HĐND TP Hà Nội đã thông qua Nghị quyết điều chỉnh, bổ sung danh mục các dự án đường sắt đô thị theo cơ chế đặc thù của Quốc hội. Theo đó, thành phố bổ sung tuyến metro 2A kéo dài đến Xuân Mai và tuyến metro số 3 kéo dài đến Sơn Tây trong giai đoạn 2026 - 2030, nhằm mở rộng kết nối với các đô thị vệ tinh.
Bổ sung hai tuyến metro chiến lược
Theo UBND TP Hà Nội, Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm xác định hệ thống đường sắt đô thị có tổng chiều dài khoảng 1.200 km, trong đó mạng lưới nội vùng dài khoảng 979 km. Để hiện thực hóa mục tiêu này, trong giai đoạn 2026 - 2030, thành phố bổ sung hai dự án quan trọng gồm tuyến metro số 2A kéo dài từ Hà Đông đến Xuân Mai và tuyến metro số 3 từ Nhổn đi Trôi, tiếp tục kéo dài đến Sơn Tây.
Đối với tuyến số 2A, đoạn kéo dài đến Xuân Mai được kỳ vọng tăng cường kết nối khu vực trung tâm với phía Tây Nam thành phố, đồng thời tạo động lực phát triển đô thị vệ tinh Xuân Mai theo định hướng quy hoạch. Tuy nhiên, do Hà Nội đang triển khai dự án mở rộng Quốc lộ 6 đoạn Ba La - Xuân Mai với mặt cắt được nâng từ 6 -10 m lên 60 m, việc đầu tư tuyến metro sẽ được triển khai đồng bộ nhằm tránh chồng lấn hạ tầng và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Theo chỉ đạo của Thành ủy Hà Nội, dự án dự kiến khởi công trong năm 2026 và hoàn thành vào cuối năm 2030.
Trong khi đó, tuyến metro số 3 đoạn Nhổn - Trôi và kéo dài đến Sơn Tây sẽ hoàn thiện trục giao thông hướng tâm phía Tây, kết nối khu vực trung tâm với đô thị vệ tinh Sơn Tây và vùng thượng lưu sông Hồng. Tuyến này cũng được kỳ vọng góp phần giãn dân khỏi khu vực nội đô, đồng thời thúc đẩy phát triển đô thị theo mô hình TOD (phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng).
Hoàn thiện 8 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài 379 km
Theo kế hoạch, trong giai đoạn 2026 - 2030, Hà Nội triển khai 8 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 379 km. Trong đó, nhiều dự án đã được khởi công như: Tuyến số 1, các đoạn của tuyến số 2, tuyến số 2A, tuyến số 3, tuyến số 5, tuyến số 8, tuyến số 10 và tuyến số 14.
Cụ thể, tuyến số 1 có chiều dài 60 km, đã khởi công ngày 22/6/2026, đi qua: Sân vận động Hùng Vương - Khu công nghiệp đường sắt - Ngọc Hồi - Ga Hà Nội - Yên Viên - Khu đô thị đa mục tiêu Thủ Lâm - Sân bay Nội Bài. Tuyến số 2 gồm các đoạn: Đoạn Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo (dài 11,5 km; đã khởi công ngày 9/10/2025); đoạn Sân bay Nội Bài – Nam Thăng Long (dài 5,9 km; đã khởi công ngày 22/6/2026); Đoạn Trần Hưng Đạo - Thượng Đình (dài 19,7 km; đã khởi công 22/6/2026); Đoạn Thượng Đình – SVĐ Hùng Vương (dài 20,9 km; đã khởi công 22/6/2026). Ngoài ra, tuyến số 2A hiện có đoạn Cát Linh - Hà Đông dài 13 km đã đưa vào khai thác từ tháng 11/2021. Trong khi đoạn kéo dài đến Xuân Mai dài khoảng 20 km sẽ được triển khai theo kế hoạch mới.
Đối với tuyến số 3, đoạn Nhổn - ga Hà Nội dài 12,5 km đang thi công phần ngầm sau khi đoạn trên cao Nhổn - Cầu Giấy đã vận hành từ tháng 8/2024; Thành phố cũng sẽ đầu tư đoạn ga Hà Nội - Yên Sở và đoạn Nhổn - Trôi - Sơn Tây dài khoảng 30,7 km. Tuyến số 5: Hòa Lạc – Láng – Văn Cao – kéo dài đến Cổ Loa, Dương Xá - Cổ Bi hiện thành phố đã khởi công đoạn Hòa Lạc – Láng – Văn Cao vào ngày 19/12/2026, với chiều dài 40 km. Tuyến số 8: Hòa Lạc - Sơn Đồng - Mai Dịch - Vành đai 3 - Lĩnh Nam - Dương Xá - Gia Bình (dài 66 km; đã khởi công ngày 22/6/2026). Tuyến số 10: Cổ Loa - Võ Chí Công - Vành đai 3 - Vành đai 2,5 - Times City - Cổ Loa (dài 43 km; đã khởi công ngày 22/6/2026). Tuyến 14: Đoạn từ cầu Thăng Long - Hồng Hà - Ocean Park (dài 27 km; đã khởi công ngày 22/6/2026).
Kế hoạch phát triển sau năm 2030
Sau năm 2030, Hà Nội sẽ tiếp tục hoàn thiện các tuyến còn lại trong mạng lưới đường sắt đô thị. Giai đoạn 2031-2035, thành phố dự kiến triển khai các đoạn Cát Linh - Yên Thường của tuyến 2A, Yên Sở - tổ hợp ga Ngọc Hồi của tuyến số 3, đoạn Quang Minh - cầu Thăng Long của tuyến 14 và phần kéo dài của tuyến số 5 đến Cổ Loa - Dương Xá - Cổ Bi. Đồng thời, từng bước hoàn chỉnh hệ thống metro theo quy hoạch dài hạn của Thủ đô.
