Bộ Công Thương vừa đề xuất một thay đổi lớn trong cách điều hành giá xăng dầu tại Việt Nam: cho phép doanh nghiệp tự quyết và tự công bố giá bán lẻ, thay vì phải chờ cơ quan nhà nước điều hành như hiện nay. Đề xuất này nằm trong dự thảo Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu, nhằm tạo ra thị trường cạnh tranh hơn và giảm bớt sự can thiệp hành chính.
Nội dung đề xuất thay đổi
Theo dự thảo, các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu sẽ được chủ động xác định giá bán lẻ dựa trên cơ sở giá thế giới, chi phí kinh doanh và lợi nhuận định mức. Thay vì phải tuân theo khung giá do nhà nước ban hành, doanh nghiệp chỉ cần thực hiện kê khai giá với cơ quan quản lý và chịu trách nhiệm trước pháp luật về mức giá công bố.
Bộ Công Thương cho rằng, việc này sẽ giúp giá xăng dầu phản ánh sát hơn biến động thị trường, khuyến khích cạnh tranh giữa các doanh nghiệp, từ đó người tiêu dùng có thể được hưởng lợi từ giá thấp hơn. Đồng thời, doanh nghiệp sẽ có trách nhiệm hơn trong quản lý chi phí và nâng cao hiệu quả kinh doanh.
Phản ứng từ các bên liên quan
Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam (VINPA) bày tỏ ủng hộ đề xuất này. Ông Nguyễn Văn A, đại diện VINPA, cho biết: "Đây là bước tiến quan trọng trong cải cách thị trường xăng dầu, giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong kinh doanh và giảm áp lực lên ngân sách nhà nước trong việc bình ổn giá."
Tuy nhiên, một số chuyên gia lo ngại rằng nếu không có cơ chế giám sát chặt chẽ, doanh nghiệp có thể lạm dụng để tăng giá bất hợp lý, gây ảnh hưởng đến người tiêu dùng và nền kinh tế. Bộ Công Thương khẳng định sẽ xây dựng hệ thống giám sát và xử phạt nghiêm các hành vi vi phạm.
Tác động đến thị trường và người tiêu dùng
Nếu đề xuất được thông qua, giá xăng dầu trong nước sẽ biến động nhanh hơn theo giá thế giới. Trong ngắn hạn, người tiêu dùng có thể đối mặt với sự bất ổn về giá, nhưng về dài hạn, cạnh tranh sẽ giúp giá hợp lý hơn. Các doanh nghiệp nhỏ có thể gặp khó khăn khi phải tự chịu rủi ro về giá, nhưng đồng thời cũng có cơ hội để tối ưu hóa hoạt động.
Bộ Công Thương dự kiến sẽ lấy ý kiến đóng góp cho dự thảo trong tháng tới trước khi trình Chính phủ xem xét. Đề xuất này được kỳ vọng sẽ thay đổi căn bản cách vận hành thị trường xăng dầu tại Việt Nam.
