Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội (MRB) vừa trình UBND thành phố Hà Nội báo cáo về các phương án tuyến và vị trí nhà ga phục vụ lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi cho tuyến metro số 2A, đoạn Hà Đông - Xuân Mai.
Ba phương án hướng tuyến được nghiên cứu
Theo MRB, đơn vị tư vấn đã xem xét ba phương án hướng tuyến khác nhau. Trong đó, phương án thứ hai được MRB đề xuất lựa chọn vì đáp ứng đồng thời yêu cầu về giao thông và định hướng phát triển đô thị dài hạn.
Phương án này có đoạn tuyến kéo dài của metro số 2A với chiều dài khoảng 20 km, bao gồm 12 nhà ga, tổng mức đầu tư ước tính khoảng 45,6 nghìn tỉ đồng.
Toàn tuyến Cát Linh - Hà Đông - Xuân Mai dài 33 km
Khi hoàn thành, toàn bộ tuyến metro từ Cát Linh qua Hà Đông đến Xuân Mai sẽ có chiều dài khoảng 33 km với 24 ga, thời gian di chuyển toàn tuyến khoảng 46,3 phút.
Hướng tuyến cụ thể: tuyến metro đi theo Quốc lộ 6 ở đoạn đầu (ga S1 - S4) và đoạn cuối (ga S7 - S12), trong khi đoạn giữa (ga S4 - S7) được điều chỉnh về phía nam khu công nghiệp Phú Nghĩa (xã Phú Nghĩa). Hướng tuyến này tạo quỹ đất lớn để phát triển đô thị theo mô hình TOD (phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng).
Khai thác 450 ha đất TOD quanh 6 nhà ga
Theo tính toán sơ bộ, phương án này có thể khai thác khoảng 450 ha đất TOD xung quanh 6 nhà ga (S2, S3, S4, S5, S6 và S11). Khu vực ga S5 và S6 rộng gần 300 ha có cơ hội phát triển đô thị hoàn chỉnh, tích hợp văn phòng, thương mại, khách sạn, căn hộ, nhà ở, công viên và các dịch vụ đi kèm.
Riêng ga S6 sẽ kết nối trực tiếp với khu công nghiệp Phú Nghĩa giai đoạn 2, mang lại lợi thế hạ tầng thiết yếu cho khu công nghiệp trong việc thu hút các loại hình đầu tư như nghiên cứu, phát triển, công nghệ cao, sản xuất… theo định hướng của thành phố.
Nhược điểm cần khắc phục
Tuy nhiên, phương án này cũng có nhược điểm vì đoạn tuyến S4 - S7 hiện trạng chủ yếu là đất nông nghiệp. Để phát triển đô thị TOD đồng bộ với tuyến metro 2A kéo dài, cần xây dựng hạ tầng đường bộ, hạ tầng kỹ thuật kết nối đến ga. Điều này dẫn đến tăng chi phí đầu tư ban đầu và phát sinh nhu cầu giải phóng mặt bằng ngoài phạm vi QL6 (sơ bộ khoảng 188 ngôi nhà).
Điều chỉnh vị trí depot
Về hạ tầng vận hành, đơn vị tư vấn kiến nghị bố trí depot tại khu vực Xuân Mai Tây thay vì tại Phú Nghĩa như phương án ban đầu. Việc điều chỉnh được đánh giá giúp tổ chức chạy tàu hai chiều thuận lợi và hai tuyến ra vào có thể dự phòng cho nhau.
Lộ trình dự kiến
Theo lộ trình, dự án tuyến metro số 2A đoạn Hà Đông - Xuân Mai sẽ phấn đấu khởi công năm 2026 và hoàn thành vào năm 2030.
Tuyến đường sắt đô thị số 2A (đoạn Hà Đông - Xuân Mai) là đoạn kéo dài tiếp theo của tuyến metro Cát Linh - Hà Đông. Ngoài ra, Hà Nội đang vận hành tuyến metro Nhổn - ga Hà Nội, đoạn trên cao.
Theo định hướng quy hoạch mới nhất, Hà Nội dự kiến phát triển mạng lưới metro quy mô lớn gồm 18 tuyến có tổng chiều dài khoảng 979 km, với tổng mức đầu tư từ khoảng 109 đến 137 tỉ USD tùy phương án xây dựng.
Cuối năm 2025, Hà Nội đã lần lượt khởi công tuyến metro số 2 (đoạn Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo) dài 11 km và tuyến metro số 5 (đoạn Văn Cao - Hòa Lạc) dài gần 40 km.
