Ngày 22/7, tại Hà Nội, hội thảo “Khơi thông nguồn vốn cho thị trường bất động sản bền vững” đã diễn ra với phiên đối thoại chính sách chủ đề “Kiến tạo thể chế - Định hướng dòng vốn - Củng cố niềm tin thị trường”. Các diễn giả gồm Tiến sĩ Trần Đăng Vinh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Thanh tra Chính phủ; ông Đào Văn Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Dự báo-Thống kê, Ngân hàng Nhà nước; ông Hà Quang Hưng, Cục phó Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng. Ông Nguyễn Quang Huy, Chuyên gia Kinh tế, Giám đốc điều hành Khoa Tài chính-Ngân hàng, Trường đại học Nguyễn Trãi, điều phối chương trình.
Hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý
Trả lời câu hỏi về khó khăn huy động vốn của doanh nghiệp bất động sản và nhu cầu tiếp cận tín dụng, lãi suất của người mua nhà, Phó Vụ trưởng Đào Văn Hà cho rằng ưu tiên dòng vốn đúng đối tượng và bảo đảm an toàn hệ thống là hai mặt của cùng một chính sách. Ông Hà nhấn mạnh: “Định hướng tốc độ tăng trưởng tín dụng trong năm 2026 được Ngân hàng Nhà nước xác định ở mức 15% và sẽ được điều hành linh hoạt, có tăng có giảm theo diễn biến thực tế, kết hợp triển khai các công cụ hỗ trợ thanh khoản cho các tổ chức tín dụng. Song song, mức lãi suất chính sách cũng sẽ được điều hành phù hợp với diễn biến kinh tế và mục tiêu lạm phát nhằm ổn định mặt bằng lãi suất thị trường”.
Về giải pháp nếu dòng vốn được khơi thông nhưng nguồn cung chưa cải thiện, khiến giá nhà khó giảm, Phó Cục trưởng Hà Quang Hưng cho biết có hai nhóm giải pháp chính: hoàn thiện thể chế và tổ chức thực hiện. Ông Hưng chia sẻ hiện có gần 10.000ha đất phát triển nhà ở xã hội, nhưng chất lượng quỹ đất cần xem xét về vị trí đông dân cư và đồng bộ hạ tầng, đặc biệt là giao thông.
Thanh tra để phát hiện rủi ro sớm, củng cố niềm tin
Vụ trưởng Trần Đăng Vinh nhận định niềm tin cần xuất phát từ pháp luật, thể chế minh bạch, rõ ràng, thuận lợi. Ông Vinh nói: “Thanh tra không chỉ để phát hiện, phòng ngừa, xử lý vi phạm mà còn phải phát hiện rủi ro sớm, ngăn chặn, phòng ngừa các lỗ hổng để tránh tích tụ vi phạm nhỏ thành sai phạm lớn. Nhiều dự án do tích tụ vi phạm dẫn đến sai phạm nặng, khó xử lý. Cần đánh giá vướng mắc, nghiên cứu phương án xử lý phù hợp, phối hợp các cơ quan như Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng để đưa ra giải pháp đầu ra”.
Ông Đào Văn Hà nhấn mạnh Ngân hàng Nhà nước kiên định mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý, giúp doanh nghiệp tính toán dòng tiền đầu tư và người mua nhà ước lượng nghĩa vụ trả nợ dài hạn. Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước duy trì cơ chế đặc thù về tín dụng cho nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và bất động sản khu công nghiệp. Việc tập trung nguồn vốn ổn định cho phân khúc có nhu cầu thực sẽ giúp chuyển dịch từ tư duy đầu cơ ngắn hạn sang lập kế hoạch phát triển, an cư dài hạn.
Cải cách thủ tục hành chính, số hóa dữ liệu
Phó Cục trưởng Hà Quang Hưng cho biết, với nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, cải cách thủ tục hành chính đã thực hiện tốt, như cắt giảm thủ tục đầu tư, chấp thuận chủ trương, giao chủ đầu tư. Ông Hưng đề xuất đẩy mạnh số hóa trình tự, thủ tục xác nhận đối tượng mua, thuê nhà ở xã hội, ứng dụng dữ liệu dân cư. Người dân chỉ cần cung cấp số căn cước công dân để tra cứu đã mua hay chưa, thuộc đối tượng nào, giảm bớt giấy tờ.
Vụ trưởng Trần Đăng Vinh cho rằng cần tháo gỡ, giảm bớt thủ tục không cần thiết, tập trung vào các tiêu chí cơ bản: hồ sơ pháp lý, quy hoạch và giá cả. Ông đề xuất phân định rõ trách nhiệm, thẩm quyền, thời hạn giải quyết của từng đơn vị, tăng cường chia sẻ cơ sở dữ liệu và chuyển đổi số giữa các ngành thanh tra, đất đai, đầu tư, xây dựng và ngân hàng. “Đối với các dự án phức tạp, cần thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành ngay từ giai đoạn đầu, tháo gỡ tối đa cho doanh nghiệp”, ông Vinh khẳng định.
Phối hợp đồng bộ chính sách, hướng tới khả thi
Ông Đào Văn Hà đề xuất phối hợp đồng bộ giữa chính sách tiền tệ, tài khóa, đất đai, đầu tư, xây dựng, nhà ở và phát triển thị trường bất động sản. Ngân hàng Nhà nước sẽ điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa để ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, hỗ trợ tăng trưởng bền vững.
Ông Trần Đăng Vinh nhấn mạnh bốn yếu tố: ổn định, minh bạch, đồng bộ và tính khả thi. Trong đó, tính khả thi là điều người dân và doanh nghiệp cần nhất, hệ thống pháp luật phải tạo thuận lợi cho phát triển kinh tế-xã hội, không trở thành rào cản. Ông Hà Quang Hưng cho rằng nhà ở cho thuê cần cơ chế tín dụng dài hạn vì chủ đầu tư bỏ vốn lớn ban đầu nhưng thu hồi chậm 20-30 năm. Cần chuyển dần tư duy từ sở hữu sang thuê nhà, từ đó giá nhà sẽ hạ. “Khả thi” là bảo đảm phù hợp thực tiễn, có khả năng thực hiện, tạo niềm tin cho thị trường, người dân và doanh nghiệp.
