Chuyên gia giáo dục chia sẻ kinh nghiệm chọn môn thi và ngành học đại học
Chiều ngày 14 tháng 4, Báo Thanh Niên đã tổ chức chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề "Xét tuyển Đại học: Những điều cần lưu ý khi chọn ngành". Sự kiện được phát trực tiếp đồng thời trên các nền tảng thanhnien.vn, fanpage Facebook, YouTube và TikTok của báo, thu hút sự quan tâm lớn từ phụ huynh và học sinh cuối cấp THPT.
Vai trò then chốt của điểm thi tốt nghiệp THPT
Theo tiến sĩ Võ Thanh Hải, Phó giám đốc thường trực Đại học Duy Tân, kỳ thi tốt nghiệp THPT được xem là kỳ thi "2 trong 1", vừa phục vụ xét tốt nghiệp vừa hỗ trợ công tác tuyển sinh đại học. Ông nhấn mạnh mối liên hệ mật thiết giữa việc chọn môn đăng ký dự thi và lựa chọn ngành xét tuyển vào các trường đại học.
Năm nay, thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT sẽ đăng ký 4 môn, bao gồm 2 môn bắt buộc (toán và văn) cùng 2 môn tự chọn. Trong khi đó, quy chế tuyển sinh quy định mỗi tổ hợp xét tuyển đại học gồm 3 môn, với ít nhất 1 môn bắt buộc là toán hoặc văn. Điều này cho thấy văn và toán là những môn học có tầm quan trọng đặc biệt đối với cả hai mục tiêu.
Thạc sĩ Cao Quảng Tư, Giám đốc Tuyển sinh Trường Đại học Quốc tế Sài Gòn, đồng tình rằng kỳ thi tốt nghiệp THPT đóng vai trò quan trọng không chỉ trong xét tốt nghiệp mà còn trong xét tuyển đại học thông qua nhiều phương thức khác nhau. "Ngoài 2 môn bắt buộc, thí sinh nên chọn 2 môn thi có thế mạnh nhất để tăng cơ hội trúng tuyển vào ngành học đã được định hướng từ trước", ông Tư khuyến nghị.
Tiến sĩ Lê Sĩ Hải, Giám đốc điều hành Trường Đại học Văn Hiến, bổ sung rằng dù xét tuyển bằng phương thức nào, thí sinh cũng cần đạt tối thiểu 15 điểm cho 3 môn trong tổ hợp xét tuyển đại học theo quy định chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Các căn cứ khoa học khi lựa chọn môn thi
Tiến sĩ Võ Thanh Hải phân tích: "Căn cứ đầu tiên khi chọn môn thi tốt nghiệp THPT là thí sinh nên bám sát những môn học đã được đầu tư trong suốt 3 năm học THPT. Trong số đó, cần lựa chọn môn mình giỏi nhất để có cơ hội đạt điểm cao và cơ hội trúng tuyển lớn nhất".
Ông Hải cũng lưu ý rằng môn tự chọn cần là môn xuất hiện trong nhiều tổ hợp xét tuyển khác nhau. Ví dụ, nếu một ngành học sử dụng 4 tổ hợp xét tuyển, ngoài môn toán hoặc văn bắt buộc, thí sinh nên chọn môn có tần suất xuất hiện cao trong các tổ hợp để gia tăng cơ hội trúng tuyển.
"Thí sinh cần đăng ký môn thi tốt nghiệp gắn liền với các môn xét tuyển đại học. Nếu đăng ký môn thi không khớp với môn xét tuyển của ngành học mong muốn, thí sinh có thể đối mặt với nguy cơ trượt đại học", tiến sĩ Hải cảnh báo, đặc biệt với các ngành đặc thù như y khoa thường chỉ xét tổ hợp toán - hóa - sinh.
Thạc sĩ Vương Văn Khởi, Phó giám đốc Trung tâm Tư vấn - Tuyển sinh Trường Đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM (UEF), khuyên thí sinh nên rà soát kỹ ngành hoặc nhóm ngành mong muốn xét tuyển. "Thí sinh hãy tự tin vào môn học mình đã đầu tư và có thế mạnh. Đồng thời cần nghiên cứu kỹ thông tin tuyển sinh từng trường, đặc biệt là tổ hợp môn xét tuyển", ông Khởi nói.
Ưu tiên chọn ngành hay chọn trường yêu thích?
Thạc sĩ Ngô Thị Xuân, Phó trưởng phòng Tuyển sinh và Truyền thông Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM, cho rằng trong bối cảnh phát triển và thay đổi hiện nay, việc chọn ngành không chỉ dựa trên sở thích mà cần xem xét thêm nhiều yếu tố khác như năng lực cạnh tranh của bản thân.
Khi chọn trường yêu thích, thí sinh cũng cần cân nhắc các yếu tố: chất lượng đào tạo của trường, điều kiện kinh tế gia đình và sự yêu thích cá nhân. "Mỗi quyết định ở thời điểm này cần được nghiên cứu kỹ lưỡng và tham khảo ý kiến từ những người có kinh nghiệm", bà Xuân nhấn mạnh.
Theo thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Phụng, Phó phòng phụ trách Tuyển sinh, Truyền thông và Quan hệ doanh nghiệp Trường Đại học Tài chính - Marketing, thí sinh cần xác định ngành học phù hợp với năng lực, sau đó là khả năng đáp ứng vị trí công việc và cơ hội nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp.
Giải đáp thắc mắc về việc nên ưu tiên chọn ngành hay trường học, bà Phụng khuyên: "Môi trường đào tạo nên được ưu tiên sau, quan trọng nhất là chọn ngành học phù hợp. Bởi nếu chọn được môi trường tốt nhưng học ngành không phù hợp, mỗi giờ lên lớp sẽ đầy áp lực, thậm chí có nguy cơ bỏ học giữa chừng".
Thạc sĩ Nguyễn Vũ Hoàng, Phó giám đốc Trung tâm Tư vấn tuyển sinh Trường Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH), bổ sung: "Lựa chọn đúng ngành giúp các bạn đi đúng đường, chọn đúng trường sẽ giúp các bạn đi nhanh hơn. Nhưng nếu phải lựa chọn một ưu tiên thì đó nên là ngành học".
Ý kiến chuyên gia về yếu tố quyết định
Tiến sĩ Lê Sĩ Hải chỉ ra 3 yếu tố quan trọng thí sinh cần cân nhắc khi chọn ngành: năng lực bản thân, đam mê cá nhân và xu hướng thị trường việc làm trong tương lai. "Quan trọng là xác định được ngành nghề yêu thích, từ ngành học này mới tiến tới lựa chọn trường đào tạo phù hợp", ông Hải khẳng định.
Thạc sĩ Cao Quảng Tư lưu ý: "Năm nay, mỗi thí sinh có 15 nguyện vọng đăng ký xét tuyển. Con số này có thể không đủ với người này nhưng quá nhiều với người khác. Vấn đề then chốt nằm ở việc xác định rõ năng lực nội tại của bản thân mình".
Thạc sĩ Nguyễn Bá Anh, Phó giám đốc Gloucestershire Việt Nam, chia sẻ: "Khi chọn ngành học cần theo sở thích để có thể đi xa, đi dài; có năng lực để học tập và làm nghề; đủ năng lực tài chính để theo đuổi việc học; và đáp ứng yêu cầu xã hội để có việc làm tốt khi ra trường".
Chương trình tư vấn đã cung cấp nhiều thông tin hữu ích, giúp thí sinh có cái nhìn toàn diện hơn về việc lựa chọn môn thi tốt nghiệp THPT và định hướng ngành học đại học trong mùa tuyển sinh sắp tới.
