Nữ lãnh đạo VinUni bật mí lộ trình chinh phục top 100 đại học thế giới
Trong cuộc trò chuyện với báo chí, Tiến sĩ Lê Mai Lan, nữ thủ lĩnh của Đại học VinUni, đã chia sẻ sâu sắc về hành trình đầy tham vọng đưa ngôi trường non trẻ này vào danh sách 100 đại học hàng đầu thế giới. Bà vừa tham dự Hội nghị và Triển lãm Giáo dục Quốc tế khu vực Châu Á - Thái Bình Dương (APAIE 2026) tại Hồng Kông, nơi bà cảm nhận rõ sự tôn trọng của cộng đồng quốc tế dành cho Việt Nam như một ngôi sao đang lên.
Ấn tượng từ APAIE 2026 và tầm nhìn thực thi
Phái đoàn Việt Nam với 100 đại diện từ gần 20 trường đại học khác nhau đã tạo nên một đội hình mạnh mẽ tại APAIE 2026. Tiến sĩ Lê Mai Lan tự hào khi tham gia phiên Đối thoại Chủ tịch cùng các lãnh đạo từ nhiều trường danh tiếng, khẳng định: "Chúng ta có 'đóng góp' chứ không chỉ đi tham quan." Trong bức tranh chung đó, VinUni gây ấn tượng bởi tốc độ và khả năng thực thi thần tốc, khiến nhiều chuyên gia quản trị đại học quốc tế ngạc nhiên.
Tuy nhiên, mục tiêu đưa VinUni vào top 100 thế giới vẫn khiến nhiều người băn khoăn về tính khả thi. Bà Lan thẳng thắn: "Rất tham vọng, nhưng không quá tham vọng." Bà nhấn mạnh rằng con đường này rất khó khăn, nhưng VinUni có cơ hội thành công nhờ vũ khí cốt lõi: năng lực tư duy thiết kế - thiết kế hệ thống, sản phẩm và con đường phát triển.
Tư duy thiết kế và bài học từ thực tế
Tiến sĩ Lan chia sẻ bài học từ một bài báo trên Business Times của Singapore, nơi tác giả là hiệu trưởng Đại học Công nghệ và Thiết kế Singapore (SUTD) nhấn mạnh: khả năng thực thi phụ thuộc nhiều vào thiết kế hệ thống. Bà ví dụ: "Dù AI có thể rút ngắn thời gian nhập cảnh xuống còn 2 phút, nhưng trải nghiệm tổng thể của hành khách vẫn chưa thực sự cải thiện nếu phải chờ 48 phút lấy hành lý." Điều này cho thấy tầm quan trọng của tư duy hệ thống toàn diện.
VinUni may mắn được sinh ra trong lòng Vingroup - một hệ sinh thái có tầm nhìn dài hạn, năng lực thực thi mạnh mẽ và đội ngũ lãnh đạo dám nghĩ lớn. Bệ phóng này giúp trường rèn luyện tư duy thiết kế ngay từ đầu. Bà Lan xác định ba yếu tố then chốt cho mô hình đại học tinh hoa: mật độ nhân tài cao, quản trị minh bạch và nguồn lực dồi dào.
Chiến lược tuyển dụng và phát triển nhân tài
VinUni đã quy tụ đội ngũ nhân tài mạnh trong các lĩnh vực công nghệ, AI và y khoa, nhưng vẫn tiếp tục tìm kiếm những người có khả năng thiết kế hệ thống và dẫn dắt tổ chức. Với khoản đầu tư thêm 9.300 tỷ đồng từ Vingroup, một phần lớn sẽ dành để chiêu mộ nhân tài. Bà Lan nhấn mạnh: "Nhân tài khoa học công nghệ không chỉ cần lương cao, mà còn cần việc làm ý nghĩa và môi trường phát triển."
Trường triển khai chương trình Trợ lý Giáo sư VinUni, cấp 1 triệu USD quỹ ươm mầm cho các nhà nghiên cứu trẻ tiềm năng, được kèm cặp bởi các nhà khoa học xuất sắc như những người đạt giải VinFuture. Song song, chương trình Giáo sư Xuất sắc VinUni thu hút những người kiến tạo hệ thống, như Giáo sư Phan Mạnh Hưởng - nhà vật lý hàng đầu về từ học, người đã thu hút 10 nhà khoa học xuất sắc chỉ sau 6 tháng về VinUni.
Định hướng phát triển và thách thức mở rộng
VinUni đang chuyển từ mô hình giảng dạy sang đại học nghiên cứu, với mục tiêu thu hút sinh viên có tư duy toàn cầu, bản lĩnh toàn cầu và tiếp cận thông tin dữ liệu toàn cầu. Bà Lan cho biết trường sẽ không mở rộng quy mô đại học (hiện khoảng 2.000 sinh viên), nhưng tăng cường hệ sau đại học, với mục tiêu nâng tỷ lệ từ 10/90 lên 40/60 trong 5 năm tới. Tỷ lệ sinh viên quốc tế cũng sẽ tăng từ 5% lên 20%.
Đối với nghiên cứu sinh, VinUni quan niệm "làm tiến sĩ" thay vì "học tiến sĩ", trả lương từ 25-30 triệu đồng/tháng và tập trung vào ý nghĩa công việc, tránh biến họ thành "công nhân sản xuất bài báo khoa học".
Góc nhìn từ nữ lãnh đạo tiên phong
Là một trong số ít phụ nữ lãnh đạo đại học tại Việt Nam, Tiến sĩ Lê Mai Lan thừa nhận áp lực nhưng xem đó là động lực. Bà chia sẻ: "Mỗi người chỉ sống một lần, nếu không làm được điều gì tự hào và truyền cảm hứng, tôi sẽ thấy tiếc cho cuộc đời hữu hạn của mình." Bà học từ Vingroup phương châm "Cong ăn cong, thẳng ăn thẳng", giúp bản thân vững vàng trước thử thách.
Bà cũng đề cập đến "trần thủy tinh" vô hình trong mỗi phụ nữ - những định kiến giới ngăn cản họ tiến lên. Bản thân bà từng từ chối cơ hội lãnh đạo vì điều này, nhưng nay đã phá vỡ rào cản để theo đuổi sứ mệnh ý nghĩa.
Một ngày lý tưởng và giấc mơ tương lai
Một ngày của Tiến sĩ Lan bắt đầu lúc 6 giờ với không gian tĩnh lặng, uống cà phê và ngắm cảnh. Buổi tối, bà thường có coffee chat với sinh viên, lắng nghe những ý tưởng sâu sắc và truyền cảm hứng. Bà mơ ước biến VinUni thành một lab sáng tạo khổng lồ, không phải cơ cấu hành chính nhiều tầng, mà là các nhóm dự án cùng nhau làm nghiên cứu, giáo dục và phụng sự.
Với tầm nhìn rõ ràng và chiến lược bài bản, VinUni đang từng bước hiện thực hóa giấc mơ trở thành đại học hàng đầu thế giới, góp phần nâng tầm giáo dục Việt Nam trên bản đồ quốc tế.
