Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang đẩy nhanh chiến lược tiến lên phân khúc cao cấp với hàng loạt mẫu SUV cỡ lớn, bao gồm các cấu hình BEV, PHEV và EREV, trong bối cảnh thị trường nội địa cạnh tranh khốc liệt. Theo Nikkei Asia, hơn 20 mẫu SUV cỡ lớn đã được giới thiệu từ đầu năm 2026, biến phân khúc vốn chỉ là thị trường ngách thành một trong những khu vực cạnh tranh gay gắt nhất tại thị trường ô tô lớn nhất thế giới.
Hàng loạt mẫu SUV mới ra mắt
Trong nửa đầu năm 2026, các hãng xe Trung Quốc liên tiếp ra mắt các mẫu SUV full-size như BYD Great Tang (BYD Datang) và Xpeng GX. BYD giới thiệu Great Tang với giá khởi điểm 240.000 NDT (khoảng 35.300 USD), thấp hơn khoảng 4% so với mức giá dự kiến. XPeng gây bất ngờ khi ra mắt mẫu SUV 6 chỗ Xpeng GX vào tháng 5/2026 với giá khởi điểm 269.800 NDT (39.700 USD), thấp hơn khoảng một phần ba so với mức giá ban đầu.
Nguy cơ dư cung và chiến tranh giá
Ông Li Yanwei, thành viên Hiệp hội Đại lý Ôtô Trung Quốc, ước tính quy mô phân khúc SUV cỡ lớn tại nước này vào khoảng 500.000 xe mỗi năm, trong khi công suất sản xuất thực tế đã vượt 1 triệu xe. "Kết quả của tình trạng dư cung là tất cả đều phải bước vào cuộc chiến giá để giành thị phần", ông Li nhận định.
Động lực tăng trưởng và sức hút từ khách hàng
Theo ông Frederik Gollob, nhà sáng lập hãng tư vấn ô tô Qi Advisory, các mẫu SUV cỡ lớn thường là sản phẩm có lợi nhuận cao nhất trong danh mục của một thương hiệu. Những trang bị như ghế không trọng lực, chức năng massage, hệ thống giải trí với màn hình lớn mang phong cách rạp chiếu phim hay karaoke ngay trong cabin đang trở thành điểm hấp dẫn đối với nhóm khách hàng trung lưu thành thị. Ông Gollob cho biết: "Họ muốn ghế không trọng lực, massage, âm nhạc, rạp phim... mọi thứ trên thế giới, và điều đó đơn giản là không thể đưa vào một chiếc xe nhỏ. Sở hữu một chiếc xe như vậy đang trở thành một cách thể hiện sự giàu có mới".
Dữ liệu từ Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc cho thấy trong khi toàn bộ thị trường ô tô nước này đang suy giảm, doanh số SUV cỡ trung và cỡ lớn cao cấp lại tăng mạnh. Trong giai đoạn tháng 1 đến tháng 4/2026, doanh số nhóm xe này tăng 80% so với cùng kỳ năm trước. Sự tăng trưởng này đang tạo ra những thay đổi lớn trong cán cân cạnh tranh: doanh số Mercedes-Benz GLC giảm 23%, trong khi mẫu Aito M7 (phát triển với sự hỗ trợ công nghệ từ Huawei) tăng hơn gấp đôi.
Rủi ro từ sự đồng nhất thiết kế
Một trong những vấn đề lớn nhất là sự tương đồng ngày càng cao giữa các mẫu xe mới. Ông Paul Gong, chuyên gia phân tích của UBS, cho rằng nhiều mẫu SUV do Trung Quốc phát triển hiện có thiết kế ngày càng giống nhau, trong đó SUV thường gợi liên tưởng đến Land Rover, còn sedan lại mang phong cách gần giống Porsche. Theo ông Gong, sự đồng nhất trong thiết kế và sản phẩm có thể khiến vòng đời thương mại của mỗi mẫu xe bị rút ngắn: "Nhiều mẫu xe đạt đỉnh doanh số chỉ sau 3 đến 6 tháng kể từ khi ra mắt, và sau 12 tháng, đà tăng trưởng đã gần như biến mất".
Ông cảnh báo nếu một mẫu xe chỉ có thể tạo doanh số trong một năm, hoặc thậm chí chỉ vài tháng, các hãng sẽ rất khó thu hồi khoản đầu tư hàng triệu USD dành cho nghiên cứu và phát triển. Trong bối cảnh các hãng xe Trung Quốc đồng loạt tiến vào phân khúc SUV cao cấp, cuộc đua không chỉ còn là về công nghệ hay thiết kế, mà còn là bài toán về khả năng duy trì lợi nhuận trong một thị trường đang ngày càng dư thừa lựa chọn.
