Đà Nẵng định hình tương lai: Đô thị sinh thái, thông minh và cực tăng trưởng miền Trung
Sau quá trình hợp nhất với tỉnh Quảng Nam, thành phố Đà Nẵng đang tập trung đồng bộ hóa quy hoạch phát triển đô thị, đảm bảo tính liên thông, kế thừa và thống nhất trong tổ chức không gian. Việc hình thành các đô thị vệ tinh gắn với công nghiệp, dịch vụ, du lịch, logistics và đô thị sinh thái được xem là giải pháp then chốt để giảm áp lực cho khu vực trung tâm, mở rộng dư địa tăng trưởng và khai thác hiệu quả các nguồn lực.
Định vị mới: Từ đô thị sinh thái đến trung tâm liên kết vùng
Tính chất đô thị của Đà Nẵng sau sáp nhập được xác định là đô thị sinh thái, thông minh, gắn với khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế, trung tâm công nghiệp, logistics, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và thành phố du lịch đáng sống. Thành phố được định vị là trung tâm liên kết vùng, giữ vai trò tiên phong trong dẫn dắt đổi mới sáng tạo và tạo hiệu ứng lan tỏa đối với khu vực miền Trung và cả nước.
Với vị thế là cực tăng trưởng của miền Trung, Đà Nẵng đóng vai trò trung tâm kinh tế-xã hội, khoa học-công nghệ của vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung. Đây là đầu tàu triển khai hiệu quả Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 3/11/2022 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế-xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải Trung Bộ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Kết nối thế mạnh: Đà Nẵng và Quảng Nam bổ trợ lẫn nhau
Việc kết nối và phát huy thế mạnh bổ trợ giữa Đà Nẵng (dịch vụ, tài chính, công nghệ thông tin, du lịch) và Quảng Nam (công nghiệp cơ khí, Khu kinh tế mở Chu Lai, nông nghiệp công nghệ cao) sẽ hình thành một cực tăng trưởng đa ngành, tạo động lực phát triển bền vững cho toàn khu vực. Sự hợp nhất đã mở ra không gian phát triển theo cả chiều cao lẫn chiều rộng, tạo thế mở hoàn toàn mới cho thành phố.
Mục tiêu và tầm nhìn phát triển
Theo dự thảo điều chỉnh quy hoạch, mục tiêu tổng quát đến năm 2030 là xây dựng thành phố Đà Nẵng sinh thái, giàu bản sắc, với khu vực đô thị hiện đại, thông minh, năng động và khu vực nông thôn trù phú. Thành phố hướng tới trở thành một trong những trung tâm kinh tế-xã hội lớn của cả nước và khu vực Đông Nam Á.
Tầm nhìn đến năm 2050, Đà Nẵng sẽ là thành phố sinh thái, thông minh với kết cấu hạ tầng hoàn thiện, hiện đại, môi trường sống an toàn, trong lành, chất lượng cao. Thành phố đặt mục tiêu trở thành:
- Trung tâm tài chính quốc tế
- Trung tâm công nghiệp công nghệ cao
- Trung tâm khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo
- Trung tâm logistics cấp quốc gia và quốc tế
- Thành phố du lịch đáng sống, đẳng cấp khu vực châu Á
Định hướng phát triển không gian đô thị
Các chuyên gia cho rằng, định hướng phát triển không gian khu vực đô thị trung tâm của thành phố cần được xác lập theo hướng gia tăng giá trị, nâng cao sức hấp dẫn, tính đặc trưng và bản sắc riêng của một đô thị biển-sông-núi. Cần tạo điều kiện thuận lợi để thu hút đầu tư, chỉnh trang, tái thiết và phát triển đô thị theo mô hình hiện đại, sinh thái và thông minh.
Định hướng không gian đô thị cần xác định cụ thể quy mô, tính chất, chức năng các khu vực:
- Đô thị nén
- Đô thị tập trung
- Đô thị vùng biên
- Đô thị vệ tinh
Trong đó, cần định hướng "nén" không gian phát triển hiện hữu của lõi đô thị Đà Nẵng (cũ), đồng thời phát triển các đô thị vệ tinh với chức năng chuyên biệt để bổ trợ, giảm tải cho đô thị lõi.
Phát triển hạ tầng xanh và bảo tồn di sản
Không gian trung tâm đô thị sẽ ưu tiên khai thác mạnh mẽ lợi thế cảnh quan sông Hàn, Thu Bồn, hệ thống vịnh-biển và mạng lưới hồ tự nhiên, gắn với phát triển các ngành kinh tế dịch vụ-du lịch-thương mại biển. Thành phố sẽ xây dựng hệ thống hạ tầng xanh đa chức năng như giao thông thủy, hành lang thoát nước-điều hòa khí hậu, không gian mở công cộng, công viên ven sông-ven biển nhằm tạo dựng bản sắc cảnh quan đô thị biển đặc trưng của Đà Nẵng.
Đô thị phát triển gắn với bảo tồn và phát huy các giá trị di sản vật thể, phi vật thể, di sản thiên nhiên, đồng thời hướng tới hình thành các giá trị di sản đương đại, tạo bản sắc riêng trong tiến trình hiện đại hóa.
Ý kiến chuyên gia và lãnh đạo
Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Kỳ Minh nhấn mạnh: Sau hợp nhất, Đà Nẵng mới tiếp tục được kế thừa định hướng phát triển cùng các cơ chế, chính sách đặc thù được Trung ương ban hành. Việc thực hiện chủ trương sắp xếp các đơn vị hành chính không chỉ là yêu cầu quản lý, mà còn là cơ hội để rà soát, đánh giá lại toàn bộ bức tranh phát triển của thành phố.
Tiến sĩ Đặng Việt Dũng, Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam cho biết, Đà Nẵng cần rà soát lại các chỉ tiêu quy mô dân số và phân loại đô thị, tính toán thận trọng các kịch bản dân số đến năm 2045 để bảo đảm tính khả thi. Quy hoạch cần làm rõ chức năng từng đô thị, khu vực như hành chính, công nghiệp, dịch vụ, du lịch.
Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang khẳng định, thành phố cần đồng bộ trong quy hoạch, bảo đảm phát triển hài hòa, khai thác hiệu quả tiềm năng của vùng đông, tây. Phát triển đô thị theo hướng thông minh, xanh, bền vững và nghiên cứu mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng kinh tế Việt Nam nhận định: Việc hợp nhất Quảng Nam và Đà Nẵng đã tạo thế mở khác hẳn cho thành phố. Một điểm nhấn quan trọng là khu thương mại tự do, nhưng cần cách tiếp cận phù hợp với xu thế biến động kinh tế toàn cầu hiện tại. Cần xem xét mở rộng, bổ sung vị trí khu thương mại tự do đến Khu kinh tế mở Chu Lai.
Từ đô thị lõi trung tâm hiện nay, Đà Nẵng sẽ xác lập các đô thị vệ tinh, với mục tiêu xây dựng và phát triển thành phố trở thành trung tâm tài chính quốc tế, đô thị thông minh-xanh-đáng sống, trung tâm đổi mới sáng tạo, khoa học-công nghệ, giáo dục chất lượng cao của cả nước và khu vực Đông Nam Á, là hạt nhân của vùng kinh tế trọng điểm miền Trung-Tây Nguyên.
