Bảng xếp hạng tiếng Anh Đông Nam Á: Singapore dẫn đầu, Việt Nam cải thiện
Trong bối cảnh Đông Nam Á đang nổi lên như một trung tâm sản xuất, dịch vụ và thu hút đầu tư nước ngoài, trình độ tiếng Anh của lực lượng lao động đóng vai trò then chốt đối với năng suất, sáng tạo và hội nhập quốc tế. Áp lực cạnh tranh ngày càng lớn khiến việc nâng cao năng lực tiếng Anh không còn là lựa chọn mà trở thành yêu cầu bắt buộc để các quốc gia bứt phá.
Dựa trên Báo cáo Chỉ số Thông thạo Tiếng Anh toàn cầu (EF EPI) năm 2024-2025, với dữ liệu từ hơn 2,2 triệu người trưởng thành tại hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ, dưới đây là phân tích chi tiết về 5 quốc gia dẫn đầu khu vực Đông Nam Á về năng lực tiếng Anh.
Singapore: Vượt xa tiêu chuẩn, trở thành quốc gia nói tiếng Anh bản ngữ
Singapore tiếp tục khẳng định vị thế dẫn đầu không chỉ ở Đông Nam Á mà còn trên toàn châu Á. Trong bảng xếp hạng EF EPI 2024, quốc đảo này đứng thứ 3 toàn cầu với 609 điểm, thuộc nhóm “Rất cao”. Đáng chú ý, đến năm 2025, tổ chức Education First (EF) đã phân loại Singapore như một “quốc gia nói tiếng Anh bản ngữ”, thay vì xếp vào nhóm học tiếng Anh như ngoại ngữ. Đây là bước ngoặt phản ánh mức độ phổ cập và chuẩn hóa ngôn ngữ gần như tuyệt đối.
Về học thuật, điểm TOEFL iBT trung bình của Singapore đạt khoảng 98/120, vượt xa mặt bằng khu vực. Thành công này bắt nguồn từ chính sách giáo dục song ngữ, nơi tiếng Anh là ngôn ngữ giảng dạy chính cho tất cả môn học, đồng thời được sử dụng rộng rãi trong hành chính, pháp luật và thương mại.
Malaysia: Bước nhảy vọt với chương trình ngôn ngữ kép
Malaysia là đại diện nổi bật thứ hai trong khu vực, đạt 581 điểm theo EF EPI 2025, xếp hạng 24 toàn cầu và thuộc nhóm “Cao”. So với năm trước, quốc gia này tăng tới 15 điểm, một bước nhảy đáng chú ý. Phân tích chi tiết cho thấy thế mạnh của Malaysia nằm ở kỹ năng đọc (596 điểm) và viết (584 điểm), phản ánh nền tảng học thuật vững chắc.
Các đô thị lớn như Kuantan hay Shah Alam đều ghi nhận mức điểm trên 600, trong khi lực lượng lao động ở các ngành vận hành và công nghệ thông tin đạt thành tích vượt trội. Động lực chính cho sự tiến bộ này đến từ Chương trình Ngôn ngữ Kép (Dual Language Programme), cho phép học sinh học Toán và Khoa học bằng tiếng Anh, giúp họ làm quen với thuật ngữ chuyên ngành từ sớm.
Philippines: Tiếng Anh là nền tảng kinh tế quan trọng
Philippines tiếp tục duy trì vị thế là một trong những quốc gia sử dụng tiếng Anh tốt nhất châu Á, với 569 điểm theo EF EPI 2025, xếp thứ 28 toàn cầu và thuộc nhóm “Cao”. Điểm nổi bật của nước này nằm ở kỹ năng viết, đạt 603 điểm, cao nhất trong các kỹ năng.
Không giống nhiều quốc gia khác, tiếng Anh tại Philippines không chỉ là công cụ học thuật mà còn là nền tảng kinh tế thiết yếu. Ngành gia công quy trình doanh nghiệp (BPO), bao gồm dịch vụ tổng đài và chăm sóc khách hàng, có giá trị gần 40 tỷ USD và tạo việc làm cho hơn 1,3 triệu lao động. Các bài kiểm tra như Versant của Pearson cho thấy khoảng 25% ứng viên Philippines đạt trình độ cao, cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cho thị trường quốc tế.
Việt Nam: Cải thiện đáng kể và mục tiêu trở thành ngôn ngữ thứ hai
Việt Nam ghi nhận sự cải thiện đáng kể trong năm 2025 khi đạt 500 điểm, xếp thứ 64 toàn cầu và quay trở lại nhóm “Trung bình” sau khi rơi xuống nhóm “Thấp” vào năm trước. Điểm tích cực là sự phân bổ năng lực không còn tập trung ở một vài đô thị lớn.
Hà Nội dẫn đầu với 532 điểm, theo sau là Nha Trang, Đà Nẵng, TP.HCM và Hải Phòng, tất cả đều vượt mốc trung bình quốc gia. Nhóm lao động trẻ từ 26-30 tuổi là lực lượng nổi bật nhất với điểm số trung bình 544, cho thấy sự chuyển biến lớn trong thế hệ mới. Ở cấp độ chính sách, Việt Nam đặt mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành “ngôn ngữ thứ hai” trong trường học giai đoạn 2025-2035, một bước đi quan trọng để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực dài hạn.
Indonesia: Thách thức từ kỹ năng nói và chênh lệch vùng miền
Đứng thứ 5 là Indonesia, với 471 điểm theo EF EPI 2025, xếp thứ 80 toàn cầu và thuộc nhóm “Thấp”. Tuy nhiên, kết quả này không hoàn toàn tiêu cực. Thủ đô Jakarta đạt 523 điểm, thuộc nhóm “Trung bình” và thậm chí vượt qua nhiều đô thị lớn trong khu vực châu Á, cho thấy tiềm năng phát triển vẫn rất lớn.
Điểm yếu lớn nhất của Indonesia nằm ở kỹ năng nói, chỉ đạt 447 điểm, phản ánh sự thiếu hụt môi trường thực hành giao tiếp. Bên cạnh đó, hệ thống giáo dục phân quyền khiến chất lượng giảng dạy giữa các khu vực chênh lệch đáng kể. Chính phủ Indonesia đang triển khai các cải cách như chương trình “Merdeka Belajar” (Học tập khai phóng) để tăng tính linh hoạt, nhưng cần thêm thời gian để tạo tác động trên quy mô quốc gia.
Nhìn chung, báo cáo EF EPI 2024-2025 cho thấy Đông Nam Á đang có sự phân hóa rõ rệt về năng lực tiếng Anh. Trong khi Singapore, Malaysia và Philippines tiếp tục dẫn đầu, Việt Nam và Indonesia đang nỗ lực cải thiện, với những chính sách giáo dục hướng tới hội nhập sâu rộng hơn trong tương lai.
