Mercedes-Benz đang đứng trước nguy cơ bị loại khỏi thị trường Mỹ, kéo theo nguy cơ thất nghiệp cho hơn 10.000 công nhân. Nguyên nhân bắt nguồn từ một dự luật đang được Quốc hội Mỹ xem xét, nhằm hạn chế sự hiện diện của Trung Quốc trong chuỗi cung ứng ô tô.
Dự luật mới đe dọa Mercedes-Benz
Dự luật mang tên Đạo luật Hiện đại hóa Xe cơ giới năm 2026 (Motor Vehicle Modernization Act of 2026) đang được thúc đẩy tại Hạ viện Mỹ. Đạo luật này nhằm cấm các hãng xe có bất kỳ tỷ lệ sở hữu cổ phần nào từ các chính phủ đối địch, như Trung Quốc, được phép nhập khẩu, bán hoặc sản xuất xe tại Mỹ. Mercedes-Benz nằm trong diện rủi ro do cổ đông lớn nhất của hãng là BAIC (Tập đoàn Công nghiệp Ô tô Bắc Kinh) - một doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc, nắm giữ 9,98% cổ phần.
Tác động đến hoạt động kinh doanh
Nhiều nguồn tin cho biết dự luật hiện tại có thể khiến Mercedes-Benz bị đóng băng hoạt động tại Mỹ. Một cựu cố vấn chính sách nhận định các điều khoản trong dự luật rất rõ ràng và không có sự mơ hồ. Mercedes-Benz hiện sở hữu hai nhà máy lắp ráp lớn tại Mỹ, tạo việc làm cho hơn 10.000 lao động. Nhà máy tại Tuscaloosa, Alabama, đã sản xuất hơn 5 triệu xe kể từ năm 1997, trong khi cơ sở tại South Carolina sản xuất hơn 450.000 xe tải thương mại từ năm 2006.
Gọng kìm siết chặt tỷ lệ sở hữu nước ngoài
Dự luật được đưa ra trong bối cảnh các nghị sĩ Mỹ lo ngại về sự thâm nhập của vốn Trung Quốc vào ngành ô tô. Ngoài BAIC, cổ đông lớn thứ hai của Mercedes-Benz là tỷ phú Trung Quốc Lý Thư Phúc (Li Shufu), người sáng lập Geely, nắm giữ 9,69% cổ phần thông qua quỹ Tenaciou3 Prospect Investment. Tổng cộng, hai cổ đông này kiểm soát 19,67% cổ phần tại Mercedes-Benz Group AG. Điều này khiến hãng xe Đức nằm trong diện bị ảnh hưởng bởi dự luật, vốn giới hạn sở hữu nước ngoài ở mức 15%.
Phản ứng từ các bên liên quan
Ông Stephen Ezell, Phó Chủ tịch ITIF, cho rằng Mercedes-Benz có rủi ro an ninh quốc gia thấp hơn nhiều so với các hãng xe do Trung Quốc kiểm soát hoàn toàn. Ông nhấn mạnh việc kéo Mercedes vào dự luật có thể gây mất việc làm và thiệt hại kinh tế nghiêm trọng. Liên minh Đổi mới Ô tô, đại diện cho các hãng xe lớn, đã gửi thư tới các nghị sĩ bày tỏ ủng hộ mục tiêu của dự luật nhưng đề nghị điều chỉnh để tránh tác động ngoài ý muốn. Autos Drive America, liên minh đại diện cho các hãng xe ngoại, cũng cảnh báo về hậu quả đối với nền sản xuất Mỹ.
Tương lai bất định
Dự luật này bổ sung vào các lệnh cấm trước đó đối với xe kết nối sử dụng phần mềm Trung Quốc từ đời xe 2027 và phần cứng từ đời xe 2030. Trong khi đó, Volvo, hãng xe thuộc sở hữu của Geely, đã nhận được miễn trừ đặc biệt từ chính phủ Mỹ. Năm ngoái, Volvo bán được 121.600 xe tại Mỹ, trong khi Mercedes-Benz đạt 303.200 xe du lịch và 12.400 xe tải thương mại. Số phận của Mercedes-Benz tại thị trường Mỹ hiện phụ thuộc vào quá trình sửa đổi và thông qua dự luật.
