Hà Nội công bố chỉ tiêu lớp 10: Cạnh tranh gay gắt, học sinh cần tỉnh táo chọn nguyện vọng
Sáng ngày 5/4, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội đã chính thức công bố các quyết định giao chỉ tiêu tuyển sinh vào lớp 10 THPT cho năm học 2026-2027. Thông tin này ngay lập tức thu hút sự quan tâm lớn từ phụ huynh và học sinh trên toàn thành phố, bởi nó phản ánh một cuộc đua khốc liệt sắp tới.
Chỉ tiêu ổn định nhưng áp lực tăng cao
Theo đó, 124 trường THPT công lập và công lập chất lượng cao được giao tổng cộng 1.830 lớp, tương đương 81.448 học sinh lớp 10. Cụ thể, 119 trường THPT công lập không chuyên sẽ tuyển hơn 78.300 em, trong khi trường chất lượng cao Phan Huy Chú nhận 400 học sinh và 4 trường THPT chuyên tuyển hơn 2.700 em.
Mặc dù tổng chỉ tiêu này tương đương với năm ngoái, nhưng một con số đáng chú ý là năm nay Hà Nội có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS, tăng thêm 20.000 em so với các năm trước. Điều này dẫn đến tỷ lệ cạnh tranh vào lớp 10 công lập chỉ còn khoảng 55%, thấp hơn đáng kể so với mức 62-63% của những năm trước đó.
Cô Nguyễn Thị Nghĩa, một giáo viên THCS tại phường Cầu Giấy, nhận định: “Chỉ tiêu có tăng, nhưng số học sinh tăng nhanh hơn nhiều. Vì vậy, tỷ lệ cạnh tranh thực tế còn cao hơn năm trước. Các em học sinh không thể chủ quan. Áp lực chủ yếu tập trung vào nhóm trường “tốp đầu”, nơi tỷ lệ chọi luôn ở mức cao, trong khi một số trường khác vẫn còn dư địa chỉ tiêu.”
Bên cạnh khối công lập, Sở GD&ĐT Hà Nội cũng giao chỉ tiêu cho 89 trường THPT tư thục với 817 lớp và 34.059 học sinh, cùng 29 trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên với 262 lớp và 11.675 học viên. Dự kiến, năm học tới sẽ có thêm 6 trường THPT mới đi vào hoạt động, bao gồm 4 trường công lập và 2 trường tư thục, với chỉ tiêu bổ sung sau khi có quyết định thành lập.
Đổi mới trong đăng ký trực tuyến và chiến lược nguyện vọng
Một điểm nhấn quan trọng trong mùa tuyển sinh năm nay là toàn bộ quy trình đăng ký dự thi vào lớp 10 sẽ được thực hiện trực tuyến thông qua Cổng thông tin tuyển sinh đầu cấp của thành phố. Hệ thống này không chỉ giảm áp lực hành chính mà còn cung cấp dữ liệu minh bạch, bao gồm cập nhật “tỷ lệ chọi” theo thời gian thực, giúp học sinh theo dõi và điều chỉnh nguyện vọng kịp thời.
Em Nguyễn Hoàng Anh, học sinh lớp 9 tại phường Hoàng Mai, chia sẻ: “Trước đây bọn em gần như chọn trường theo cảm tính hoặc nghe theo bạn bè. Năm nay em thấy rõ trường nào đông, trường nào ít nên có thể tính toán kỹ hơn. Nhưng em cũng hơi áp lực vì phải tự quyết định nhiều hơn.”
Đồng thời, mức chênh lệch điểm chuẩn giữa các nguyện vọng đã được điều chỉnh giảm: chênh lệch giữa nguyện vọng 1 và 2 giảm từ 1 điểm xuống còn 0,5 điểm, và giữa nguyện vọng 2 và 3 giảm từ 2 điểm xuống còn 1 điểm. Thay đổi này nhằm tăng cơ hội trúng tuyển, nhưng các chuyên gia cảnh báo học sinh không nên chủ quan.
Thầy Trần Văn Hùng, giáo viên chủ nhiệm lớp 9 tại một trường THCS ở phường Đống Đa, nhấn mạnh: “Nhiều em nghĩ rằng, giảm chênh lệch điểm thì cứ đăng ký các trường có điểm chuẩn gần nhau là an toàn. Nhưng thực tế, nếu không cân đối tốt, vẫn có nguy cơ trượt cả ba nguyện vọng. Chiến lược đăng ký vẫn là yếu tố quyết định.”
Mở rộng quyền lựa chọn và thách thức mới
Năm nay, học sinh được phép đăng ký 3 nguyện vọng vào bất kỳ trường THPT công lập nào mà không bị giới hạn theo khu vực tuyển sinh. Sự thay đổi này mở rộng quyền lựa chọn nhưng cũng làm gia tăng cạnh tranh ở các trường “top” trên toàn thành phố.
Ông Nghiêm Văn Bình, Trưởng phòng Quản lý thi và Kiểm định chất lượng, Sở GD&ĐT Hà Nội, cho biết: “Việc bỏ phân tuyến nhằm tạo điều kiện công bằng cho học sinh, nhưng cũng đi kèm với yêu cầu phải lựa chọn nguyện vọng phù hợp năng lực và điều kiện thực tế.”
Để hỗ trợ tốt hơn, hệ thống trực tuyến sẽ bổ sung tính năng gợi ý khoảng cách từ nơi cư trú đến trường, giúp học sinh cân nhắc yếu tố địa lý. Em Phạm Quốc Bảo, học sinh tại phường Long Biên, chia sẻ: “Nhà em cách trường “top” là Nguyễn Gia Thiều khá xa, đi lại mất cả tiếng. Trước đây em vẫn định đăng ký, nhưng giờ thấy hệ thống gợi ý khoảng cách nên em đang cân nhắc lại, có thể chọn trường gần hơn.”
Định hướng cho hệ chuyên và tầm nhìn dài hạn
Bên cạnh hệ không chuyên, tuyển sinh vào các trường THPT chuyên tiếp tục là điểm nóng với 8 trường trên địa bàn, bao gồm 4 trường trực thuộc Sở GD&ĐT và 4 trường thuộc các đại học. Phương thức tuyển sinh cơ bản giữ ổn định, nhưng có điều chỉnh như chuyển từ xét hộ khẩu thường trú sang nơi cư trú thực tế, mở rộng cơ hội cho nhiều học sinh.
PGS, TS Nguyễn Quang Liệu, Hiệu trưởng Trường THPT Chuyên Khoa học xã hội và Nhân văn, khuyên: “Học sinh cần nghiên cứu kỹ đề thi của ít nhất 5 năm gần đây. Nếu không, việc ôn tập sẽ thiếu định hướng, giống như đi trong biển mà không có la bàn.”
Cô Nguyễn Thị Nhiếp, Hiệu trưởng Trường THPT Chuyên Chu Văn An, nhấn mạnh tầm quan trọng của định hướng lâu dài: “Không nên chọn môn chỉ vì dễ đỗ mà cần xem xét khả năng theo học lâu dài và định hướng nghề nghiệp trong tương lai.” Cô cũng gửi thông điệp “1S, 4C” gồm: Sức khỏe - chắc kiến thức cơ bản - chiến lược - chiến thuật - chiến thắng.
Kết luận: Cân bằng giữa công nghệ và sự chủ động
Những đổi mới trong tuyển sinh lớp 10 năm nay phản ánh nỗ lực của ngành giáo dục Hà Nội trong việc xây dựng một hệ thống minh bạch, linh hoạt và công bằng hơn. Tuy nhiên, như ông Nghiêm Văn Bình nhận định, kỳ thi này không phải là đích đến cuối cùng mà quan trọng hơn là học sinh phát triển năng lực và định hướng đúng cho tương lai.
Các chuyên gia khuyến nghị học sinh nên chia quá trình chuẩn bị thành ba giai đoạn: trước, trong và sau kỳ thi, với sự tỉnh táo và chủ động từ phía bản thân. Dù công cụ hiện đại đến đâu, nó không thể thay thế hoàn toàn vai trò của sự lựa chọn thông minh và chiến lược phù hợp trong hành trình giáo dục.
