Thanh tra tỉnh Lâm Đồng ngày 3/8 đã ban hành kết luận thanh tra chuyên đề đối với nhiều dự án khu đô thị tại khu vực ven biển phía đông, trước đây thuộc tỉnh Bình Thuận. Kết luận xác định sai phạm ngay từ khâu tham mưu, lựa chọn nhà đầu tư, phê duyệt quy hoạch khiến các dự án kéo dài nhiều năm, chưa được giao đất hoặc cho thuê đất.
Dự án Tây Tân Thiện: Sai phạm cốt lõi từ việc áp dụng sai luật
Theo kết luận thanh tra, dự án khu đô thị Tây Tân Thiện do Công ty CP đầu tư Tây Bắc làm chủ đầu tư. Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bình Thuận (cũ) đã tham mưu UBND tỉnh quyết định chủ trương đầu tư, chấp thuận nhà đầu tư theo Luật Đầu tư năm 2014, trong khi dự án thuộc loại hình phát triển nhà ở phải thực hiện theo Luật Nhà ở năm 2014. Quy định yêu cầu lựa chọn chủ đầu tư thông qua đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu dự án có sử dụng đất, nhưng các thủ tục này đã không được thực hiện.
Thanh tra Lâm Đồng cũng chỉ ra Sở Xây dựng (cũ) chưa làm đầy đủ trách nhiệm quản lý khi không có ý kiến phản hồi, không tham mưu đầy đủ trong quá trình thẩm định hồ sơ. Sở Tài nguyên và Môi trường (cũ) áp dụng chưa đúng quy định khi thẩm định nhu cầu sử dụng đất trong bối cảnh chưa xác định được hình thức lựa chọn chủ đầu tư. Đáng chú ý, từ tháng 10/2022 đến thời điểm thanh tra (tháng 6/2026), Sở Kế hoạch và Đầu tư – nay là Sở Tài chính – vẫn chưa phối hợp triển khai thủ tục đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư theo chỉ đạo của UBND tỉnh.
Ngoài ra, Chủ tịch UBND thị xã La Gi (cũ) còn ban hành các quyết định phê duyệt và điều chỉnh quy hoạch chi tiết không đúng thẩm quyền theo quy định của Luật Quy hoạch đô thị năm 2009. Hệ quả là dự án đến nay chưa hoàn thành bồi thường, giải phóng mặt bằng, chưa được Nhà nước giao hoặc cho thuê đất.
Loạt dự án cùng mắc lỗi pháp lý từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư
Không chỉ riêng Tây Tân Thiện, kết luận thanh tra với dự án khu đô thị mới Tân Thiện (Công ty TNHH đầu tư khu đô thị mới Tân Thiện), dự án khu đô thị mới Phước Hội (Công ty TNHH đầu tư khu đô thị mới Phước Hội) và dự án khu dân cư kết hợp thương mại dịch vụ Thuận Nam (Công ty TNHH đầu tư Thuận Nam) đều cho thấy sai phạm phát sinh ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư. Điểm chung là các dự án kéo dài nhiều năm nhưng vẫn chưa được giao đất, cho thuê đất.
Dự án Tân Thiện vướng trích đo địa chính
Riêng dự án Tân Thiện còn phát sinh sai phạm trong công tác địa chính khi Sở Tài nguyên và Môi trường (cũ) xác nhận trích đo địa chính không đúng quy định. Sai sót này khiến địa phương không đủ căn cứ pháp lý để ban hành thông báo thu hồi đất, kéo theo toàn bộ công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư bị đình trệ nhiều năm qua.
Đối với dự án Phước Hội và dự án Thuận Nam, thanh tra xác định điểm nghẽn lớn nhất vẫn là việc áp dụng sai hệ thống pháp luật ngay từ bước lựa chọn nhà đầu tư.
Nguyên nhân và trách nhiệm của các cơ quan tham mưu
Các kết luận thanh tra đều cho rằng nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc các cơ quan chuyên môn nghiên cứu, áp dụng chưa đầy đủ các quy định pháp luật về đầu tư, nhà ở, đất đai; thiếu chủ động tham mưu tháo gỡ khó khăn khi phát sinh vướng mắc. Về mặt khách quan, hệ thống pháp luật thay đổi trong quá trình triển khai nhưng chưa có quy định chuyển tiếp rõ ràng, khiến các dự án tiếp tục rơi vào tình trạng "nằm bất động".
Về trách nhiệm, Thanh tra tỉnh Lâm Đồng kiến nghị tổ chức kiểm điểm các tập thể, cá nhân thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư (nay là Sở Tài chính), Sở Xây dựng, Sở Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường), UBND các địa phương và những cá nhân tham mưu liên quan theo phân cấp quản lý cán bộ.
Kiến nghị tháo gỡ bằng cơ chế đặc thù
Thanh tra kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng giao Sở Nội vụ tham mưu kiểm điểm trách nhiệm các tập thể, cá nhân liên quan; đồng thời giao Sở Tài chính chủ trì, rà soát điều kiện để xem xét áp dụng cơ chế đặc thù theo Nghị quyết 29/2026/QH16 và Nghị định 147/2026/NĐ-CP nhằm tháo gỡ vướng mắc, nếu dự án đáp ứng đầy đủ điều kiện.
UBND tỉnh Lâm Đồng được đề nghị tiếp tục rà soát từng dự án theo cơ chế tháo gỡ khó khăn đối với các dự án tồn đọng kéo dài. Song song đó, phải hoàn thiện đầy đủ các thủ tục lựa chọn nhà đầu tư theo đúng quy định hiện hành trước khi xem xét các bước tiếp theo. Trường hợp đáp ứng các điều kiện theo Nghị quyết 29/2026/QH16 của Quốc hội và Nghị định 147/2026/NĐ-CP của Chính phủ, các dự án sẽ được xem xét áp dụng cơ chế đặc thù để tạo cơ sở pháp lý tiếp tục triển khai.
