Tại Hà Nội, nhiều khu tập thể được xây dựng từ những năm 1960-1970 đang đứng trước cơ hội thay áo mới khi thành phố đẩy nhanh tiến độ các dự án cải tạo chung cư cũ. Khu tập thể hơn nửa thế kỷ này, từng là niềm tự hào của người dân Thủ đô, nay đã xuống cấp trầm trọng, nhưng tương lai đang dần hé mở.
Hiện trạng xuống cấp nghiêm trọng
Ghi nhận thực tế tại các khu tập thể cũ, hầu hết các tòa nhà đều đã nặng nề bởi thời gian. Những bức tường ngoài bong tróc, lộ rõ các vết nứt, thấm nước. Hệ thống đường ống điện, nước được đấu nối chằng chịt, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ. Cầu thang bộ lối đi chật hẹp, tối tăm, xuống cấp diện tích
Chất lượng cuộc sống của cư dân vì thế bị ảnh hưởng lớn. Nhiều căn hộ có diện tích chỉ từ 20 đến 30 m2, được bố trí cho nhiều thế hệ cùng sinh sống. Không gian sống chật chội, thiếu ánh sáng, thông gió kém. Vào mùa mưa, tình trạng dột tường, ngập sàn khiến các hộ gia đình vô cùng vất vả.
Theo một khảo sát của Sở Xây dựng Hà Nội, thành phố hiện có khoảng 1.300 chung cư cũ được xây dựng trước năm 1994, tập trung chủ yếu tại các quận trung tâm. Trong đó, nhiều tòa nhà đã xuống cấp ở mức đặc biệt nguy hiểm, cần phá dỹ để xây dựng lại.
Người dân ngóng chờ cơ hội đổi đời
Sống trong những căn hộ chật chội, hạ tầng xuống cấp đã nhiều năm, người dân tại các khu tập thể này đều mong mỏi dự án cải tạo sớm được triển khai. Nhiều người bày tỏ sự mong ngóng được tái định cư trong những ngôi nhà mới, hiện đại hơn. Họ hy vọng quá trình cải tạo sẽ minh bạch, công bằng và sớm hoàn thành.
Kế hoạch cải tạo đang bước vào giai đoạn mới
Theo quy hoạch, các khu tập thể cũ sẽ được cải tạo theo hình thức xã hội hóa, kêu gọi đầu tư từ các doanh nghiệp. Người dân trong diện giải tỏa sẽ được bồi thường thỏa đáng hoặc tái định cư tại chỗ. Các tòa nhà mới sẽ được thiết kế hiện đại, có hầm để xe, hệ thống phòng cháy chữa cháy, khuôn viên cây xanh, góp phần nâng cao chất lượng sống đô thị.
Dư luận kỳ vọng, việc cải tạo không chỉ dừng lại ở việc thay thế những công trình cũ kỹ, mà còn là cơ hội để sắp xếp lại không gian đô thị, chỉnh trang bộ mặt Thủ đô. Tuy nhiên, đây cũng là một bài toán khó về nguồn vốn, thủ tục pháp lý và sự đồng thuận của người dân.
Vẫn còn nhiều khó khăn phía trước
Thực tế, nhiều dự án cải tạo chung cư cũ ở Hà Nội đã được lên kế hoạch từ hàng chục năm nhưng vẫn giậm chân tại chỗ do vướng mắc trong khâu giải phóng mặt bằng, định giá bồi thường, tái định cư. Không ít dự án phải dừng vì sự thiếu nhất quán trong quy hoạch hoặc năng lực tài chính của nhà đầu tư.
Để thúc đẩy tiến độ, thành phố đang yêu cầu các sở, ngành rà soát, hoàn thiện khung pháp lý, đơn giản hoá thủ tục hành chính cho phép nhà đầu tư triển khai. Bên cạnh đó, thành phố cũng đẩy mạnh đối thoại với người dân để tạo sự đồng thuận ngay từ đầu.
Kỳ vọng một diện mạo mới
Dù còn nhiều việc phía trước, nhưng với sự quyết tâm của chính quyền, việc cải tạo các khu tập thể cũ hứa hẹn sẽ mang lại một làn gió mới cho đô thị Hà Nội. Những căn hộ cũ chật chội sẽ dần thay thế bằng những chung cư hiện đại, an toàn; cảnh quan đô thị được cải thiện; đời sống của người dân được nâng cao.
Giới chuyên gia cho rằng, để cải tạo thành công, cần có cơ chế đặc thù, chính sách ưu đãi đủ mạnh để thu hút doanh nghiệp, đồng thời đảm bảo hài hòa lợi ích của các bên. Chỉ có như vậy, mục tiêu “thay áo mới” cho các khu tập thể hơn nửa thế kỷ mới sớm trở thành hiện thực.
