Hà Nội: Toán là 'điểm nghẽn' lớn nhất trong khảo sát chất lượng lớp 12
Sáng ngày 2 tháng 4, tại hội nghị chuẩn bị tuyển sinh đầu cấp và thi tốt nghiệp THPT năm 2026 do Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tổ chức, ông Hà Xuân Nhâm, Trưởng phòng Giáo dục trung học của Sở, đã công bố những thông tin quan trọng về kết quả kiểm tra khảo sát chất lượng học sinh lớp 12. Đồng thời, ông cũng đưa ra định hướng chỉ đạo cụ thể cho công tác ôn tập chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT sắp tới.
Môn Toán trở thành 'điểm nghẽn' đáng lo ngại
Theo báo cáo chi tiết, kỳ khảo sát được tiến hành với sự tham gia của 119.340 học sinh, đạt tỷ lệ 99,6%. Kết quả này phản ánh một cách tương đối đầy đủ và sát thực tế chất lượng dạy và học tại các trường trên địa bàn thành phố. Tuy nhiên, qua phân tích dữ liệu chi tiết đến từng học sinh, ông Hà Xuân Nhâm đã chỉ ra năm vấn đề chính.
Thứ nhất, mặt bằng chất lượng chung ở mức trung bình nhưng chưa vững chắc. Điểm trung bình toàn thành phố đạt khoảng 5,31 điểm. Trong đó, khối công lập có điểm trung bình khoảng 5,77, khối tư thục tiệm cận mức này, còn khối giáo dục thường xuyên chỉ đạt khoảng 3,52 điểm. Sự chênh lệch lớn giữa các khối giáo dục cho thấy rõ ràng sự phân hóa và tiềm ẩn nhiều rủi ro ở những đơn vị có chất lượng thấp.
Thứ hai, các môn học nền tảng đang trở thành điểm nghẽn lớn, đặc biệt là môn Toán. Phổ điểm môn Toán lệch trái một cách đáng báo động, tập trung chủ yếu ở nhóm điểm từ 3 đến 5. Số lượng học sinh có điểm dưới trung bình vẫn còn rất lớn. Nếu không có những giải pháp mạnh mẽ và kịp thời, tình trạng này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ tốt nghiệp toàn thành phố. Môn Ngữ văn tuy có phần ổn định hơn nhưng vẫn tồn tại một nhóm học sinh yếu đáng kể.
Thứ ba, xu hướng lựa chọn môn thi của học sinh đang có sự dịch chuyển rõ rệt. Học sinh có xu hướng lựa chọn các môn xã hội nhiều hơn, trong khi giảm mạnh việc chọn các môn tự nhiên, chủ yếu vì tâm lý 'an toàn'. Tuy nhiên, chất lượng học tập không tương xứng với sự lựa chọn này, điển hình là môn Địa lý có điểm trung bình thấp nhất. Tình trạng 'chọn nhiều nhưng điểm không cao' nếu không được điều chỉnh sẽ không mang lại hiệu quả thực sự.
Thứ tư, dữ liệu chi tiết còn cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở sự chênh lệch giữa các trường mà còn là sự phân hóa rất lớn ngay trong từng nhà trường. Có những trường có điểm trung bình không thấp nhưng tỷ lệ học sinh dưới trung bình vẫn ở mức cao. Đồng thời, 'môn yếu' ở mỗi trường lại khác nhau. Điều này khẳng định rằng, không thể áp dụng một mô hình ôn tập chung cho tất cả, mà bắt buộc phải có sự phân hóa và cá thể hóa theo từng nhóm học sinh và từng đơn vị cụ thể.
Thứ năm, kết quả khảo sát đã xác định được nhóm các đơn vị có nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả tốt nghiệp nếu không có giải pháp can thiệp kịp thời. Một số trường và trung tâm được nêu tên cụ thể bao gồm: Trường THPT Ứng Hòa B, Trường THPT Lưu Hoàng, Trường THPT Đại Cường, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Ba Vì, và Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Mỹ Đức. Ông Nhâm nhấn mạnh: 'Đây là các đơn vị cần phải chú ý đặc biệt, có kế hoạch ôn tập ngay và có kiểm đếm kết quả theo từng tuần.'
Giải pháp phân hóa và cá thể hóa trong ôn tập
Từ những phân tích trên, ông Hà Xuân Nhâm đề xuất một loạt giải pháp cụ thể, yêu cầu thực hiện theo phương châm 'rõ người, rõ việc' trong công tác ôn tập chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay.
- Tất cả các nhà trường phải rà soát lại toàn bộ dữ liệu khảo sát và phân loại học sinh thành ba nhóm rõ ràng: nhóm có nguy cơ trượt tốt nghiệp, nhóm trung bình và nhóm khá, giỏi. Trên cơ sở đó, xây dựng kế hoạch ôn tập riêng biệt cho từng nhóm, tránh tình trạng dạy đồng loạt không hiệu quả.
- Tập trung xử lý dứt điểm các môn nền tảng, đặc biệt là Toán và Ngữ văn. Tổ chức các lớp phụ đạo bắt buộc dành riêng cho những học sinh có điểm dưới trung bình và thực hiện kiểm đếm kết quả theo từng tuần để theo dõi sát sao tiến độ.
- Đối với các môn có kết quả thấp như Địa lý, yêu cầu các đơn vị rà soát lại phương pháp giảng dạy, tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo cụm trường để thống nhất cách tiếp cận, tránh tình trạng dạy học không sát với dạng đề thi.
- Tổ chức ôn tập theo các tổ hợp xét tuyển đại học, đặc biệt chú trọng đến các môn tự chọn và môn Tiếng Anh. Tăng cường luyện đề và nâng cao chất lượng cho nhóm học sinh khá, giỏi nhằm tạo nguồn điểm cao.
- Đối với các đơn vị có kết quả khảo sát thấp, yêu cầu xây dựng kế hoạch ôn tập riêng và báo cáo tiến độ hàng tuần. Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội sẽ tổ chức theo dõi riêng theo từng cụm, không để tình trạng 'điểm yếu kéo dài'.
- Giao nhiệm vụ cho các đơn vị có kết quả cao thực hiện vai trò hỗ trợ chuyên môn, chia sẻ đề thi, chia sẻ phương pháp giảng dạy hiệu quả cho các đơn vị khác trong cùng cụm.
Ông Hà Xuân Nhâm nhận định: 'Kết quả khảo sát lần này đã chỉ ra rất rõ những vấn đề cốt lõi, không còn là nhận định chung chung mà đã có số liệu cụ thể đến từng đơn vị, từng nhóm học sinh. Vì vậy, đề nghị các nhà trường nghiêm túc nhìn thẳng vào kết quả, không né tránh, không đánh giá chung chung, xác định rõ trách nhiệm của từng tập thể, từng cá nhân trong tổ chức ôn tập.'
Đối với các đơn vị có kết quả thấp, ông yêu cầu không được để kéo dài tình trạng yếu kém, mà phải có giải pháp cụ thể và cam kết về kết quả cải thiện. Trong khi đó, các đơn vị có kết quả tốt cần phát huy vai trò dẫn dắt và hỗ trợ chuyên môn trong cụm của mình.
Theo kế hoạch, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội sẽ tổ chức các hội nghị riêng với các trường và trung tâm giáo dục thường xuyên có kết quả khảo sát thấp. Mục tiêu là để hỗ trợ thêm các giải pháp nâng cao chất lượng cho học sinh khối 12 từ thời điểm hiện tại cho đến khi diễn ra kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
