khung chiến lược phát triển kinh tế – xã hội với 5 trụ cột đột phá (công nghiệp công nghệ cao, logistics gắn với cảng biển và hàng không, trung tâm tài chính quốc tế, du lịch và công nghiệp văn hóa, giáo dục – y tế – khoa học công nghệ); cấu trúc không gian đô thị đa cực, bền vững; hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, hiện đại; quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu.
Chuyển đổi tư duy quy hoạch
Tại hội thảo, TS Trần Du Lịch kiến nghị quy hoạch TP.HCM đến năm 2050, tầm nhìn 100 năm cần chuyển từ tư duy quy hoạch mở rộng đô thị sang tư duy xây dựng một trung tâm kinh tế – đổi mới sáng tạo có sức cạnh tranh toàn cầu; chuyển từ quy hoạch đất sang quy hoạch hệ sinh thái kinh tế. Ông phân tích: nếu trước đây quy hoạch thường trả lời câu hỏi “đất này làm gì”, thì nay phải trả lời “ngành kinh tế nào tạo ra giá trị gia tăng cao nhất, con người sống và làm việc thế nào, hạ tầng nào giúp tăng năng suất đột phá, nhân tố nào bảo đảm phát triển bền vững và thích ứng biến đổi khí hậu”.
TS Lịch nhấn mạnh: “Quy hoạch hiện đại không chỉ phải trả lời câu hỏi thành phố sẽ xây thêm những gì, mà còn phải trả lời câu hỏi quan trọng hơn là trong 25, 50, 100 năm tới thành phố sẽ giữ vai trò gì trong mạng lưới các thành phố toàn cầu của châu Á và thế giới”. Ông đề xuất 6 mục tiêu cốt lõi cho từng thời kỳ: trung tâm tài chính quốc tế hàng đầu Đông Nam Á; trung tâm logistics và cảng biển quốc tế; trung tâm đổi mới sáng tạo, AI và công nghệ cao của ASEAN; đô thị biển – sông nước thích ứng biến đổi khí hậu kiểu mẫu; thành phố vận hành dựa trên dữ liệu và AI; hạt nhân của siêu vùng kinh tế phía Nam với dân số 30-40 triệu người.
TS Lịch cũng đề xuất các chính sách đột phá cho giai đoạn 2026-2035, tập trung vào đầu tư hạ tầng quy mô lớn, Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam, kinh tế biển và logistics, chuyển đổi công nghiệp cao, cải cách thể chế, kinh tế số và dữ liệu. Ông dẫn Nghị quyết số 9 của Bộ Chính trị: đến năm 2035 kinh tế số đóng góp 60% GRDP – nếu không đạt được thì không thể đạt chỉ tiêu GRDP bình quân đầu người tối thiểu 25.000 USD vào năm 2035.
Thách thức và cơ hội
Hội thảo cũng ghi nhận nhiều ý kiến chuyên gia về các chỉ tiêu tăng trưởng đầy tham vọng. PGS.TS Trần Hoàng Ngân cho rằng mục tiêu tăng trưởng GRDP tối thiểu 10%/năm từ nay đến 2045 là thách thức nhưng khả thi nếu TP.HCM phát huy hết tiềm năng, lợi thế. Các chuyên gia khác cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của AI, chuyển đổi xanh và nâng cao năng suất lao động để thoát bẫy thu nhập trung bình.
Quy hoạch tổng thể TP.HCM tầm nhìn 100 năm được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững, khẳng định vị thế của thành phố trên bản đồ thế giới.
