Nghị Định 57/2026 Chính Thức Có Hiệu Lực, Mở Ra Làn Sóng Cổ Phần Hóa Lớn
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 57/2026/NĐ-CP về cơ cấu lại vốn Nhà nước tại doanh nghiệp, chính thức có hiệu lực từ ngày 13/2/2026. Văn bản này mở ra một đợt cơ cấu lại vốn Nhà nước quy mô lớn, tập trung vào hàng loạt tập đoàn, tổng công ty đầu tàu của nền kinh tế như Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN), Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel), Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank), và Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines).
Mục Tiêu Cốt Lõi: Nâng Cao Hiệu Quả Kinh Doanh Và Năng Lực Cạnh Tranh
Theo Nghị định, việc cổ phần hóa các doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ phải gắn liền với mục tiêu tăng cường hiệu quả kinh doanh, nâng cao năng lực hoạt động sản xuất kinh doanh và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường. Quá trình này áp dụng cho các doanh nghiệp cấp I chuyển đổi thành công ty cổ phần, bao gồm công ty mẹ của tập đoàn kinh tế, công ty mẹ trong nhóm công ty mẹ - công ty con, và công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên độc lập do Nhà nước sở hữu toàn bộ vốn.
Danh Sách 21 Doanh Nghiệp Được Cơ Cấu Lại Vốn Nhà Nước
Phụ lục III của Nghị định nêu rõ danh mục 21 doanh nghiệp mà Thủ tướng Chính phủ quyết định cơ cấu lại vốn Nhà nước. Danh sách này bao gồm:
- Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng quốc gia Việt Nam (PVN)
- Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN)
- Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel)
- Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex)
- Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem)
- Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam - VRG (GVR)
- Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV)
- Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT)
- Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines - HVN)
- Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC - MVN)
- Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR)
- Tổng công ty Đầu tư Phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC)
- Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV)
- Tổng công ty Cà phê Việt Nam
- Tổng công ty Lương thực miền Nam (VSF)
- Tổng công ty Lương thực miền Bắc (Vinafood1)
- Tổng công ty Lâm nghiệp Việt Nam (Vinafor)
- Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC)
- Tập đoàn Bảo Việt (BVH)
- Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank)
Quy Định Chi Tiết Về Đối Tượng Mua Cổ Phần
Điều 8 của Nghị định 57 quy định rõ ba đối tượng được phép mua cổ phần tại các doanh nghiệp Nhà nước cổ phần hóa. Nhà đầu tư trong nước có thể mua cổ phần với số lượng không hạn chế. Nhà đầu tư nước ngoài phải mở tài khoản tại tổ chức tín dụng theo quy định pháp luật Việt Nam về ngoại hối, được đặt cọc và ký quỹ bằng ngoại tệ chuyển khoản khi tham gia đấu giá. Nhà đầu tư chiến lược, bao gồm cả trong nước và nước ngoài, cần đáp ứng các điều kiện cụ thể tại khoản 3 của Điều này.
Nghị định cũng liệt kê các tổ chức, cá nhân không được mua cổ phần phát hành lần đầu, như thành viên Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc cổ phần hóa (trừ đại diện doanh nghiệp), tổ chức tài chính trung gian tham gia tư vấn hoặc kiểm toán, công ty con hoặc liên kết trong cùng tập đoàn, tổ chức thực hiện bán đấu giá có liên quan, và người có liên quan theo Luật Doanh nghiệp 2020.
Bối Cảnh Và Tác Động Đến Nền Kinh Tế
Việc thực hiện Nghị định 57 diễn ra trong bối cảnh thị trường chứng khoán thời gian gần đây có những biến động đáng chú ý. Các cổ phiếu đại diện cho doanh nghiệp Nhà nước lớn đã trải qua những phiên giảm giá mạnh, làm giảm đáng kể vốn hóa thị trường. Tuy nhiên, động thái cơ cấu lại vốn này được kỳ vọng sẽ mang lại sự minh bạch hơn, thu hút nguồn vốn đầu tư đa dạng và thúc đẩy hiệu quả hoạt động của các tập đoàn then chốt.
Đây được xem là bước đi quan trọng trong tiến trình cải cách doanh nghiệp Nhà nước, hướng tới một nền kinh tế thị trường năng động và cạnh tranh hơn. Các nhà đầu tư trong và ngoài nước đang theo dõi sát sao diễn biến này, với kỳ vọng về những cơ hội mới từ làn sóng cổ phần hóa quy mô lớn nhất trong nhiều năm qua.
