Từ một bãi đất trống nhỏ nơi người dân trao đổi trâu bò, chợ Ú ở xã Bạch Hà, tỉnh Nghệ An đã phát triển thành chợ đầu mối gia súc lớn, được thành lập chính thức năm 1967. Mỗi tháng chợ họp 6 phiên vào các ngày mùng 1, 6, 11, 16, 21 và 26 âm lịch, thu hút hàng trăm con trâu bò từ khắp nơi, kể cả từ Lào và Campuchia.
Luật sơn – “Hợp đồng” mộc mạc giữa chốn đông người
Tại chợ Ú, khi thương lượng thành công, người mua xịt một vệt sơn lên mình con vật. Đây là cách định danh chủ mới, thay thế mọi giấy tờ rườm rà. Theo người dân, luật bất thành văn là đã xịt sơn thì không được lật lọng. Chữ tín này giúp chợ vận hành bình yên, hiếm khi xảy ra tranh chấp.
Kỹ thuật chọn bò của thương lái lão luyện
Ông Võ Văn Minh, người dân xã Bạch Hà, chia sẻ bí quyết chọn bò thịt: ưu tiên con có thân hình vạm vỡ, xương chắc, lưng thẳng, ngực sâu, mông nở. Với bò nái giống, yêu cầu nhanh nhẹn, thuần tính, đầu cổ thanh, bụng to không sệ, bầu vú phát triển đều. Mẹo quan trọng là kiểm tra mắt sáng, răng hàm đều, đi đứng vững chãi.
Hệ sinh thái dịch vụ “ăn theo” phiên chợ
Chợ Ú tạo công ăn việc làm cho hàng chục hộ dân với các nghề: dắt trâu bò thuê, cung ứng rơm thức ăn, tắm gia súc, hậu cần ăn uống. Bà Phạm Thị Vinh, 49 tuổi, cho biết mỗi ngày bà được trả 200.000 – 250.000 đồng để chăn thả và vỗ béo trâu bò chờ phiên chợ sau. Toàn xã có hàng chục chuồng trại lớn được thương lái thuê làm tổng kho tập kết gia súc từ nhiều nguồn trước khi vận chuyển đi các tỉnh phía Bắc.
Kiểm dịch chặt chẽ – Phân loại bằng tem màu
Để phòng dịch bệnh, Ban quản lý chợ Ú áp dụng quy trình nghiêm ngặt. Ông Nguyễn Văn Châu – Phó ban quản lý chợ cho biết, tất cả trâu bò vào chợ phải có tem kiểm dịch. Gia súc ngoại tỉnh gắn tem vàng, trong tỉnh gắn tem xanh, giúp dễ dàng truy xuất và kiểm soát.
Đóng góp kinh tế và định hướng phát triển
Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Bùi Phương – Phó Chủ tịch UBND xã Bạch Hà, nhấn mạnh chợ Ú là mạch máu thương mại chiến lược, tạo sinh kế bền vững cho nhiều hộ dân. Chính quyền địa phương đã đưa chợ vào kế hoạch phát triển chợ trọng điểm, vừa thúc đẩy kinh tế vừa gìn giữ nét văn hóa đặc trưng của xứ Nghệ.
